Cmentarz żydowski w Nowym Żmigrodzie uporządkowany
10
Prace porządkowe wykonało Towarzystwo Miłośników Nowego
Żmigrodu.
Kirkut odnowiony po pięćdziesięciu latach
- Przez pięćdziesiąt pięć lat miejsce to było pozbawione opieki i dewastowane. - mówi wiceprezes Towarzystwa, Jerzy Dębiec - Cmentarz zarastał, a mieszkańcy niekiedy wysypywali tutaj śmieci. Nasze stowarzyszenie postanowiło doprowadzić kirkut do porządku. Cmentarze, zarówno katolickie jak i żydowskie to miejsca święte, miejsca pamięci o ludziach którzy tutaj żyli i tworzyli społeczność naszej miejscowości.
- W tym roku za zgodą konserwatora zabytków, wycięliśmy część drzew i krzewów, oczyściliśmy macewy, czyli nagrobki. Planujemy również renowację zabytkowego ogrodzenia, oraz chcemy usunąć jeszcze kilka drzew. Obecnie czekamy na zgodę konserwatora zabytku na te działania.
- Prace wykonujemy społecznie, siłą własnych rąk. Dotychczas nie otrzymaliśmy na nie ani jeden złotówki. - zaznacza wiceprezes.
600 macew, 2500 pochowanych
- Początki tego cmentarza datuje się na XVIII wiek. Z naszych badań wynika jednak, że jest on dużo starszy. Prawdopodobnie został założony w połowie XVII wieku. - mówi Dębiec. Swoją opinię uzasadnia tym, iż żmigrodzka synagoga powstała w 1609 roku, co pozwala podejrzewać, iż kirkut został założony w podobnym czasie.
Dotychczas odkryte na cmentarzu macewy mają około 200 lat - Najstarsza ma 268 lat, i pochodzi z 1748 roku. Prawdopodobnie został pod nią pochowany rabin. - mówi wiceprezes.
- W tej chwili nie jesteśmy w stanie ocenić ile jest tutaj macew, ponieważ prawie codziennie odkrywamy nowe. Sądzimy jednak, iż jest ich około 600 , w tym około 200 dobrze zachowanych. Przewidujemy przy tym, iż cmentarz ten jest miejscem pochówku około 2500 Żydów.
Społeczność żydowska była w Nowym Żmigrodzie dość liczna. - W 1929 Żydzi stanowili 56 % mieszkańców Żmigrodu. - mówi Dębiec - Warto pamiętać, że 7 lipca 1942 Niemcy zgromadzili wszystkich Żydów w jednym miejscu i zamordowali ich. Łącznie było to 1250 osób. Ich zbiorowa mogiła nie znajduje się jednak na terenie cmentarza. - zaznacza.
Cmentarz ma powierzchnię 1,8 hektara. Jego dość spory rozmiar wynika z faktu, iż chowano na nim zarówno Żydów ze Żmigrodu jak też z Osieka i Dębowca.
W starszej części cmentarza, znajdującej się bliżej drogi, zachowało się mało macew. - Niemcy budujący drogi zabierali kamienie aby utwardzać nimi drogi, a kilkanaście nagrobków znaleźliśmy również na prywatnych posesjach. - mówi prezes - Mieszkańcy odpowiedzieli na nasz artykuł w jednej z gazet i zgłosili, iż na ich podwórkach są macewy.
- Takie nagrobki, których właściwego położenia na cmentarzu nie jesteśmy pewni będą składane w tzw. Lapidarium, którego wykonanie planujemy w przyszłym roku.
Co oznaczają płaskorzeźby?
Podczas oprowadzania po cmentarzu prezes tłumaczył, co oznaczają symbole wyrzeźbione na macewach.
- Dzban oznacza, iż pod macewą pochowany jest prawdopodobnie członek rodu Lewitów. Z kolei na macewach rodu Cohenów - jedynych, którzy mogli czytać Torę - widnieją wizerunki dłoni złączonych kciukami. - mówi prezes.
- Charakterystyczne jest, że Cohenowie byli chowani zawsze przy ogrodzeniu. - kontynuuje - Cmentarz żydowski jest bowiem uważany za miejsce nieczyste, dlatego Cohenów grzebano przy ogrodzeniu, aby rodzina mogła się modlić nie wchodząc na cmentarz.
- Mamy też na cmentarzu nagrobki rabinów, które oznaczone są rzeźbą szafy zwieńczonej łukiem. Są też macewy oznaczone dwoma lwami i koroną, pod którymi najprawdopodobniej chowano uczonych w piśmie, zgłębiających jego nauki.
Pod macewami, które mają w swojej symbolice menorę, czyli świecznik, grzebano kobiety.
- W początkowym okresie symbolika na nagrobkach była bardzo skąpa, co widać w starszej części cmentarza. Dopiero w miarę upływu czasu była ona rozbudowywana. Niekute macewy były malowane, złocone i srebrzone, nie zachowały się one jednak, prawdopodobnie dlatego, że zostały skradzione.
