„Długofalowe ustalenie cen ciepła staje się niemożliwe”

W ubiegłym tygodniu przedstawiciele Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Jaśle spotkali się z zainteresowanymi mieszkańcami oraz prezesami zarządów spółdzielni mieszkaniowych, aby porozmawiać o kształtowaniu się cen i stawek opłat za dostarczane ciepło, wodę i ścieki. O tym jak wygląda m.in. sytuacja na rynku cen surowców rozmawialiśmy z Pawłem Zawadą, prezesem zarządu MPGK Sp. z o.o. w Jaśle.

Red: Jak w najbliższych latach będą kształtowały się ceny za ciepło?

Paweł Zawada: W związku z niepewnością rynkową dotyczącą cen surowców, w tym przede wszystkim cen gazu ziemnego i energii elektrycznej, które w największym stopniu wpływają na kształtowanie się cen za produkowane i dostarczane przez tut. Spółkę ciepło nie jest możliwa jednoznaczna odpowiedź na to pytanie, a co za tym idzie długofalowe ustalenie cen ciepła również staje się niemożliwe. Ponadto spółka dysponuje siecią przesyłową, którą musi utrzymywać i odtwarzać, co również generuje koszty. Zatem nie tylko wartość wytwarzanego ciepła ma wpływ na cenę ostateczną ciepła, ale również m.in. cena utrzymania przesyłu ciepła na odpowiednim poziomie, gwarantującym bezpieczeństwo dostaw do odbiorcy końcowego. Dodatkowo poziom cenowy gazu ziemnego w granicach około 40-60 zł/MWh sprzed pandemii już prawdopodobnie nigdy nie wróci. Na obecną chwilę ceny gazu ziemnego bez narzutu sprzedawcy kształtują się na poziomie 170 – 200 zł/MWh dla kontraktu na rok następny. W prognozach spółka zakłada, że przy założeniu takiego poziomu utrzymania się cen gazu ziemnego na lata następne ewentualne wzrosty cen ciepła będą niewielkie, a jeżeli wystąpią to z uwagi na np. wskaźnik inflacji czy rosnący poziom innych kosztów uzasadnionych dla taryfy np. podwyższania poziomu płacy minimalnej, zakupu materiałów czy usług. Na obecną chwilę, biorąc pod uwagę względy formalno-prawne cena ciepła systemowego wytwarzanego i dostarczanego przez MPGK w Jaśle jest za niska, aby odbiorcy mogli dodatkowo skorzystać z systemu rekompensat. Mówiąc prościej cena ciepła w obecnie obowiązującej w spółce taryfie jest na tyle niska, że ustawodawca dla tak niskiej średniej wartości cen ciepła nie przewiduje dodatkowych rekompensat, które mają zastosowanie przy wyższych cenach ciepła systemowego. Sytuacja ta ulegnie zmianie w związku z ustawą z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego, która zmienia zapisy ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła, w związku z sytuacją na rynku paliw. W związku z tymi nowelizacjami, obniżeniu ulegnie ostateczna cena ciepła. Na obecną chwilę czas, na który istawodawca wprowadza wyżej wymienione rozwiązania to 1 rok czyli do 30 czerwca 2025 r. Zgodnie z tym oraz mając na uwadze okres obowiązywania obecnej taryfy średnia cena netto ciepła dla odbiorcy uprawnionego (Odbiorcy określeni w art. 4 ustawy z dnia 15 września 2022 r.) w okresie od 01.07.2024 r. do 06.12.2024 r. ulegnie obniżeniu z 162,15 zł/GJ (wynikających z obecnie obowiązującej taryfy) na 148,54 zł/GJ (wynikających ze średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą zgodnej z zapisami Usuawy z dnia 23 maja 2024 r. powiększonej o koszty przesyłu) – szczegółowe informacje zostaną udostępnione w najbliższym czasie na stronie internetowej www.mpgk.jaslo.pl. Dla pozostałych odbiorców stosowane będą ceny według aktualnie obowiązującej taryfy dla ciepła. Jeśli chodzi o prognozowanie cen po 06.12.2024r., na obecną chwilę jest za wcześnie, aby określić dokładnie, ile będzie wynosić cena ciepła systemowego po tej dacie, można natomiast powiedzieć, że w przypadku jeśli cena zatwierdzona w nowej taryfie będzie wyższa niż te określone w ustawie z dnia 23 maja 2024 r., wówczas mogą znaleźć zastosowanie przynajmniej na okres do 30.06.2025 r. ceny niższe. Oczywiście zawsze trzeba brać pod uwagę ryzyko eskalacji militarnej na świecie i kryzysy surowcowe, a to są już globalne czynniki, na które spółka nie ma wpływu, a w znaczący sposób mogą w przyszłości wpłynąć na kształtowanie się cen ciepła.

