Strona główna

Golesz

0
Napisany dnia: 11.06.2006, 15:53 , Tagi: Brak
Przypuszcza się, że pierwotnie był to gród ziemno-drewniany, a swym początkiem sięgać połowy IX w., a więc w okresie istnienia państwa Wiślan. Gród miał doskonałe położenie do obrony i warunki do obserwacji, panował nad okolicą i strzegł doliny Wisłoki – ta była przecież komunikacyjnym traktem. Dzisiaj trudno jest określić jak wielką była wówczas rzeką Wisłoka, ale istnienie grodu na jej prawym brzegu pozwala przypuszczać, że już wtedy istniał tu bród – udokumentowany jest on dopiero kilka wieków później pod nazwą Krajowski Bród. Golesz, hipotetyczny wiślański gród, posiadał zapewne optyczną łączność (dym, ogień) z innymi grodami wiślańskim (tymi udokumentowanymi) w Przeczycy i Trzcinicy. Grody te strzegły granic państwa Wiślan i strzegły ważnej drogi północ-południe, biegnącej korytem rzeki, na tamte czasy jedynym dostępnym traktem komunikacyjnym. A może też obok granic i traktu grody te strzegły, wspólnie z nieodległym Lisowem, świętego miejsca, jakim mogła być i prawdopodobnie była, góra Liwocz (Lewocz)? Bo wystarczy tylko spojrzeć na mapę: Lisów-Trzcinica-Golesz-Przeczyca – jak zgrabnie Liwocz otoczony jest grodami. Kres państwa Wiślan, być może, spowodował upadek i grodu. Jednakże doskonałość miejsca zauważyli następni budowniczowie, w XIV wieku na gruncie tego grodu powstał zamek z basztą, wzniesiony z kamienia. Nie była to potężna budowla, świadczą o tym rozmiary: 40 na 30m. Okolenie 3-metrowym wałem ziemnym podnosiło obronność zamku – miał on spełniać funkcję strażniczą. W dokumentach Golesz zaistniał podczas sporu między podkomorzym sandomierskim, wojewodzicem Jakubem Bogorią, a opactwem tynieckim. Spór dotyczył zajęcia przez Bogorię zamku wraz z całym kluczem (zespół majętności) – Władysław Łokietek wyrokiem wydanym w Trzebini, w dniu 9 II 1319 r. dobra te, wraz z „castrum Golos”, przysądził benedyktynom. Jednakże za pośrednictwem kasztelana krakowskiego – Nawoja, wojewody sandomierskiego – Tomisława i chorążego krakowskiego – Piotra doszło do ugody. Za wyjątkiem Golesza, Krajowic i Warzyc Jakub musiał dobra zwrócić. Wymieniony gród i wioski miały wrócić do opactwa po trzech latach dzierżawy. Tu musiał być i wilk syty, i owca cała, jeśli wziąć pod uwagę olbrzymie znaczenie benedyktyńskiego opactwa, jak i rodu Bogoriów. Ród ów zubożał wskutek terytorialnych zmian, wynikłych z walk księcia Władysława Łokietka z Wacławem II. Oddając znaczne przysługi księciu w walce o koronę, zdobył on polityczne znaczenie i sporo nadań. Nadania te, w wirze ciągłych walk mogły się nałożyć na wcześniejsze, być może, stąd wynikł spór. Jego przebieg jest do dziś zagadkowy, a brak historycznych źródeł nie sprzyja jego wyjaśnieniu. Jeśli wiec doszło do ugody, to należy sądzić, że roszczenia Jakuba Bogorii miały prawne uzasadnienie, tym bardziej, że książę zasądził zwrot benedyktynom tylko części majętności, jakby chciał dać stronom furtkę wyjścia z impasu. Prawie wiek później, w 1407 r. Golesz był centrum administracyjnym rozległych dóbr tynieckich, jest miejscem zbornym pospolitego ruszenia i siedzibą sądu leńskiego. Zamek oparł się najazdowi Węgrów w 1474 roku, natomiast uległ podczas najazdu Rakoczego w 1657 roku, od tego czasu zaczął popadać w ruinę. Jeszcze na początku XIX wieku istniała dochodząca do 5m wysokości narożna, okrągła wieża, fragmenty murów i resztki bramy. Te resztki namalował w 1847 r. Maciej Bogusz Stęczyński i tak je opisał: „Wierzchołek tej góry zielenie się wielkim, gęstym i ciemnym borem jodłowym, a w samym onego środku na lekkim wywyższeniu, stanowiącem sam cypel góry sterczą gruzy jakiegoś starego zamczyska, którego ułamek pozostały, jakby z baszty jakiej, mchem odwiecznym porosły świadczy o wielkiej jego starożytności... A zamierzchłej tak doskonale, że ani śladu nigdzie, ani wspomnienia znaleźć nie można o tym zamku, który od dawna zaniemiawszy, powierzchnością tylko swoją budzi roje marzeń i domysłów”. Przeszło pół wieku później ruiny zamku odwiedził niezmordowany ks. Sarna. Ich wizerunek przedstawił w swym „Opisie powiatu jasielskiego” – w sposób dokładny, lecz mniej poetycki. Po „resztkach Stęczyńskiego i ks. Sarny” pozostały tylko resztki. Na dokładkę, z tych resztek uszczknięto jeszcze kamienie na przyczółki jasielskiego mostu na Jasiołce.
 
 
mar-k

 

