Cmentarze wojenne naszej ziemi

Tragiczna przeszłość historyczna Polski, lata niewoli, zrywów powstańczych, I i II wojna światowa, to okres szczególny w naszej narodowej historii. Po tamtych burzliwych latach pozostały liczne pamiątki historyczne. Nader cennymi są cmentarze wojenne. Jest ich ponad 100 rozsianych na Podkarpaciu. Spoczywają na nich żołnierze różnych narodowości, wśród nich wielu Polaków, którzy wcieleni do obcych armii ginęli po obu stronach frontu.
O walkach na Podkarpaciu świadczą liczne cmentarze rozsiane w rejonie Gorlic, Jasła i Krosna. Prawie na całym Podkarpaciu znajdują się cmentarze wojenne. Bardzo oryginalne rchitektonicznie z ciekawymi nagrobkami i pomnikami. Inskrypcje nagrobne bardzo patriotyczne, a nawet filozoficzne. Powędrujmy zatem szlakiem cmentarzy wojennych.

Wieś Bukowa. Napis na głównym pomniku:
Spotkacie podniesione głowy znad okopowych hałd
dziękując dniom szybko przemijającej sławy,
która wywyższa nasze sztandary, uszlachetnia nasze narody
i wkuwa w nasze serca dumę i honor

W Dębowej na cokole podtrzymującym betonowy krzyż czytamy:
Śmierć przeniosła nas do kraju: teraz zaś nas brata

Przeczyca tak uhonorowała poległych:
Dla chwały ojczyzny poprzez śmierć przeprowadzeni,
Spłonęła ciasna łupina nędznego życia
Jednakowo zaczarowani we wzniesionym kielichu Chrystusa

W Januszkowicach napis:
W dumie zakończonej walki te groby pozdrawia okazałość góry
Tego pięknego kraju i kładzie uśmiech swego wiecznego piękna
jak tysiące świeżych wieńców podzięki

Skurowa napis na pomniku:
Teraz wy czuwajcie, ponieważ my zmęczyliśmy się

Wola Cieklińska, napis na portalu w bramie głównej:
Wyszliśmy do walki na bój a znaleźliśmy spokój

Bieździadka, inskrypcja na pomniku:
Przybyliśmy tu z dalekiej ojczyzny
Śmierć wzięła nas a ramiona
i przeniosła w uśpienie nocy
Kiedyś znowu zbudzimy się razem

W Dniu Zmarłych zapalmy świece na wszystkich cmentarzach. Nie zapominajmy o cmentarzach wojennych, gdzie tylko trawy kłaniają się zniszczonym nagrobkom.
Niech świece każdemu zapłoną gdziekolwiek go do snu ułożono.
Cmentarze wojenne to żywe pomniki historii. Często zagubione na szczytach gór, polanach leśnych, wydają się być zapomniane przez wszystkich. Niszczy je czas i obojętność ludzka. W ten szczególny czas odwiedźmy te historyczne miejsca, pomyślmy o przemijającym czasie.