Strona główna

Golesz

0
Napisany dnia: 11.06.2006, 15:53 , Tagi: Brak
Przypuszcza się, że pierwotnie był to gród ziemno-drewniany, a swym początkiem sięgać połowy IX w., a więc w okresie istnienia państwa Wiślan. Gród miał doskonałe położenie do obrony i warunki do obserwacji, panował nad okolicą i strzegł doliny Wisłoki – ta była przecież komunikacyjnym traktem. Dzisiaj trudno jest określić jak wielką była wówczas rzeką Wisłoka, ale istnienie grodu na jej prawym brzegu pozwala przypuszczać, że już wtedy istniał tu bród – udokumentowany jest on dopiero kilka wieków później pod nazwą Krajowski Bród. Golesz, hipotetyczny wiślański gród, posiadał zapewne optyczną łączność (dym, ogień) z innymi grodami wiślańskim (tymi udokumentowanymi) w Przeczycy i Trzcinicy. Grody te strzegły granic państwa Wiślan i strzegły ważnej drogi północ-południe, biegnącej korytem rzeki, na tamte czasy jedynym dostępnym traktem komunikacyjnym. A może też obok granic i traktu grody te strzegły, wspólnie z nieodległym Lisowem, świętego miejsca, jakim mogła być i prawdopodobnie była, góra Liwocz (Lewocz)? Bo wystarczy tylko spojrzeć na mapę: Lisów-Trzcinica-Golesz-Przeczyca – jak zgrabnie Liwocz otoczony jest grodami. Kres państwa Wiślan, być może, spowodował upadek i grodu. Jednakże doskonałość miejsca zauważyli następni budowniczowie, w XIV wieku na gruncie tego grodu powstał zamek z basztą, wzniesiony z kamienia. Nie była to potężna budowla, świadczą o tym rozmiary: 40 na 30m. Okolenie 3-metrowym wałem ziemnym podnosiło obronność zamku – miał on spełniać funkcję strażniczą. W dokumentach Golesz zaistniał podczas sporu między podkomorzym sandomierskim, wojewodzicem Jakubem Bogorią, a opactwem tynieckim. Spór dotyczył zajęcia przez Bogorię zamku wraz z całym kluczem (zespół majętności) – Władysław Łokietek wyrokiem wydanym w Trzebini, w dniu 9 II 1319 r. dobra te, wraz z „castrum Golos”, przysądził benedyktynom. Jednakże za pośrednictwem kasztelana krakowskiego – Nawoja, wojewody sandomierskiego – Tomisława i chorążego krakowskiego – Piotra doszło do ugody. Za wyjątkiem Golesza, Krajowic i Warzyc Jakub musiał dobra zwrócić. Wymieniony gród i wioski miały wrócić do opactwa po trzech latach dzierżawy. Tu musiał być i wilk syty, i owca cała, jeśli wziąć pod uwagę olbrzymie znaczenie benedyktyńskiego opactwa, jak i rodu Bogoriów. Ród ów zubożał wskutek terytorialnych zmian, wynikłych z walk księcia Władysława Łokietka z Wacławem II. Oddając znaczne przysługi księciu w walce o koronę, zdobył on polityczne znaczenie i sporo nadań. Nadania te, w wirze ciągłych walk mogły się nałożyć na wcześniejsze, być może, stąd wynikł spór. Jego przebieg jest do dziś zagadkowy, a brak historycznych źródeł nie sprzyja jego wyjaśnieniu. Jeśli wiec doszło do ugody, to należy sądzić, że roszczenia Jakuba Bogorii miały prawne uzasadnienie, tym bardziej, że książę zasądził zwrot benedyktynom tylko części majętności, jakby chciał dać stronom furtkę wyjścia z impasu. Prawie wiek później, w 1407 r. Golesz był centrum administracyjnym rozległych dóbr tynieckich, jest miejscem zbornym pospolitego ruszenia i siedzibą sądu leńskiego. Zamek oparł się najazdowi Węgrów w 1474 roku, natomiast uległ podczas najazdu Rakoczego w 1657 roku, od tego czasu zaczął popadać w ruinę. Jeszcze na początku XIX wieku istniała dochodząca do 5m wysokości narożna, okrągła wieża, fragmenty murów i resztki bramy. Te resztki namalował w 1847 r. Maciej Bogusz Stęczyński i tak je opisał: „Wierzchołek tej góry zielenie się wielkim, gęstym i ciemnym borem jodłowym, a w samym onego środku na lekkim wywyższeniu, stanowiącem sam cypel góry sterczą gruzy jakiegoś starego zamczyska, którego ułamek pozostały, jakby z baszty jakiej, mchem odwiecznym porosły świadczy o wielkiej jego starożytności... A zamierzchłej tak doskonale, że ani śladu nigdzie, ani wspomnienia znaleźć nie można o tym zamku, który od dawna zaniemiawszy, powierzchnością tylko swoją budzi roje marzeń i domysłów”. Przeszło pół wieku później ruiny zamku odwiedził niezmordowany ks. Sarna. Ich wizerunek przedstawił w swym „Opisie powiatu jasielskiego” – w sposób dokładny, lecz mniej poetycki. Po „resztkach Stęczyńskiego i ks. Sarny” pozostały tylko resztki. Na dokładkę, z tych resztek uszczknięto jeszcze kamienie na przyczółki jasielskiego mostu na Jasiołce.
 
