Odnowiony cmentarz
Prawie w każdej beskidzkiej wsi są cmentarze z czasów I wojny światowej. We wspólnych mogiłach spoczywają tam żołnierze wielu narodów Europy. Na szczęście zapomniane, wojenne nekropolie są odnawiane. W tym roku tylko na terenie gminy Dębowiec w powiecie jasielskim zakończono prace na dwóch cmentarzach, teraz trwają na trzecim.
To cmentarz wojenny nr 11 w Cieklinie. Pod mauzoleum spoczywają oficerowie - obok szeregowcy. Wszyscy zginęli w maju 1915 roku podczas krwawych zmagań armii niemieckiej i rosyjskiej.
Roman Frodyma, przewodnik
-”Tutaj na tym cmentarzu pochowani są w bratnich mogiłach żołnierze niemieccy, żołnierze austriaccy ale należy patrzeć na to przez taki pryzmat, że to była przecież pierwsza wojna światowa . Tutaj na Galicyjski front spędzono wszystkie narody Europy.”
Ten cmentarz, jak i wiele innych rozsianych po stokach beskidzkich gór, projektował słowacki architekt Duszan Jurkowicz. Przez lata nekropolie niszczały - ich konserwacją zajęto się dopiero w ostatnich latach.
Zbigniew Staniszewski, wójt Dębicy
-”Jeszcze niedawno ten cmentarz to była jedna wielka ruina. Zniszczony zarośnięty krzewami w tej chwili jak widzimy udało nam się go odrestaurować i mam nadzieję, że w miarę jak on wyglądał w momencie budowy może nie do końca ale udało się przywrócić w jakimś sensie jego pierwotny wygląd.”
W tym roku, gmina Dębowiec na terenie, której jest kilka cmentarzy wojennych wydała na ich odnowienie 68 tysięcy złotych. Odbudowywany jest cmentarz żołnierzy rosyjskich w Godzynach. Zakończono pierwszy etap prac przy cmentarzu nr 14. Tu, jak i na innych kwaterach można znaleźć mogiły Polaków - wcielonych do zaborczych armii. Brzękała Józef, Szurgacz Emil, Przeraźniak Stanisław, polegli w bratobójczym boju - proszą o modlitwę.
Roman Frodyma, przewodnik
-”Tu nad potokiem Połuszka stoimy przy kopcu kurhanie gdzie pochowano żołnierzy III Korpusu Kaukaskiego, którzy 6 maja 1915 roku stoczyli ostatni tragiczny bój.”
Także ta mogiła 103 rosyjskich żołnierzy została odnowiona. W sumie na renowacje wojennych cmentarzy wojewoda podkarpacki oraz Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa przeznaczyła w tym roku ponad 700 tysięcy złotych.
Marek Winiarski/TVP3 Rzeszów