Strona główna

Zdobyli więzienie upokarzając hitlerowskiego okupanta. Jasło pamięta o bohaterach

29
Napisany dnia: 04.08.2018, 13:10 , Tagi: Brak

Po raz szósty harcerze wraz z zaproszonymi jaślanami uczcili pamięć uczestników akcji „Pensjonat”. Równo 75 lat temu oddział dywersyjny AK pod dowództwem ppor. Zenona Soboty ps. „Korczak” w brawurowej akcji, działając pod nosem hitlerowców, uwolnił z jasielskiego więzienia gestapo blisko 180 więźniów.

„W nocy z 5 na 6 sierpnia Oddział Sił Zbrojnych w Kraju przeprowadził akcję uwolnienia więźniów politycznych w Jaśle. Uwolniono 66 więźniów…”. Tak o akcji „Pensjonat”,  Kierownictwo Walki Podziemnej informowało Londyn w komunikacie nr 9 z 19 sierpnia 1943 r. Umożliwiono też ucieczkę około 67 więźniom pospolitym. Była to liczba zaniżona przez Niemców, którzy obawiali się kar ze strony przełożonych, bo tych ostatnich było blisko dwa razy więcej. Łącznie było to około 180 osób.

Jasielską akcję pod kryptonimem „Pensjonat” (lub „Akcja W”) można porównać do najbardziej misternych, przeanalizowanych i dopracowanych działań Kedywu KG AK w Warszawie. Dokładny wywiad, selekcja  wykonawców, drobiazgowe przygotowanie oraz perfekcja wykonania zadania sprawiły, że akcja ta była jedną z najbardziej udanych i najgłośniejszych nie tylko na terenie Okręgu AK Kraków i Podokręgu AK Rzeszów. Odbiła się ona także szerokim echem w całej okupowanej Polsce i na emigracji. Mówiły o niej również alianckie rozgłośnie radiowe.

Spektakularną akcję oraz pamięć o jej uczestnikach oraz ofiarach od sześciu lat wspominają osoby biorące udział w Jasielskim Marszu Wolności. W tym roku odbył się on już po raz szósty. Tradycyjnie, harcerze, samorządowcy, ludzie kultury oraz zaproszeni mieszkańcy miasta, zgromadzili się w godzinach wieczornych pod pomnikiem Armii Krajowej, przy ul. Staszica. Po tym, jak zapłonęły pochodnie, dzierżone w rękach harcerzy, odegrany został wzorem lat poprzednich, Hymn Armii Krajowej.  

Głos zabrał również Wiesław Hap, nauczyciel, wychowawca, regionalista, prezes zarządu Stowarzyszenia Miłośników Jasła i Regionu Jasielskiego. – Chcemy nieco inaczej obchodzić te uroczystości. Ma być to lekcja historii na żywo, najpierw przed pomnikiem, gdzie znajdowała się brama więzienia, później na trasie odskoku uczestników akcji, którą wyprowadzano uwolnionych. W ten sposób, staramy się od kilu już lat wspominać akcję, w której uwolniono 180 ludzi. Były oczywiście także jej ofiary. Pół roku po jej przeprowadzeniu rodzina Madejewskich, czy też drugi z braci Magurów, zostali aresztowani i straceni. Należy jednak pamiętać, o tym, że prawie dwustu ludziom, po raz drugi darowano życie. – mówił.

Wiesław Hap

Młodzież zaprezentowała także wizerunki sześciu członków bohaterskiego oddziału. Autorem grafik jest Piotr Hudyma, jaślanin, absolwent I Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle. Prezentacji postaci ppor. Zenona Soboty ps. „Korczak, ppor. Zbigniewa Cerkowniaka ps. „Boruta”, plut. pchr. Zbigniewa Zawiły ps. „Żbik”, kpr. pchr. Stanisława Kostki ps. „Dąbrowa”, plut. Józefa Okwieki ps. „Trójka” oraz harcerza Stanisława Magury ps. „Paw”, towarzyszyło odczytanie krótkich not biograficznych każdego z bohaterów wydarzeń, które miały miejsce przed siedemdziesięcioma pięcioma laty.

Tradycyjnie odczytano list autorstwa ostatniego żyjącego do dziś uczestnika akcji, płk. Stanisława Dąbrowy - Kostki, adresowanego do wszystkich osób, które angażują się w organizację Jasielskiego Marszu Wolności  oraz biorą w nim udział.