 
mar-k

 

Komentarze Czytelników:
Aby ocenić dany komentarz, wystarczy kliknąć na ikonkę "+" lub "-" w prawym górnym rogu każdego komentarza.
Dodaj nowy komentarz Wybierz sposób wyświetlania komentarzy:
Dodaj komentarz Jeżeli chcesz, aby Twój nick był wyróżniony żółtym kolorem, po prostu zaloguj się w panelu logowania po prawej stronie
⇓ ⇓ ⇓ Powiększ pole komentarza ⇓ ⇓ ⇓

Zasady komentowania

Serwis Jaslo4u.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść powyższych komentarzy. Redakcja zastrzega sobie prawo usuwania i redagowania komentarzy niezwiązanych z tematem, zawierających wulgaryzmy, reklamy i obrażających osoby trzecie. Użytkownik ponosi odpowiedzialność za treść komentarzy zgodnie z Polskim Prawem i normami obyczajowymi. Pełne zasady komentowania dostępne na stronie: Regulamin komentarzy

  • Gmina likwiduje bariery

    Od stycznia br. osoby niepełnosprawne bądź mające kłopoty z poruszaniem się mogą korzystać z podnośnika pionowego zamontowanego przy budynku Urzędu Gminy Jasło. Ponadto na parterze budynku powstało Biuro Obsługi Klienta. To pozwoli im na załatwienie ich niezbędnych spraw urzędowych oraz lepszą obsługę.

  • Zapraszają na podróż do przeszłości Jasła

     

    Dzisiaj, zaraz po północy ruszył wyjątkowy serwis o historii miasta – www.17stycznia.pl. Jest to internetowa galeria zdjęć 17 budynków, które niestety już nie istnieją, jednak zachowały się na pocztówkach i fotografiach.

  • Będą podwyżki dla techników RTG

    Koniec sporu zbiorowego z dyrektorem jasielskiego szpitala. Dwudziestu techników elektroradiologii otrzyma podwyżki, o które walczyli od połowy października br. Dzisiaj odbyły się negocjacje, których efektem jest zawarcie porozumienia w zakresie żądań wysuwanych przez pracowników RTG.

  • Policja bada sprawę budżetu obywatelskiego

    Końcem ubiegłego roku burmistrz Jasła zawiadomił prokuraturę o możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na nieuprawnionym wykorzystaniu danych osobowych w procesie internetowego głosowania na projekty w ramach budżetu obywatelskiego. Obecnie trwają czynności sprawdzające, czy doszło do złamania prawa.

  • Projekty szkoleniowe ze stażami

     

    Firma INNOVO Innowacje w Biznesie Sp. z o.o. zaprasza do udziału w projektach szkoleniowo - stażowych.

