Od klasy B do Ekstraklasy. Na jakim poziomie grają kluby z Jasła i co właściwie daje awans

IV liga brzmi jak czwarty szczebel rozgrywek. Jest piąty. To jedno z najczęstszych nieporozumień w rozmowach o piłce niższych klas — i punkt wyjścia do pytania, które wraca za każdym razem, gdy klub z regionu awansuje albo spada: gdzie właściwie w krajowej piramidzie stoją drużyny z Jasła i powiatu, i co zmienia jeden szczebel w górę. 

Osiem szczebli jednej piramidy

Rozgrywki piłkarskie w Polsce układają się w piramidę, w której każdy poziom ma inny zasięg terytorialny i innego organizatora.

Poziom	Rozgrywki	Zasięg
1	Ekstraklasa	krajowy
2	I liga	krajowy
3	II liga	krajowy
4	III liga (grupy I–IV)	międzywojewódzki
5	IV liga	wojewódzki
6	klasa okręgowa	okręgowy
7	klasa A	okręgowy
8	klasa B	okręgowy

 
Pierwsze trzy poziomy to rozgrywki centralne, prowadzone przez ogólnopolskie podmioty. Od czwartego w dół organizacja przechodzi do wojewódzkich związków piłki nożnej — na Podkarpaciu do Podkarpackiego Związku Piłki Nożnej. Najniższe szczeble różnią się między województwami: gdzieś piramida kończy się na klasie B, gdzieś istnieje jeszcze klasa C, a liczba grup w każdej klasie zależy od liczby zgłoszonych drużyn.

Stąd bierze się nieporozumienie z nazwami. „Czwarta liga" była czwartym szczeblem do reformy rozgrywek, po której nad nią pojawiła się III liga w dzisiejszym kształcie. Nazwa została, pozycja się przesunęła. 

Gdzie w tej piramidzie są kluby z Jasła i powiatu 

Klub	Rozgrywki	Poziom
Czarni 1910 Jasło	IV liga podkarpacka	5
LKS Czeluśnica	klasa okręgowa (Krosno)*	6
Ostoja Kołaczyce	klasa okręgowa (Krosno)**	6
Tempo Nienaszów	klasa okręgowa (Krosno)	6
Zamczysko Mrukowa	klasa okręgowa (Krosno)	6
Czardasz Osiek Jasielski	klasa A (Krosno III)*	7
Czarni II Jasło	klasa A (Krosno III)	7
Dragon Nowy Glinik	klasa A (Krosno III)	7
KS Zarzecze	klasa A (Krosno III)	7
Liwocz Brzyska	klasa A (Krosno III)	7
LKS Skołyszyn	klasa A (Krosno III)	7
Orzeł Bieździedza	klasa A (Krosno III)	7
Sobniów Jasło	klasa A (Krosno III)	7
Sparta Osobnica	klasa A (Krosno III)	7
Gaudium Łężyny	klasa B (Krosno V)	8
Jasiołka Hankówka-Brzyszczki	klasa B (Krosno V)	8
Jasiołka Szebnie	klasa B (Krosno V)	8
KS II Zarzecze	klasa B (Krosno V)	8
LKS Brzezówka	klasa B (Krosno V)	8
LKS Warzyce	klasa B (Krosno V)	8
Standart Święcany	klasa B (Krosno V)	8
Tajfun Łubno Szlacheckie	klasa B (Krosno V)	8
Wisłoka Błażkowa	klasa B (Krosno V)	8
Wisłoka Nowy Żmigród	klasa B (Krosno V)	8
Zorza 03 Łubienko	klasa B (Krosno V)	8

Pierwszy zespół Czarnych gra więc o cztery szczeble poniżej poziomu centralnego i o trzy poniżej najwyższej ligi wojewódzkiej. Klub istnieje od 1910 roku, gra przy ul. Śniadeckich na stadionie MOSiR i ma status organizacji pożytku publicznego. Rezerwy grają dwa poziomy niżej, w klasie A, i to jest w niższych ligach norma, a nie ciekawostka — drugie zespoły są zwykle oddzielone od pierwszych kilkoma szczeblami, bo przepisy nie pozwalają im grać w tej samej klasie. 