„Moi Drodzy jasielscy Przyjaciele! Już od sześciu lat jestem duchem i sercem   z Wami podczas tego pięknego wydarzenia patriotycznego.  Nie mogę być ciałem, ze względu na wiek i stan zdrowia. Ale zapewniam Was, że jest mi cieplej i lżej na sercu, kiedy wiem, że i Wy, tu i teraz, jesteście ze mną i pamiętacie o moich świętej pamięci kolegach - uczestnikach akcji „Pensjonat”. – pisze w liście Honorowy Obywatel Miasta Jasła.

Gdy zaczął zapadać zmrok, uczestnicy uroczystości spod pomnika wyruszyli w marsz. Trasą odskoku członków oddziału oraz oswobodzonych więźniów udali się do Żółkowa, gdzie na parkingu przy kościele parafialnym św. Faustyny miała odbyć się druga część piątkowych obchodów 75. rocznicy akcji „Pensjonat”. W asyście strażaków ochotników zapalono ognisko, którego płonienie rozświetliły plac, gdzie zgromadziło się kilkadziesiąt osób. Wśród nich był Jan Stachyrak, syn uwolnionej w nocy z 5 na 6 sierpnia 1943 r. więźniarki. – Dzięki temu, że moja mama została oswobodzona w akcji mogłem urodzić się ja. Kiedy przyszedłem na świat, mama miała 32 lata, babcia 52. Ona też została osadzona w więzieniu gestapo. Znalazły się tam w wyniku obławy, którą gestapo przeprowadziło w Białobrzegach, dzielnicy Krosna. Był tam sąsiad, który skrzętnie obserwował działalność ludzi związanych z partyzantką oraz formacjami wojskowymi zbrojnego podziemia niepodległościowego. Gdyby nie akcja „Pensjonat” najprawdopodobniej z więzienia obie już by nie wróciły. Skończyłyby zapewne w wykopanej przez siebie mogile w lesie warzyckim po rozstrzelaniu lub w obozie. Kiedy rozmawialiśmy o tym, co wydarzyło się podczas wojny, mama nie potrafiła tych wydarzeń precyzyjnie zrelacjonować, głównie ze względu na wielkie emocje. Szkoda, że nie doczekała czasy, kiedy mogłaby stać się świadkiem realizacji wspaniałej inicjatywy, która pojawiła się w Jaśle sześć lat temu.  – mówił.

Jan Stachyrak

VI Jasielski Marsz Wolności zakończył wspólny śpiew piosenek żołnierskich i partyzanckich oraz pieśni religijnych. Uczestnicy szóstej edycji marszu, po otrzymaniu błogosławieństwa od proboszcza parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa i Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Jaśle po godz. 22. udali się do swoich domów.

