Strona główna

Mrukowskie cuda...

0
Napisany dnia: 11.06.2006, 15:54 , Tagi: Brak

są znacznie starsze.

Tuż nad wsią, na Górze Zamkowej stał strzegący traktu gród. O nim pisał w XV w. Długosz, że był w ruinie – z jakiego okresu pochodził? Na wzgórzu Walik nad Brzezową, znacznie wcześniej (VIII-X w.) rozsiadł się wiślański gród. Dzisiaj jednak znana jest Mrukowa za sprawą kaplicy Matki Boskiej Mrukowskiej, leżącej na stoku Trzech Kopców.

Wielki znawca regionu, historyk kultury ludowej, Franciszek Kotula twierdził, że mrukowska kaplica stoi w miejscu przedchrześcijańskiego kultu ognia, wody i kamienia. Miejsce to, zwane Burskim Kamieniem, miało wielkie znaczenie dla pierwotnych plemion – było to miejsce święte. Zastanawiające jest bliskie sąsiedztwo wspomnianych grodzisk. Historycy upatrują w Mrukowej, Brzezowej i Skalniku słowiańskiego, przedchrześcijańskiego miejsca religijnego kultu.

W czasach chrystianizacji Podkarpacia, prowadzonej tu znacznie później, niż historyczny chrzest Polski, zwykłym było, że miejsca pogańskiego kultu zacierano wprowadzając lub wplatając kult chrześcijańskich świętych. Jak np. w Kleciu, gdzie w pogański kult wpleciono kult św. Leonarda – tak mogło być i tu.

W Mrukowej kult jest nadal żywy, od kilku już wieków chrześcijański – maryjny. U podnóża kultowej kapliczki znajduje się źródełko uznawane za cudowne. Od wieków przybywają tutaj wierni, dziękując Matce Bożej za łaski i czerpią wodę z owego źródełka.

Przedwojenny aptekarz z Biecza, Witold Fusek, zebrał wiele przekazów i legend z naszego regionu. O mrukowskiej kapliczce opowiadał mu stary, pochodzący z tych stron leśnik - przekaz ten znajdziemy książce: „Biecz i dawna ziemia biecka na tle swych legend, bajek, przesądów i zwyczajów”.

... Gdy posąg Matki Bożej – ten, który dzisiaj jest w Tarnowcu – 500 lat temu wieziono z Węgier do Jasła – w miejscu, gdzie dzisiaj stoi murowana kaplica, spoczęli i posąg położyli na skale. Na tej skale ciało Matki Bożej cudem wytłoczyło swe odbicie. Posąg następnie był w Jaśle aż do pożaru, potem dostał się do Dukli, a Dukla sprzedała go do Tarnowca. Skałę z odbiciem Matki Bożej zwalono do potoka – lecz ona sama na poprzednie miejsce wróciła. Figurę Matki Bożej na tym miejscu postawiono, a później przesunięto niżej, a tam postawiono kaplicę. Owej skale Łemki oddają dużą cześć. Całują ją i „zębami gryzą” wołając „Maticzko nasza”. Reszta tej skały jest wmurowana w ścianie kaplicy...

Autor wymienia jeden tylko odpust, i ten najważniejszy - w drugi dzień Zielonych Świąt. Drugi, równie dawny odpust, odbywa się 8 IX, w dzień Matki Bożej Siewnej.

Kapliczka MB Mrukowskiej ma swoją, jakże bogatą w różne wersje historię:

... Hrabia z Samoklęsk rozbudowywał swój folwark, sprowadził kamieniarzy, a materiał na mury z mrukowskiej góry. Jeden z nich nie chciał się trzymać w murze i wypadał, znów go wmurowano, a rankiem leżał obok. Hrabia kazał postawić koło muru straż, kiedy i to nie pomogło, kamień znów wypadł, zrozumiał, ż e jest to cudowny kamień. Kazał go odwieźć na swoje miejsce i w tym miejscu postawił kaplicę. Kaplica powstała w 1906 r., była wotum dziękczynnym Wojciecha i Jakuba Balów z Samoklęsk.

A rzecz miała się tak:

Mrukowskei lasy należały do dworu. Ostatni ich właściciel, baron von Wilczek stał się bankrutem – rozległy majątek z browarem, tartakiem i wspomnianym lasem przeszedł w ręce żydowskie. Żydzi Kramer i Schell usiłowali majątek sprzedać sami, lecz miejscowa ludność nie miała do nich zaufania. Zawarli więc Żydzi umowę z cieszącymi się szacunkiem i poważaniem w całej okolicy, Balami – oni za 5% prowizji mieli sprzedać rozparcelowany las. Z początku wszystko szło dobrze, lecz łakomy na pieniądze miejscowy proboszcz krzyknął z ambony
– Ludzie! Na tych lasach są długi w Wiedniu! Ci, co już zakupili zaczęli domagać się zwrotu pieniędzy – Balom groziło bankructwo. Wtedy proboszcz zaproponował, że za 3% z owych pięciu ogłosi z ambony, że hipoteka sprawdzona, i że długów nie ma – tak też po ugodzie uczynił – Balowie mimo sporego okrojenia wyszli na swoje i w podzięce za wyjście z opresji zbudowali mrukowską kapliczkę.