Red: Czy MPGK może i zamierza zabezpieczyć cenę za ciepło, wodę i odbiór ścieków na np. trzy lata do przodu poprzez negocjacje i podpisanie stosownych umów?

P. Zawada: Jeżeli chodzi o cenę ciepła, to zgodnie z regulaminami zatwierdzania taryf dla ciepła kalkulowana jest ona w okresach rocznych. Wynika to z przyjętych schematów przez Urząd Regulacji Energetyki, który zatwierdza taryfy dla ciepła w takich właśnie horyzontach czasowych. Obecna taryfa dla ciepła obowiązuje do 06.12.2024r., i w międzyczasie ulegnie zmianie zgodnie z zapisem punktu 2.2. w Części IV taryfy MPGK Sp. z o.o. w Jaśle, który mówi, że „w przypadku zmiany ceny za zamówioną moc cieplną, ceny ciepła oraz ceny nośnika ciepła przez MPEC, odbiorcy z grup taryfowych A, B, C, D zostaną poinformowani pisemnie przez MPGK Sp. z o.o. o wprowadzeniu do stosowania wyżej wymienionych cen w ciągu jednego okresu rozliczeniowego od dnia ich wprowadzenia”. Jeśli chodzi o zawieranie umów z dostawcami energii elektrycznej czy gazu ziemnego na 3 lata do przodu, po pierwsze jest to biorąc pod uwagę obecne uwarunkowania rynkowe niemożliwe, a po drugie ryzyko wzrostu cen – dostawcy wkalkulowaliby w cenę sprzedaży, co nie byłoby korzystne dla spółki (oraz jej ostatecznych odbiorców) – znacząco zwiększony narzut z tytułu zwiększonego ryzyka. Jeśli chodzi natomiast o wodę i ścieki to Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, które jest regulatorem w tym zakresie stosuje 3-letnie taryfy i MPGK w Jaśle posiada taryfę na taki właśnie okres. Taryfa na wodę i ścieki wprowadzona została 11.11.2023 r., więc od tej daty liczony jest okres 3 lat. W kolejnych dwóch latach obowiązywania taryfy, tj. od drugiego roku obowiązywania 3-letniej taryfy, który rozpocznie się 11.11.2024 r., ceny będą wzrastać w niewielkim stopniu, ze względu na dopuszczone przez regulatora prognozy wzrostów np. wskaźnika inflacji czy też wzrostu kosztów energii elektrycznej lub zakupu usług obcych, czy też wzrostu płac minimalnych.

Red: Podczas spotkania z mieszkańcami Jasła, jaślanie domagali się podawania cen taryfowych brutto. Czy w najbliższej przyszłości ulegnie to zmianie?

Sposób przedstawiania cen i stawek opłat taryfowych w wartościach netto wynika z faktu, iż Urząd Regulacji Energetyki, który zatwierdza taryfy dla ciepła używa wartości netto do prezentowania schematu swoich cen i stawek opłat w zatwierdzanych taryfach. Dotychczas spółka MPGK w Jaśle prezentowała ceny netto za ciepło dla wszystkich swoich odbiorców i nie otrzymywała żadnych uwag w tym zakresie, a kwoty brutto nie były wykazywane w żadnych dokumentach (w tym również przy procedowaniu taryf dla ciepła). W nawiązaniu do spotkania, które odbyło się 18.06.2024 r. w GEN w Jaśle, a które dotyczyło kształtowania się cen i stawek opłat za ciepło oraz pozostałe usługi dostarczane przez MPGK w Jaśle, pragniemy jeszcze raz podkreślić, że taki sposób prezentacji danych (a więc w cenach netto) wynika z przyjętego przez Urząd Regulacji Energetyki schematu zatwierdzania taryf, a wszystkie koszty i przychody, które brane są pod uwagę przez MPGK w Jaśle przy kalkulowaniu taryfy dla ciepła są kosztami i przychodami netto. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców oraz zgodnie z ustaleniami podjętymi na spotkaniu 18.06.2024 r., spółka MPGK w Jaśle od wprowadzenia następnej taryfy dla ciepła publikować będzie ceny i stawki opłat za ciepło również w kwotach brutto.

Red: Jakie mają Państwo pomysły, aby nie tylko dostarczać ciepło ze spalanego węgla oraz gazu?