MD

Komentarze Czytelników:
Aby ocenić dany komentarz, wystarczy kliknąć na ikonkę "+" lub "-" w prawym górnym rogu każdego komentarza.
Dodaj nowy komentarz Wybierz sposób wyświetlania komentarzy:
@ Sobota
dnia 04.08.2018, 15:03. Identyfikator użytkownika: JNBL5pUXayfr
Ocena
komentarza:
29
Chwała Bohaterom!
@ kaja
dnia 04.08.2018, 20:39. Identyfikator użytkownika: 7Z9gpoaGMNPk
Ocena
komentarza:
-6
Dlaczego przemilczano niewygodny fakt, że główny cel tej akcji - uwolnienie kilku ważnych więźniów nie został spełniony, ponieważ wcześniej Niemcy przewieźli ich do Rzeszowa?
@ derkacz
dnia 04.08.2018, 20:47. Identyfikator użytkownika: zU5RyuROybbD
Ocena
komentarza:
17
Wszyscy byli równie ważni.
@ sęk
dnia 05.08.2018, 09:03. Identyfikator użytkownika: 8QM9lJhjnJ1m
Ocena
komentarza:
6
Ludzie narażali życie za wolność bez odpłatnie a teraz jak powiedział znajomy Niemiec "Sami do nas przeszliście do UNII'.Jak by wiedzieli ile zarabia urzędnik, polityk a ile zwykły obywatel a oni bez płatnie walczyli o wolność ,o taką wolność?
@ do derkacz
dnia 06.08.2018, 10:11. Identyfikator użytkownika: 7Z9gpoaGMNPk
Ocena
komentarza:
0
Skoro tych najważniejszych nie było, to zostali równie ważni.
@ Marysia
dnia 06.08.2018, 13:14. Identyfikator użytkownika: uczqOedCYhRZ
Ocena
komentarza:
0
No ciekawe, czy gdyby wiedziano, że nie ma w więzieniu tych "ważniejszych", to by tę akcję w ogóle przeprowadzono. Trochę wątpię, żeby dla tych "równie ważnych" tak ryzykowano. To po pierwsze. A po drugie czy wiadomo jakie były represje ze strony Niemców za tę akcję, bo przecież zawsze jakieś w takich sytuacjach były. O tym też w imię "prawdy historycznej" wolimy zapomnieć?
@ dragoness
dnia 07.08.2018, 11:30. Identyfikator użytkownika: eh7NvP7XaYOl
Ocena
komentarza:
1
Rozumiem. W obawie przed represjami najlepiej siedzieć cicho i pilnie uczyć się niemieckiego?
@ Marysia
dnia 07.08.2018, 16:11. Identyfikator użytkownika: uczqOedCYhRZ
Ocena
komentarza:
1
Siedzieć nie siedzieć, ale może jednak warto całą prawdę w takich sytuacjach pokazywać, a nie tylko tę, która akurat pasuje politycznie. W końcu za takie akcje karano pozbawieniem życia wielu często zupełnie niewinnych przypadkowych ludzi.
A uczyć się nigdy nie zaszkodzi, nawet jeśli tylko niemieckiego. :)
@ dragoness
dnia 07.08.2018, 18:28. Identyfikator użytkownika: eh7NvP7XaYOl
Ocena
komentarza:
0
Nikt nie broni się dokształcać, ale gdyby w obawie przed karą ludzie siedzieli cicho, to nawet z jaskiń byśmy nie wyszli. Ilu niezwiązanych z akcją "Pensjonat" ukarano śmiercią? Bo ja nie czytałam o nikim.
@ Stary Glina
dnia 04.08.2018, 15:57. Identyfikator użytkownika: S0KCoTaekH3W
Ocena
komentarza:
19
Piękna uroczystość, ładna oprawa. Byłem,uczestniczyłem. Składam wyrazy podziękowania i uznania WSZYSTKIM organizatorom a uczestnikom za to, że poświęcili kilka godzin pięknego wieczoru na uczczenie pamięci ludzi, którzy poświęcili wiele abyśmy mogli żyć w wolnym kraju. Cześć i Chwała BOHATEROM!!!
@ staruszek
dnia 04.08.2018, 16:24. Identyfikator użytkownika: 187WVZ8bub8g
Ocena
komentarza:
14
Ja wiem, że w tej akcji brało udział s i e d m i u . Sześciu przyszło z zewnątrz a siódmy był umówiony wewnątrz / strażnik w więzieniu /. To ten człowiek miał mieć tę noc wolną.
Dostał jednak polecenie zamienić się i tak zrobił. To On wiedział jak i czym otwierać cele
i tym się zajął. Jak żył opowiadał mi o tym, ale mnie to wtedy nie interesowało. Wiem,
że z Warszawy przyjechał do Niego / po wojnie / jeden z uwolnionych aby podziękować.
Ten strażnik wymieniał te wspomniane w opisie sześć nazwisk i ich pseudonimy.
Chwała Bohaterom !
@ nick
dnia 05.08.2018, 23:31. Identyfikator użytkownika: mfH6FO4DrpuD