  • W Jaśle zapłonęły „światełka do nieba” dla Pawła Adamowicza

     

    W miejscu gdzie jeszcze wczoraj stała scena, na której odbyły się występy artystów w ramach 27. Finału WOŚP dziś zapłonęły znicze. Tak kilkudziesięciu jaślan postanowiło upamiętnić zmarłego dzisiaj Pawła Adamowicza, prezydenta Gdańska, który padł ofiarą zamachowca.

  • Jasło pobiło rekord!

     

    Podczas 27. Finału WOŚP w Jaśle i wielu miejscowościach powiatu jasielskiego zebrano ponad 100 tysięcy złotych. Pieniądze z tegorocznej edycji kwesty pozwolą na zakup sprzętu dla specjalistycznych szpitali dziecięcych.

  • Studia podyplomowe

     

    Niepubliczna placówka doskonalenia PROTOTO we Wrocławiu przedstawia najnowszą ofertę studiów podyplomowych (3 semestry = 350 godzin).

  • Wybrano nowy Zarząd Powiatu

    Wczoraj podczas sesji nadzwyczajnej Stanisław Pankiewicz większością radnych został wybrany na stanowisko wicestarosty jasielskiego. Etatowym członkiem zarządu został Jan Muzyka, zaś jego miejsce nieetatowego członka zajął Ryszard Lisowski.

  • Paraliż w pracowni RTG. Pracownicy na L4

    Technicy elektroradiologii jasielskiego szpitala są na zwolnieniach lekarskich. Sytuacja jest bardzo trudna. Z jednej strony dyrekcja zachęcała pracowników do powrotu do pracy, z drugiej zaś strony będąc pod ścianą podpisała umowy z ościennymi szpitalami oraz technikami w celu zapewnienia pacjentom możliwości wykonywania badań.

  • Jasielskie technikum najlepsze na Podkarpaciu

     

    10 stycznia w Warszawie odbył się 21. finał Rankingu Liceów i Techników Perspektywy. Wysokie miejsce w rankingu zajęło Technikum nr 4 z Oddz. Integracyjnymi w ZS nr 4 w Jaśle, które okazało się najlepszą tego typu placówką w całym województwie podkarpackim. Jak w rankingu wypadły pozostałe jasielskie technika i licea?

  • Nowoczesny bank spółdzielczy. NASZ, PODKARPACKI!

     

    Rozmowa z  RAFAELEM LELITO, wiceprezesem Podkarpackiego Banku Spółdzielczego z siedzibą w Sanoku.

  • Zadbaj o wygląd i zdrowie z dietetykiem

     

    Efektywne odchudzanie, które niesie ze sobą poprawę zdrowia i samopoczucia to prawdziwe sztuka. Większość z nas ma za sobą wiele diet i prób zrzucenia zbędnych kilogramów. Nawet jeśli udawało się nam schudnąć, to zazwyczaj po jakimś czasie pojawiał się efekt jo-jo. Co więc zrobić, by utrata wagi okazała się długotrwała?

  • Alma Harmony Dye-VL – laserowe zamykanie naczynek

     

    Alma Harmony Dye-VL™ to nowoczesna technologia do zamykania naczyń i leczenia rumienia bez ryzyka powikłań.

  • Zmiany w okresie przechowywania akt pracowniczych

     

    Od 1 stycznia 2019 r. będzie Ci łatwiej przechowywać akta pracownicze pracowników i zleceniobiorców.

  • Niepokoi cię zachowanie twojego dziecka?

     

    Jest nadwrażliwe na dotyk, dźwięk, nie reaguje na ból, nie mówi, jest nadpobudliwe, impulsywne, nie bawi się z rówieśnikami, a jego twarz nie wyraża emocji?

Panel Logowania

Wiesz coś ciekawego? Poinformuj nas o tym!
Wiesz coś, o czym my nie wiemy?
Chcesz podzielić się z nami informacjami?
Napisz do Redakcji lub wypełnij poniższy formularz.
Nadawca (opcjonalnie):Treść (wymagana):
Kontakt (opcjonalnie):
Kontakt z redakcją:

Mailowo: redakcja@jaslo4u.pl
Telefonicznie: 508 766 105