Przy budowie pracował kamieniarz, majster z Nienaszowa. Układając mur jeden kamień nijak mu nie pasował - odkładał go na bok, a kamień mu sam znów pod rękę trafiał. Wrzucił go więc do jaru potoku, po trzech dniach kamień znów wrócił na dawne miejsce. Musiał majster znać legendę o wędrówce Matki Bożej z Węgier do Jasła – wywnioskował więc, że na tym kamieniu spoczywała Ona w swej wędrówce - kamień wmurowano więc w boczną ścianę kapliczki.

Gdzieś na początku XX wieku, podczas odpustu przybyła kobieta z małą dziewczynką, z owrzodzoną twarzą – szły do Matki Bożej i cudownego źródełka. Karczmarz z Samoklęsk, Wojciech Romanek, który handlował piwem i lemoniadą na mrukowskim placu z przyganą rzekł – „Lepiej byś babo do lekarza poszła!” Gdy obie wróciły zrozumiał swoją niewiarę – dziewczynka wróciła z uleczoną twarzą.

W czasie niemieckiej okupacji kaplica dawała schronienie ukrywającym się. Jednym takim był Żyd z Dębowca. Ktoś go wydał i gdy Niemcy wieźli go furmanką do Jasła, gorączkowo modlił się: „Oj moja Matko Boska Dębowiecka, oj moja Matko Boska Dębowiecka”. Gdy wypowiedział: „Oj moja Ty Matko Boska Mrukowska”, coś dodało mu odwagi, wyskoczył z furmanki i uciekł.

Razu pewnego szedł partyzant i wprost nadział się na niemieckich żandarmów idących z psem, skrył się przed nimi za drzwiami kapliczki. Niemcy weszli za nim i nie zauważyli go, pies także! Sama kapliczka wielokrotnie chroniła partyzantów, a nieopodal, za potokiem Szczawa, już na stoku Świerzowej, swoje obozowisko miał cały oddział partyzancki.

Po II wojnie światowej, lasy będące prywatną własnością upaństwowiono. Kapliczka Balów stała więc na państwowym gruncie, w owych czasach stanowiło to poważne zagrożenie dla tego miejsca - ówczesna władza patrzyła niechętnym okiem na miejsca religijnego kultu. W czasach „ październikowej odwilży”, już „za Gomułki”, udał się Jan Bal do stolicy, do ministerstwa leśnictwa. Zwrócił się on do samego ministra z wyrzutem: „Jesteście gorsi od Żydów, bo Żydzi dali pół morgi po kaplicę za darmo, a wyście nawet to zabrali”.

Smagnęło to ówczesnego ministra Dąb-Kocioła, polecił natychmiast zwrócić owe pół morgi.

Tak jest do dziś.

Irena Podlasek

Komentarze Czytelników:
Aby ocenić dany komentarz, wystarczy kliknąć na ikonkę "+" lub "-" w prawym górnym rogu każdego komentarza.
Dodaj nowy komentarz Wybierz sposób wyświetlania komentarzy:
Dodaj komentarz Jeżeli chcesz, aby Twój nick był wyróżniony żółtym kolorem, po prostu zaloguj się w panelu logowania po prawej stronie
⇓ ⇓ ⇓ Powiększ pole komentarza ⇓ ⇓ ⇓

Zasady komentowania

Serwis Jaslo4u.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść powyższych komentarzy. Redakcja zastrzega sobie prawo usuwania i redagowania komentarzy niezwiązanych z tematem, zawierających wulgaryzmy, reklamy i obrażających osoby trzecie. Użytkownik ponosi odpowiedzialność za treść komentarzy zgodnie z Polskim Prawem i normami obyczajowymi. Pełne zasady komentowania dostępne na stronie: Regulamin komentarzy

  • Gmina likwiduje bariery

    Od stycznia br. osoby niepełnosprawne bądź mające kłopoty z poruszaniem się mogą korzystać z podnośnika pionowego zamontowanego przy budynku Urzędu Gminy Jasło. Ponadto na parterze budynku powstało Biuro Obsługi Klienta. To pozwoli im na załatwienie ich niezbędnych spraw urzędowych oraz lepszą obsługę.

  • Zapraszają na podróż do przeszłości Jasła

     

    Dzisiaj, zaraz po północy ruszył wyjątkowy serwis o historii miasta – www.17stycznia.pl. Jest to internetowa galeria zdjęć 17 budynków, które niestety już nie istnieją, jednak zachowały się na pocztówkach i fotografiach.