Co właściwie daje awans z IV ligi podkarpackiej

Mistrz IV ligi podkarpackiej wchodzi do III ligi, grupy IV — a to jest moment, w którym zmienia się charakter rozgrywek. Grupa IV skupia kluby z czterech województw: lubelskiego, małopolskiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego. Zamiast wyjazdów po własnym województwie pojawiają się wyjazdy do Lublina, Kielc czy pod Kraków.

Ze III ligi droga wiedzie dalej: mistrz grupy awansuje bezpośrednio do II ligi, wicemistrz gra baraże. Dopiero tam zaczynają się rozgrywki centralne z ogólnopolskim terminarzem, obowiązkowymi wymogami infrastrukturalnymi i licencjami.

Dla klubu z Jasła awans o jeden szczebel oznacza więc nie tylko mocniejszych rywali, ale też skokowo wyższe koszty transportu, wyższe wymagania wobec obiektu i większe obowiązki sprawozdawcze. To dlatego w niższych ligach awans nie zawsze jest celem, a bywa problemem. 

Dlaczego klub może zniknąć ze szczebla bez spadku

W piramidzie rozgrywkowej ruch w dół nie zawsze jest skutkiem wyników. Klub może wycofać się z rozgrywek — i wtedy nie spada o jeden poziom, a znika ze struktury, a jego miejsce zajmuje najwyżej klasyfikowana drużyna spadkowa. Jeśli działalność przejmuje nowy podmiot, zaczyna od najniższego szczebla.

Najbliższy przykład z regionu: Karpaty Krosno, klub z tradycją i rozpoznawalną marką, wycofał się z IV ligi podkarpackiej z powodów finansowych i organizacyjnych. Członkowie klubu zdecydowali o rezygnacji z członkostwa w strukturach piłkarskich i o przekazaniu nazwy, herbu, barw i historii nowo utworzonej spółce, która wystartowała w klasie A. Miejsce w IV lidze zajął Wisłok Wiśniowa. Cztery szczeble w dół bez ani jednego przegranego meczu decydującego. 

Od którego szczebla piłka jest opisywana liczbami

Im wyżej w piramidzie, tym gęstsza warstwa danych wokół rozgrywek. Na poziomie wojewódzkim są tabela, terminarz i statystyki strzelców, prowadzone przez związek i serwisy wynikowe. Na poziomie międzywojewódzkim dochodzą transmisje internetowe i szersze statystyki meczowe.

Rynki bukmacherskie zaczynają się jeszcze wyżej. Trzon oferty legalnych operatorów to rozgrywki centralne: Ekstraklasa i I liga, w której Podkarpacie ma dwóch stałych reprezentantów — Stal Rzeszów i Stal Mielec. Mecze z Rzeszowa i Mielca mają dzięki temu wystawione notowania na całą kolejkę. Niżej jest inaczej: rozgrywki wojewódzkie trafiają do takich zestawień co najwyżej okazjonalnie, bo brakuje na tym szczeblu i danych, i skali, których wymaga stałe pokrycie. Kto chce zobaczyć, jak to wygląda w praktyce, znajdzie zakłady bukmacherskie na 1 ligę z pełną listą kolejki, w tym meczami obu podkarpackich Stali.

Ta granica przesuwa się rzadko i powoli. Dla kibica z Jasła oznacza to prostą rzecz: żeby zobaczyć swój region w takich zestawieniach, trzeba spojrzeć o trzy–cztery szczeble wyżej niż IV liga. 

Co z tego ma kibic z Jasła

Piramida porządkuje trzy rzeczy, o które w rozmowach o niższych ligach najczęściej się spiera. Po pierwsze, poziom: IV liga podkarpacka to piąty szczebel, a nie czwarty. Po drugie, kierunek: awans prowadzi do III ligi grupy IV, czyli do rozgrywek czterech województw, a nie od razu do rozgrywek centralnych. Po trzecie, skala: między Czarnymi a Ekstraklasą są cztery szczeble, z których każdy zmienia budżet, logistykę i wymogi formalne.

Wszystko to wygląda inaczej z trybuny przy Śniadeckich niż z tabeli. Ale bez tej mapy trudno ocenić, co właściwie oznacza zdanie „klub walczy o awans".

 

LV BET Zakłady Bukmacherskie Sp. z o.o. to legalny bukmacher posiadający zezwolenie Ministerstwa Finansów. Gra u nielegalnych bukmacherów jest zabroniona. Hazard wiąże się z ryzykiem i jest dostępny wyłącznie dla osób pełnoletnich.

Artykuł sponsorowany