Ocena
komentarza:
4
Ma Pan rację. Strażnik, który ułatwił wejście i otwierał cele nazywał się Józef Okwieka ps. trójka
@ Jolka
dnia 04.08.2018, 18:48. Identyfikator użytkownika: MW7g4YcfJmQK
Ocena
komentarza:
25
Panie Wiesławie, po raz kolejny dziękujemy za piękną lekcję historii i patriotyzmu.
@ Czuwaj
dnia 05.08.2018, 20:17. Identyfikator użytkownika: aN2m6dwPUxz4
Ocena
komentarza:
10
Chapeau bas, Panie Wieśku. Pozdrawiamy!!!
@ cc
dnia 04.08.2018, 22:18. Identyfikator użytkownika: oxRtjZRQY8Lf
Ocena
komentarza:
0
sąsiad nie mógł być POLAKIEM
@ No pięknie
dnia 05.08.2018, 00:59. Identyfikator użytkownika: kyzE4xMflkhX
Ocena
komentarza:
10
Nareszcie coś prawdziwego i swojskiego dla jaślan.
@ (L)egia
dnia 05.08.2018, 09:47. Identyfikator użytkownika: 2raUgzGlB6QP
Ocena
komentarza:
9
Armia Krajowa to duma jest narodowa. CHWAŁA ARMII KRAJOWEJ. Oni wywalczyli wolną Polskę.
@ rozsądny
dnia 05.08.2018, 12:52. Identyfikator użytkownika: Dr2UD8KAY6PQ
Ocena
komentarza:
-6
No wiesz… PRL nazywać Wolną Polską ?
@ kaja
dnia 05.08.2018, 13:18. Identyfikator użytkownika: 7Z9gpoaGMNPk
Ocena
komentarza:
-1
Chyba zaocznie, w 44 lata po jej rozwiążaniu
@ (L)egia
dnia 05.08.2018, 22:23. Identyfikator użytkownika: 2raUgzGlB6QP
Ocena
komentarza:
-1
Nie chodzi mi o PRL, bo to było zakłamanie. Walczyli też po wojnie z Sowietami i za to byli wyklęci, ale koniec końców jest wolna Polska.
@ derkacz
dnia 06.08.2018, 07:55. Identyfikator użytkownika: zU5RyuROybbD
Ocena
komentarza:
0
WolnA? Serio?
@ do /L/egia
dnia 06.08.2018, 10:17. Identyfikator użytkownika: 7Z9gpoaGMNPk
Ocena
komentarza:
7
Nie słyszałeś o rozwiązaniu AK 19 stycznia 1945 r. przez gen. Okulickiego i zakazie prowadzenia walki zbrojnej?
@ (L)egia
dnia 06.08.2018, 21:37. Identyfikator użytkownika: 2raUgzGlB6QP
Ocena
komentarza:
-3
Słyszałem, ale powstał Ruch Oporu Armii Krajowej i żołnierze tegoż Ruchu walczyli z komunistycznym okupantem. Tak samo zrzeszenie Wolność i Niezawisłość, którego żołnierzem był płk. Łukasz Ciepliński.
@ P.
dnia 05.08.2018, 16:52. Identyfikator użytkownika: mkioZlvBz1rE
Ocena
komentarza:
14
Powtórzę raz jeszcze. Byłem. Świetna atmosfera, znakomita lekcja historii, bez politykierstwa i o dziwo - bez politykierów. Nie było posłów, senatorów, starostów. Byli Jaślanie zainteresowani historią swojej Małej Ojczyzny. Uczczono pamięć bohaterów. Krótko mówiąc - było warto!
@ Marysia
dnia 07.08.2018, 16:21. Identyfikator użytkownika: uczqOedCYhRZ
Ocena
komentarza:
0
Ilu było tych Jaślan bo na zdjęciach widać tylko harcerzy i kilku cywilów, którzy aktywnie współuczestniczyli w organizacji tej uroczystości. Kiepski fotograf nie pokazujący rzeczywistości czy rzeczywista frekwencja nie warta pokazania?
@ olo
dnia 06.08.2018, 21:31. Identyfikator użytkownika: 78tWsBBmhxry
Ocena
komentarza:
-1
a potem zastrzelili 50 wiezniow ale bylo im malo zbombardowli jaslo dobrze ze wysiedlili wczesniej polakow
@ dragoness
dnia 07.08.2018, 11:31. Identyfikator użytkownika: eh7NvP7XaYOl
Ocena
komentarza:
0
W odwecie za akcję "Pensjonat"? Proszę się dokształcić.
@ akcja
dnia 07.08.2018, 19:37. Identyfikator użytkownika: qcfQhCS4ghme
Ocena
komentarza:
1
akcja bohaterska. niestety konsekwencją było późniejsze zburzenie miasta. niemieckie psy w zemście zrównali nasze piękne miasto z ziemią. nigdy już nie odzyska dawnego blasku!!!
@ dragoness
dnia 08.08.2018, 10:01. Identyfikator użytkownika: eh7NvP7XaYOl
Ocena
komentarza:
-1
Błagam, skąd te brednie? czekali na zburzenie półtora roku?
Dodaj komentarz Jeżeli chcesz, aby Twój nick był wyróżniony żółtym kolorem, po prostu zaloguj się w panelu logowania po prawej stronie
⇓ ⇓ ⇓ Powiększ pole komentarza ⇓ ⇓ ⇓

