Koniec „wiecznej chwały” bojowników za wolność i socjalizm w Lipnicy
63
Jakiś czas temu grupa mieszkańców Lipnicy złożyła wniosek o zmianę napisu na pomniku znajdującym się w lipnickim lesie. Pomnik wychwala „bojowników o wolność i socjalizm”. Gmina zmieni napis. Pytanie brzmi: na jaki?
Gmina: konsultujemy treść napisu z ROPWiK w Rzeszowie
26. stycznia tego roku Wójt Gminy Skołyszyn skierował do Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Rzeszowie list z prośbą o opinię w sprawie zmiany napisu na pomniku. Ewentualne dokonanie korekty należy do obowiązków gminy, jednak zmiana powinna zostać skonsultowana z ROPWiM lub Wojewódzkim Komitetem Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.
Aktualny napis na pomniku głosi: „Tu zamordował okupant hitlerowski członków Ruchu Oporu z G.L. i A.L. Marię Furmanek z Lipnicy Górnej. Wieczna Chwała Bojownikom o wolność i socjalizm.” Napis ten, po kilkudziesięciu latach od jego wykonania, został oprotestowany przez mieszkańców Lipnicy.
Mieszkańcy Lipnicy: „ten napis mówi nieprawdę”
- Tekst jest niezgodny z prawdą historyczną – poza tym, że Maria Furmanek faktycznie zginęła z rąk Niemców. – mówi Julian Kędzior z Lipnicy Górnej. - Pamiętam te czasy i te wydarzenia, choć byłem wtedy małym dzieckiem. Gwardia Ludowa i Armia Ludowa to byli zazwyczaj bandyci. Zamaskowani, siłą wchodzili do domów i okradali je, widziałem to na własne oczy. Nie prowadzili żadnych walk przeciwko Niemcom.
- Oczywiście długo nie wolno było o tym mówić, tak jak o wielu innych rzeczach. O tym jak naprawdę wyglądało Powstanie Warszawskie dowiedziałem się dopiero na studiach, w tajemnicy, od pewnego doktoranta. – zaznacza pan Julian, który swoje wspomnienia, między innymi dotyczące „partyzantki” komunistycznej zawarł w książeczce „Na przełomie tysiącleci”.
Jedynym faktem, obecnym w treści napisu jest to, że Niemcy rzeczywiście spalili w jej własnym domu panią Marię Furmanek. Ale G.L. i A.L. to byli, poza nielicznymi wyjątkami, zwykli rabusie – powtarza pan Julian.
Jaka będzie treść napisu?
Zenon Szura, wójt Gminy Skołyszyn przytoczył w swoim liście trzy propozycje napisu przedstawione przez mieszkańców Lipnicy, oraz jedną pochodzącą od gminy. Pierwsza wersja brzmi: „Bohaterom poległym za Ojczyznę w walce z okupantem hitlerowskim. Tu Niemcy spalili Marię Furmanek z Lipnicy Górnej”. Druga: „Na tym miejscu została spalona przez hitlerowców Maria Furmanek z Lipnicy Górnej. Patriotom poległym za Polskę podczas II wojny światowej cześć i chwała”. Zgodnie z trzecią propozycją napis miałby głosić: „Wieczna pamięć bohaterom poległym za Ojczyznę w latach 1939 – 1945 i tym, którzy byli prześladowani, więzieni i mordowani przez komunistów. Tu Niemcy spalili Marię Furmanek z Lipnicy Górnej.”
Gmina zaproponowała zaś, aby na pomniku znalazł się następujący tekst: „Cześć pamięci Marii Furmanek zamordowanej przez hitlerowców w czasie II wojny światowej, a także innym ofiarom, które poniosły śmierć z ich ręki.” Wójt poprosił ROPWiM o ustosunkowanie się do napisu oraz ewentualne przedstawienie własnej propozycji.
- Nie chcemy dokonywać jakichś strasznych zmian, potępiać teraz „Ludowców” – powiedział nam jeden z mieszkańców Lipnicy. - Chcemy tylko usunąć nieprawdę, która nam przeszkadza. Choć na przykład ci „hitlerowcy” zamiast „Niemców” są bardzo, jak myślę, w duchu poprawności politycznej.
Opinia ROPWiM nie jest jeszcze znana.
Stary napis nie zniknie!
Co ciekawe z listu Gminy dowiadujemy się, że ze względów technicznych, jedynym sposobem dokonania korekty jest zamontowanie nowej tablicy na starym napisie. Demontaż tego ostatniego jest niemożliwy z uwagi na rysy i pęknięcia cokołu. Szlifowanie również nie wchodzi w grę, ponieważ drgania mogłyby doprowadzić do skruszenia pomnika. Brak drogi dojazdowej uniemożliwia natomiast transport elementów pomnika.