P. Zawada: W MPGK w Jaśle trwają prace koncepcyjne i planistyczne w zakresie budowy instalacji do termicznego przetwarzania odpadów. Instalacja taka nie tylko wpłynie pozytywnie na gospodarkę odpadami komunalnymi w naszym mieście i okolicach, ale pozwoli również na osiągnięcie mocy cieplnej na poziomie 8 MW. Dodatkowo MPGK w Jaśle wraz z Urzędem Miasta Jasła podejmuje szereg działań, wynikających z możliwości jakie daje Klaster Energii. W przyszłości dzięki środkom zewnętrznym Miasto Jasło dążyć będzie do niezależności energetycznej poprzez m.in. zasilanie własnych budynków energią elektryczną wytwarzaną m.in. w wysokosprawnej kogeneracji gazowej czy też planowanych do budowy dużych farmach fotowoltaicznych. Ponadto w najbliższym czasie planuje się pod warunkiem uzyskania dofinansowania zewnętrznego dywersyfikację źródeł wytwarzania ciepła, polegającą na rozwijaniu technologii źródeł wytwarzających ciepło z biomasy. Dzięki temu bliżej będzie do spełnienia wymogów zapisanych w pakiecie dyrektyw europejskich „Fit for 55”, zakładających utrzymanie systemu efektywnego energetycznie na najbliższe lata, mając w perspektywie rok 2050, w którym to 100% energii cieplnej powinno powstawać z OZE.

Red: Jaka jest struktura wytwarzania ciepłej wody. W jakiej proporcji z węgla oraz gazu?

P. Zawada: Struktura wytwarzania ciepła do Miejskiej Sieci Ciepłowniczej w roku bieżącym jest zgodna z algorytmem zamieszczonym w aktualnie obowiązującej taryfie dla ciepła zatwierdzonej Decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 22 listopada 2023r. i opublikowanej w Biuletynie Branżowym URE – Ciepło 22.11.2023r. Zgodnie z tym algorytmem wysokosprawna kogeneracja gazowa stanowi podstawę w systemie produkcji ciepła do Miejskiej Sieci Ciepłowniczej, następnie ciepło to wytwarzane jest w kotłach gazowych, a kotłownia węglowa stanowi jedynie źródło szczytowo-rezerwowe (w momencie wystąpienia najniższych temperatur), produkujące ciepło w sytuacjach, gdy to wytwarzane w źródłach gazowych jest niewystarczające.

Struktura produkcyjna ciepła w oparciu o algorytm taryfy wygląda następująco:

0,529 – wskaźnik udziału planowanej ilości ciepła sprzedanego ze źródła – wysokosprawna kogeneracja gazowa w łącznej planowanej ilości ciepła sprzedanego odbiorcom,

0,256 – wskaźnik udziału planowanej ilości ciepła sprzedanego ze źródła – kotły gazowe w łącznej planowanej ilości ciepła sprzedanego odbiorcom,

0,215 – wskaźnik udziału planowanej ilości ciepła sprzedanego ze źródła – kotły węglowe (MPEC) w łącznej planowanej ilości ciepła sprzedanego odbiorcom.

Można więc powiedzieć, że na chwilę obecną od początku br. 78,5% produkowanego ciepła pochodzi z gazu ziemnego, a 21,5% z węgla. Z tego algorytmu Spółka wywiązuje się począwszy od początku tego roku. Dla porównania w latach 2022-2023 struktura produkcyjna ze względu na sytuację nadzwyczajną związaną z kryzysem energetycznym była odmienna tj. zdecydowana większość energii cieplnej powstawała w oparciu o produkcję z węgla.

Red: Jak obecnie kształtują się ceny za ciepło, wodę i odbiór ścieków?

Na obecną chwilę zgodnie z posiadanymi przez tut. Spółkę taryfami ceny kształtują się w sposób następujący:

199,44 zł/GJ brutto – średnia cena dostarczanego ciepła wraz z przesyłem,

182,70 zł/GJ brutto – średnia cena dostarczanego ciepła z rekompensatą od 01.07.2024 r. wraz z przesyłem dla odbiorców uprawnionych,

5,66 zł/m3 brutto – cena dostarczanej wody zimnej dla gospodarstw domowych,

5,70 zł/m3 brutto – cena za odbiór ścieków komunalnych od gospodarstw domowych.

Dla porównania, w ościennej Gminie Jasło cena za 1 m3 wody zimnej dla gospodarstw domowych wynosi 16,79 zł, a za 1 m3 odprowadzanych ścieków komunalnych z gospodarstw domowych 13,94 zł. Można więc łatwo wyliczyć, że MPGK posiada stawki brutto o 19,37 zł niższe od tych obowiązujących w Gminie Jasło.

Red.: Czy rozważają i podejmą Państwo kroki, aby w celu obniżenia kosztów dla mieszkańców podjąć współpracę z innymi dostawcami ciepła w zakresie wytwarzania i dostawy ciepła?