  • Będą podwyżki dla techników RTG

    Koniec sporu zbiorowego z dyrektorem jasielskiego szpitala. Dwudziestu techników elektroradiologii otrzyma podwyżki, o które walczyli od połowy października br. Dzisiaj odbyły się negocjacje, których efektem jest zawarcie porozumienia w zakresie żądań wysuwanych przez pracowników RTG.

  • Policja bada sprawę budżetu obywatelskiego

    Końcem ubiegłego roku burmistrz Jasła zawiadomił prokuraturę o możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na nieuprawnionym wykorzystaniu danych osobowych w procesie internetowego głosowania na projekty w ramach budżetu obywatelskiego. Obecnie trwają czynności sprawdzające, czy doszło do złamania prawa.

  • Projekty szkoleniowe ze stażami

     

    Firma INNOVO Innowacje w Biznesie Sp. z o.o. zaprasza do udziału w projektach szkoleniowo - stażowych.

  • W Jaśle zapłonęły „światełka do nieba” dla Pawła Adamowicza

     

    W miejscu gdzie jeszcze wczoraj stała scena, na której odbyły się występy artystów w ramach 27. Finału WOŚP dziś zapłonęły znicze. Tak kilkudziesięciu jaślan postanowiło upamiętnić zmarłego dzisiaj Pawła Adamowicza, prezydenta Gdańska, który padł ofiarą zamachowca.

  • Jasło pobiło rekord!

     

    Podczas 27. Finału WOŚP w Jaśle i wielu miejscowościach powiatu jasielskiego zebrano ponad 100 tysięcy złotych. Pieniądze z tegorocznej edycji kwesty pozwolą na zakup sprzętu dla specjalistycznych szpitali dziecięcych.

  • Studia podyplomowe

     

    Niepubliczna placówka doskonalenia PROTOTO we Wrocławiu przedstawia najnowszą ofertę studiów podyplomowych (3 semestry = 350 godzin).

  • Wybrano nowy Zarząd Powiatu

    Wczoraj podczas sesji nadzwyczajnej Stanisław Pankiewicz większością radnych został wybrany na stanowisko wicestarosty jasielskiego. Etatowym członkiem zarządu został Jan Muzyka, zaś jego miejsce nieetatowego członka zajął Ryszard Lisowski.

  • Paraliż w pracowni RTG. Pracownicy na L4

    Technicy elektroradiologii jasielskiego szpitala są na zwolnieniach lekarskich. Sytuacja jest bardzo trudna. Z jednej strony dyrekcja zachęcała pracowników do powrotu do pracy, z drugiej zaś strony będąc pod ścianą podpisała umowy z ościennymi szpitalami oraz technikami w celu zapewnienia pacjentom możliwości wykonywania badań.

  • Jasielskie technikum najlepsze na Podkarpaciu

     

    10 stycznia w Warszawie odbył się 21. finał Rankingu Liceów i Techników Perspektywy. Wysokie miejsce w rankingu zajęło Technikum nr 4 z Oddz. Integracyjnymi w ZS nr 4 w Jaśle, które okazało się najlepszą tego typu placówką w całym województwie podkarpackim. Jak w rankingu wypadły pozostałe jasielskie technika i licea?

  • Nowoczesny bank spółdzielczy. NASZ, PODKARPACKI!

     

    Rozmowa z  RAFAELEM LELITO, wiceprezesem Podkarpackiego Banku Spółdzielczego z siedzibą w Sanoku.

  • Zadbaj o wygląd i zdrowie z dietetykiem

     

    Efektywne odchudzanie, które niesie ze sobą poprawę zdrowia i samopoczucia to prawdziwe sztuka. Większość z nas ma za sobą wiele diet i prób zrzucenia zbędnych kilogramów. Nawet jeśli udawało się nam schudnąć, to zazwyczaj po jakimś czasie pojawiał się efekt jo-jo. Co więc zrobić, by utrata wagi okazała się długotrwała?

  • Alma Harmony Dye-VL – laserowe zamykanie naczynek

     

    Alma Harmony Dye-VL™ to nowoczesna technologia do zamykania naczyń i leczenia rumienia bez ryzyka powikłań.

  • Zmiany w okresie przechowywania akt pracowniczych

     

    Od 1 stycznia 2019 r. będzie Ci łatwiej przechowywać akta pracownicze pracowników i zleceniobiorców.

  • Niepokoi cię zachowanie twojego dziecka?

     

    Jest nadwrażliwe na dotyk, dźwięk, nie reaguje na ból, nie mówi, jest nadpobudliwe, impulsywne, nie bawi się z rówieśnikami, a jego twarz nie wyraża emocji?

Panel Logowania

Wiesz coś ciekawego? Poinformuj nas o tym!
Wiesz coś, o czym my nie wiemy?
Chcesz podzielić się z nami informacjami?
Napisz do Redakcji lub wypełnij poniższy formularz.
Nadawca (opcjonalnie):Treść (wymagana):
Kontakt (opcjonalnie):
Kontakt z redakcją:

Mailowo: redakcja@jaslo4u.pl
Telefonicznie: 508 766 105