Więcej o Kirkucie w Nowym Żmigrodzie można dowiedzieć się <TUTAJ>
Kamil Sokołowski
sokolowski@jaslo4u.pl
Żmigrodu.
Kirkut odnowiony po pięćdziesięciu latach
- Przez pięćdziesiąt pięć lat miejsce to było pozbawione opieki i dewastowane. - mówi wiceprezes Towarzystwa, Jerzy Dębiec - Cmentarz zarastał, a mieszkańcy niekiedy wysypywali tutaj śmieci. Nasze stowarzyszenie postanowiło doprowadzić kirkut do porządku. Cmentarze, zarówno katolickie jak i żydowskie to miejsca święte, miejsca pamięci o ludziach którzy tutaj żyli i tworzyli społeczność naszej miejscowości.
- W tym roku za zgodą konserwatora zabytków, wycięliśmy część drzew i krzewów, oczyściliśmy macewy, czyli nagrobki. Planujemy również renowację zabytkowego ogrodzenia, oraz chcemy usunąć jeszcze kilka drzew. Obecnie czekamy na zgodę konserwatora zabytku na te działania.
- Prace wykonujemy społecznie, siłą własnych rąk. Dotychczas nie otrzymaliśmy na nie ani jeden złotówki. - zaznacza wiceprezes.
600 macew, 2500 pochowanych
- Początki tego cmentarza datuje się na XVIII wiek. Z naszych badań wynika jednak, że jest on dużo starszy. Prawdopodobnie został założony w połowie XVII wieku. - mówi Dębiec. Swoją opinię uzasadnia tym, iż żmigrodzka synagoga powstała w 1609 roku, co pozwala podejrzewać, iż kirkut został założony w podobnym czasie.
Dotychczas odkryte na cmentarzu macewy mają około 200 lat - Najstarsza ma 268 lat, i pochodzi z 1748 roku. Prawdopodobnie został pod nią pochowany rabin. - mówi wiceprezes.
- W tej chwili nie jesteśmy w stanie ocenić ile jest tutaj macew, ponieważ prawie codziennie odkrywamy nowe. Sądzimy jednak, iż jest ich około 600 , w tym około 200 dobrze zachowanych. Przewidujemy przy tym, iż cmentarz ten jest miejscem pochówku około 2500 Żydów.
Społeczność żydowska była w Nowym Żmigrodzie dość liczna. - W 1929 Żydzi stanowili 56 % mieszkańców Żmigrodu. - mówi Dębiec - Warto pamiętać, że 7 lipca 1942 Niemcy zgromadzili wszystkich Żydów w jednym miejscu i zamordowali ich. Łącznie było to 1250 osób. Ich zbiorowa mogiła nie znajduje się jednak na terenie cmentarza. - zaznacza.
Cmentarz ma powierzchnię 1,8 hektara. Jego dość spory rozmiar wynika z faktu, iż chowano na nim zarówno Żydów ze Żmigrodu jak też z Osieka i Dębowca.
W starszej części cmentarza, znajdującej się bliżej drogi, zachowało się mało macew. - Niemcy budujący drogi zabierali kamienie aby utwardzać nimi drogi, a kilkanaście nagrobków znaleźliśmy również na prywatnych posesjach. - mówi prezes - Mieszkańcy odpowiedzieli na nasz artykuł w jednej z gazet i zgłosili, iż na ich podwórkach są macewy.
- Takie nagrobki, których właściwego położenia na cmentarzu nie jesteśmy pewni będą składane w tzw. Lapidarium, którego wykonanie planujemy w przyszłym roku.
Co oznaczają płaskorzeźby?
Podczas oprowadzania po cmentarzu prezes tłumaczył, co oznaczają symbole wyrzeźbione na macewach.
- Dzban oznacza, iż pod macewą pochowany jest prawdopodobnie członek rodu Lewitów. Z kolei na macewach rodu Cohenów - jedynych, którzy mogli czytać Torę - widnieją wizerunki dłoni złączonych kciukami. - mówi prezes.
- Charakterystyczne jest, że Cohenowie byli chowani zawsze przy ogrodzeniu. - kontynuuje - Cmentarz żydowski jest bowiem uważany za miejsce nieczyste, dlatego Cohenów grzebano przy ogrodzeniu, aby rodzina mogła się modlić nie wchodząc na cmentarz.
- Mamy też na cmentarzu nagrobki rabinów, które oznaczone są rzeźbą szafy zwieńczonej łukiem. Są też macewy oznaczone dwoma lwami i koroną, pod którymi najprawdopodobniej chowano uczonych w piśmie, zgłębiających jego nauki.
Pod macewami, które mają w swojej symbolice menorę, czyli świecznik, grzebano kobiety.
- W początkowym okresie symbolika na nagrobkach była bardzo skąpa, co widać w starszej części cmentarza. Dopiero w miarę upływu czasu była ona rozbudowywana. Niekute macewy były malowane, złocone i srebrzone, nie zachowały się one jednak, prawdopodobnie dlatego, że zostały skradzione.
Więcej o Kirkucie w Nowym Żmigrodzie można dowiedzieć się <TUTAJ>
Kamil Sokołowski
sokolowski@jaslo4u.pl