Jak widać, zmiany w ocenie wydarzeń historycznych będą w tym wypadku utrwalone nie tylko na piśmie, ale też w kamieniu.
Kamil Sokołowski
sokolowski@jaslo4u.pl
Gmina: konsultujemy treść napisu z ROPWiK w Rzeszowie
26. stycznia tego roku Wójt Gminy Skołyszyn skierował do Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Rzeszowie list z prośbą o opinię w sprawie zmiany napisu na pomniku. Ewentualne dokonanie korekty należy do obowiązków gminy, jednak zmiana powinna zostać skonsultowana z ROPWiM lub Wojewódzkim Komitetem Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.
Aktualny napis na pomniku głosi: „Tu zamordował okupant hitlerowski członków Ruchu Oporu z G.L. i A.L. Marię Furmanek z Lipnicy Górnej. Wieczna Chwała Bojownikom o wolność i socjalizm.” Napis ten, po kilkudziesięciu latach od jego wykonania, został oprotestowany przez mieszkańców Lipnicy.
Mieszkańcy Lipnicy: „ten napis mówi nieprawdę”
- Tekst jest niezgodny z prawdą historyczną – poza tym, że Maria Furmanek faktycznie zginęła z rąk Niemców. – mówi Julian Kędzior z Lipnicy Górnej. - Pamiętam te czasy i te wydarzenia, choć byłem wtedy małym dzieckiem. Gwardia Ludowa i Armia Ludowa to byli zazwyczaj bandyci. Zamaskowani, siłą wchodzili do domów i okradali je, widziałem to na własne oczy. Nie prowadzili żadnych walk przeciwko Niemcom.
- Oczywiście długo nie wolno było o tym mówić, tak jak o wielu innych rzeczach. O tym jak naprawdę wyglądało Powstanie Warszawskie dowiedziałem się dopiero na studiach, w tajemnicy, od pewnego doktoranta. – zaznacza pan Julian, który swoje wspomnienia, między innymi dotyczące „partyzantki” komunistycznej zawarł w książeczce „Na przełomie tysiącleci”.
Jedynym faktem, obecnym w treści napisu jest to, że Niemcy rzeczywiście spalili w jej własnym domu panią Marię Furmanek. Ale G.L. i A.L. to byli, poza nielicznymi wyjątkami, zwykli rabusie – powtarza pan Julian.
Jaka będzie treść napisu?
Zenon Szura, wójt Gminy Skołyszyn przytoczył w swoim liście trzy propozycje napisu przedstawione przez mieszkańców Lipnicy, oraz jedną pochodzącą od gminy. Pierwsza wersja brzmi: „Bohaterom poległym za Ojczyznę w walce z okupantem hitlerowskim. Tu Niemcy spalili Marię Furmanek z Lipnicy Górnej”. Druga: „Na tym miejscu została spalona przez hitlerowców Maria Furmanek z Lipnicy Górnej. Patriotom poległym za Polskę podczas II wojny światowej cześć i chwała”. Zgodnie z trzecią propozycją napis miałby głosić: „Wieczna pamięć bohaterom poległym za Ojczyznę w latach 1939 – 1945 i tym, którzy byli prześladowani, więzieni i mordowani przez komunistów. Tu Niemcy spalili Marię Furmanek z Lipnicy Górnej.”
Gmina zaproponowała zaś, aby na pomniku znalazł się następujący tekst: „Cześć pamięci Marii Furmanek zamordowanej przez hitlerowców w czasie II wojny światowej, a także innym ofiarom, które poniosły śmierć z ich ręki.” Wójt poprosił ROPWiM o ustosunkowanie się do napisu oraz ewentualne przedstawienie własnej propozycji.
- Nie chcemy dokonywać jakichś strasznych zmian, potępiać teraz „Ludowców” – powiedział nam jeden z mieszkańców Lipnicy. - Chcemy tylko usunąć nieprawdę, która nam przeszkadza. Choć na przykład ci „hitlerowcy” zamiast „Niemców” są bardzo, jak myślę, w duchu poprawności politycznej.
Opinia ROPWiM nie jest jeszcze znana.
Stary napis nie zniknie!
Co ciekawe z listu Gminy dowiadujemy się, że ze względów technicznych, jedynym sposobem dokonania korekty jest zamontowanie nowej tablicy na starym napisie. Demontaż tego ostatniego jest niemożliwy z uwagi na rysy i pęknięcia cokołu. Szlifowanie również nie wchodzi w grę, ponieważ drgania mogłyby doprowadzić do skruszenia pomnika. Brak drogi dojazdowej uniemożliwia natomiast transport elementów pomnika.
Jak widać, zmiany w ocenie wydarzeń historycznych będą w tym wypadku utrwalone nie tylko na piśmie, ale też w kamieniu.
Kamil Sokołowski
sokolowski@jaslo4u.pl