Komentarze Czytelników:
Aby ocenić dany komentarz, wystarczy kliknąć na ikonkę "+" lub "-" w prawym górnym rogu każdego komentarza.
Dodaj nowy komentarz Wybierz sposób wyświetlania komentarzy:
Dodaj komentarz Jeżeli chcesz, aby Twój nick był wyróżniony żółtym kolorem, po prostu zaloguj się w panelu logowania po prawej stronie
⇓ ⇓ ⇓ Powiększ pole komentarza ⇓ ⇓ ⇓

Zasady komentowania

Serwis Jaslo4u.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść powyższych komentarzy. Redakcja zastrzega sobie prawo usuwania i redagowania komentarzy niezwiązanych z tematem, zawierających wulgaryzmy, reklamy i obrażających osoby trzecie. Użytkownik ponosi odpowiedzialność za treść komentarzy zgodnie z Polskim Prawem i normami obyczajowymi. Pełne zasady komentowania dostępne na stronie: Regulamin komentarzy

  • Konkurs na dyrektora szpitala coraz bliżej

    Rada Powiatu w Jaśle wybrała dziś skład komisji, której zadaniem będzie przeprowadzenie postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora Szpitala Specjalistycznego w Jaśle. To nie Zarząd Powiatu zatem, jak liczyły na to władze powiatowe zdecyduje o tym, kto zasiądzie w komisji. Wojewoda podkarpacki uchyliła uchwałę w tej materii podjętą przez radę w lutym.

  • Miasto ma w planach budowę mostu

    Władze miasta będą ubiegać się o dofinansowanie na realizację wieloletniego zadania związanego z budową nowej przeprawy mostowej przez rzekę Wisłokę łączącej tereny przemysłowe na osiedlu Gamrat z drogą krajową na ul. Krakowskiej w Jaśle. 

  • Studia podyplomowe

     

    Niepubliczna placówka doskonalenia PROTOTO we Wrocławiu przedstawia najnowszą ofertę studiów podyplomowych (3 semestry = 350 godzin).

  • Sędzi Anna Maria Wesołowska w ramach kampanii „Ty decydujesz”

    Mądra, wyrozumiała i niezwykle charyzmatycza – tak pokrótce można opisać najsłynniejszą sędzię w Polsce. Na zaproszenie Urzędu Miasta w Jaśle, Straży Miejskiej w Jaśle oraz Zakładu Karnego w Jaśle gościła obecnie najbardziej rozpoznawalna sędzia – Anna Maria Wesołowska...

  • Janusz Pacher kieruje pracą PUP w Jaśle

    Od wtorku obowiązki dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Jaśle pełni Janusz Pacher. Zmiany podyktowane są ponad dwumiesięczną absencją dyrektora Dariusza Uliasza, który obecnie przebywa na zwolnieniu chorobowym.

  • Chcesz złożyć Twój e-PIT? Zobacz, jakie to proste

     

    Na podatników, rozliczających się na formularzach PIT- 37 i PIT- 38 czekają w tym roku spore ułatwienia.  W ramach wdrażanej usługi Twój e-PIT podatnik nie będzie musiał składać żadnego wniosku ani przynosić dokumentów do urzędu skarbowego.

  • Zmarł Józef Biernacki wieloletni prezes JKMiRJ

    We wtorek 12 marca br. zmarł w wieku 70 lat Józef Biernacki, współzałożyciel Jasielskiego Klubu Motorowego i Ratownictwa Drogowego w Jaśle oraz jego wieloletni prezes. Był inicjatorem wielu przedsięwzięć edukacyjnych skierowanych do dzieci i młodzieży w zakresie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

  • Bądź świadoma, dbaj o siebie – przypominają specjalistki

    W bezpłatnych warsztatach pt. „Babskie Sprawy” uczestniczyło blisko 40 kobiet w różnym wieku. Spotkanie prowadzone było przez Justynę Czerkiewicz, fizjoterapeutkę uroginekologiczną oraz Małgorzatę Bubę, położną i Certyfikowaną Doradczynię Laktacyjną...

  • Podróżnicy z Jasła wyróżnieni na festiwalu "Kolosy"

    Weronika Łukaszewska i Sławomir Sanocki, którzy w minionym roku zakończyli zimowy trawers Karpat, otrzymali wyróżnienie w kategorii WYCZYN ROKU na 21. Ogólnopolskich Spotkaniach Podróżników, Żeglarzy i Alpinistów "Kolosy" w Gdyni...

  • Utrudnienia w ruchu pociągów na linii Kraków - Jasło

     

    Podróżni, którzy korzystają z oferty połączeń kolejowych Kraków – Jasło – Kraków wkrótce mogą spodziewać się utrudnień w ruchu pociągów. Ich powodem są planowane prace modernizacyjne na linii 108, które mają rozpocząć się już niebawem.

  • W maju 5. Nocna Jazda Ratowników. Tym razem dla ratownika medycznego Grzegorza

     

    5. edycja Nocnej Jazdy Ratowników odbędzie się w sobotę, 18 maja 2019 r w Jedliczu. Jest to wielka akcja charytatywna organizowana przez portal Krosno112.pl i OSP Dobieszyn, która łączy służby ratownicze z całej Polski. W tym roku celem imprezy jest wsparcie krośnieńskiego ratownika medycznego Grzegorza Karasia, który doznał rozległego udaru i potrzebuje funduszy na rehabilitację.

Panel Logowania

Wiesz coś ciekawego? Poinformuj nas o tym!
Wiesz coś, o czym my nie wiemy?
Chcesz podzielić się z nami informacjami?
Napisz do Redakcji lub wypełnij poniższy formularz.
Nadawca (opcjonalnie):Treść (wymagana):
Kontakt (opcjonalnie):
Kontakt z redakcją:

Mailowo: redakcja@jaslo4u.pl
Telefonicznie: 508 766 105