Zasady komentowania

Serwis Jaslo4u.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść powyższych komentarzy. Redakcja zastrzega sobie prawo usuwania i redagowania komentarzy niezwiązanych z tematem, zawierających wulgaryzmy, reklamy i obrażających osoby trzecie. Użytkownik ponosi odpowiedzialność za treść komentarzy zgodnie z Polskim Prawem i normami obyczajowymi. Pełne zasady komentowania dostępne na stronie: Regulamin komentarzy

  • KONKURS! Wygraj płytę z najpiękniejszymi kolędami

     

    Wraz z zespołem HIT Sanok przygotowaliśmy dla naszych Czytelników świąteczny konkurs, w którym do wygrania jest dziesięć płyt z najpopularniejszymi kolędami. Zasady konkursu są bardzo proste. Sprawdźcie sami.

  • Pracuj w Hucie Szkła w Jaśle – zdobywaj nowe kwalifikacje!

  • Z pomocą dla rodziny Labutów

    Państwo Alicja i Józef Labut z Bączala Dolnego, którym dwa dni temu doszczętnie spalił się dom potrzebują wsparcia i pomocy. Małżeństwo w podeszłym wieku nie marzy o niczym innym, jak o jego odbudowie.

  • Utrudnienia w ruchu na ulicy Czackiego w Jaśle

     

    Od 8 do 11 grudnia br. na ul. Czackiego odbędzie się wycinka drzew, spowodowana ich złym stanem biologicznym, zagrażającym bezpieczeństwu przechodniom i użytkownikom drogi. W związku z tym, w tych dniach nastąpi czasowa zmiana organizacji ruchu ul. Czackiego na odcinku od skrzyżowania z ul. Mickiewicza do skrzyżowania z ul. Kołłątaja i 3-go Maja. AKTUALIZACJA

  • Stracili dom i dorobek całego życia

    W kilka chwil życie państwa Labutów z Bączala Dolnego zamieniło się w istny koszmar. Ogień strawił cały ich dom, w którym wychowały się ich dzieci. To właśnie w nim każdego roku cała rodzina spotykała się w święta. Po pożarze, który wybuchł wczoraj popołudniu pozostało tylko pogorzelisko.

  • Rada wybrała prezydium i składy komisji

    Radni Rady Miejskiej Jasła wybrali dzisiaj dwóch wiceprzewodniczących rady. Krzysztof Czeluśniak zgłosił Elżbietę Bernal. Bogusława Wójcik, Andrzeja Dybasia, Henryk Rak zaś Lecha Polaka. Wszyscy zgłoszeni wyrazili zgodę na kandydowanie. Głosowanie przeprowadziła komisja skrutacyjna w składzie: Mariola Mazur, Małgorzata Rymarz, Izabela Jankowska-Zawada, Jan Pierzchała (przewodniczący komisji).

  • Strażacy ochotnicy pomagają dzieciom z chorobami nowotworowymi

     

    „Kiedy śmieje się dziecko, śmieje się cały świat”. Z takim hasłem na ustach strażacy ochotnicy organizują zbiórkę rzeczy, które następnie trafią do dzieci przebywających na oddziałach onkologicznych szpitali w całej Polsce.  Stowarzyszenie Strażacy Wspólnie przeciw Białaczce zrzeszają ochotników w tym również z Podkarpacia. Akcja ta została zorganizowana po raz pierwszy na Podkarpaciu i skierowana jest  dla  pacjentów Kliniki Onkohematologii Dziecięcej w Rzeszowie.

Nadchodzące wydarzenia

Posiadasz informacje o jakimś wydarzeniu?
Poinformuj nas! Pisz na adres: redakcja@jaslo4u.pl

Panel Logowania

Wiesz coś ciekawego? Poinformuj nas o tym!
Wiesz coś, o czym my nie wiemy?
Chcesz podzielić się z nami informacjami?
Napisz do Redakcji lub wypełnij poniższy formularz.
Nadawca (opcjonalnie):Treść (wymagana):
Kontakt (opcjonalnie):
Kontakt z redakcją:

Mailowo: redakcja@jaslo4u.pl
Telefonicznie: 508 766 105