P. Zawada: Na wstępie należy podkreślić, że do tej pory żaden z potencjalnych innych dostawców ciepła nie wystąpił do tut. Spółki z propozycją współpracy. Ponadto MPGK w Jaśle wraz z Urzędem Miasta w Jaśle podejmie działania mające na celu zorganizowanie spotkania w gronie eksperckim, na które to zostaną zaproszeni Przedstawiciele Zarządców Nieruchomości oraz Przedstawiciele Wytwórców energii cieplnej zlokalizowani na terenie oraz w okolicach naszego miasta.

Spotkanie takie pozwoli udzielić wielu odpowiedzi m.in.:

w zakresie możliwości współpracy z innymi dostawcami ciepła na istniejącej sieci przesyłowej Spółki wraz z dostawą ciepła wytwarzanego przez własne źródła,

w zakresie konieczności budowy nowych odcinków sieci przesyłowych, ich ewentualnej długości oraz co za tym idzie kosztów z tym związanych,

w zakresie możliwości wprowadzenia przez Spółkę dodatkowych usprawnień mających na celu obniżenie kosztów ciepła,

w zakresie rentowności wprowadzania do systemu ciepłowniczego ciepła odpadowego od lokalnych wytwórców.

Rozważone zostaną wszystkie pomysły i sugestie, tak aby zgromadzone informacje oraz przeprowadzone analizy mogły znaleźć odzwierciedlenie w obniżeniu kosztów dla odbiorców końcowych – Mieszkańców Miasta Jasła. MPGK w Jaśle jest otwarte na wszystkie propozycje, których efektem końcowym będzie obniżenie cen ciepła dla mieszkańców.

Red: Ile ciepła zamawia każda ze spółdzielni w mieście Jaśle oraz kto decyduje o tym, w jaki sposób to ciepło rozłożyć na poszczególne mieszkania?

P. Zawada: Ze względu na bardzo dużą ilość odbiorców ciepła, będących czy to spółdzielniami, czy też wspólnotami mieszkaniowymi należy stwierdzić, iż struktura sprzedaży energii cieplnej w GJ na koniec roku 2023 prezentuje się w sposób następujący:

Jasielska Spółdzielnia Mieszkaniowa – 75.538 GJ ,

Pozostałe Spółdzielnie i Wspólnoty Mieszkaniowe – 29.993 GJ,

Instytucje i klienci indywidualni – 47.377 GJ,

Łącznie – 152.908 GJ.

Jeśli chodzi o to kto i w jaki sposób decyduje o tym, w jaki sposób ciepło „rozkłada się” na poszczególne mieszkania to pragniemy poinformować, iż odbywa się to zgodnie z wewnętrznymi regulaminami rozliczeń stosowanymi przez poszczególne spółdzielnie czy wspólnoty mieszkaniowe.

Red.: Na spotkaniu przedstawili Państwo dla porównani taryfy za ciepło obowiązujące w takich miastach jak m.in. Gorlice, Mielec, czy Sanok. Czym kierowali się Państwo podając je za przykład?

P. Zawada: Na spotkaniu, które odbyło 18 czerwca w przedstawionej spółkę prezentacji wskazaliśmy na ceny wytwarzania ciepła (bez przesyłu) w następujących miastach:

Gorlice (Elektrociepłownia Gorlice) – 124,13 zł/GJ netto,

Nowa Dęba (PGKiM) – 135,04 zł/GJ netto,

Mielec (EC Mielec) – 131,48 zł/GJ netto,

Sanok (SANOK RUBBER COMPANY) – 132,66 zł/GJ netto,

Sanok (Sanockie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej) – 132,43 zł/GJ netto,

Łańcut (Ciepłownia Łańcut) – 152,90 zł/GJ netto.

Jasło (MPGK Jasło) – 133,97 zł/GJ netto.

Należy w tym miejscu zauważyć, że porównywanie cen ciepła niesie ze sobą duże ryzyko, gdyż nie ma w Polsce dwóch takich samych systemów ciepłowniczych, w których zarówno struktura wytwarzania ciepła, schemat systemu przesyłowego czy też liczba odbiorców byłaby taka sama. Poszczególne miasta w różnym czasie rozpoczynały proces transformacji energetycznej przez co obecnie znajdują się w zupełnie innym miejscu jeśli chodzi np. o źródła wytwarzające ciepło. Poprzez wskazanie konkretnych miast staraliśmy wybrać się takie, które są zbliżone do Jasła jeśli chodzi o elementy wskazane powyżej, a więc m.in. liczbę mieszkańców czy też region, w którym one się znajdują.

Dziękuję za rozmowę.

id