Ozon groźny dla zdrowia

Nie tylko ekstremalne temperatury ,które towarzyszą nam od kilkunastu dni mogą być groźne dla naszego zdrowia. Negatywny wpływ na jego stan może mieć również ozon.

Ozon występuje we wszystkich warstwach atmosfery. Ten obecny w stratosferze jest niezbędny, gdyż pochłania słoneczne promieniowanie ultrafioletowe, które z kolei w nadmiarze jest szkodliwe nie tylko dla ludzi lecz dla organizmów żywych w ogóle.

Ozon występuje także w przyziemnej warstwie powietrza. Jest on pożądany lecz tylko w małych ilościach. Przyczynia się m.in. do oczyszczania powietrza. Jednak w przypadku zbyt dużego jego stężenia staje się on szkodliwy dla naszego zdrowia. Podwyższone wartości jego występowania pojawiają się w sezonie letnim w związku z wysokimi temperaturami .

Ozon obecny w przyziemnej warstwie powietrza jest zanieczyszczeniem wielkoobszarowym. Do przekroczeń jego stężenia dochodzi zarówno w miastach jak również na wsi.

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie prowadzi stały monitoring jakości powietrza na terenie całego województwa w tym na terenie powiatu jasielskiego. W okresie od 1 lipca do 10 sierpnia na stacji w Jaśle zanotowano 9 dni z przekroczonym poziomem docelowym ozonu.

Analiza ryzyka wystąpienia przekroczenia poziomu docelowego ozonu przeprowadzona przez WIOŚ w Rzeszowie 20 lipca wykazała wystąpienie przekroczenia dopuszczalnych 25 dni z maksymalnym 8-godzinnym stężeniem ozonu wyższym od 120 mg/m³ na terenie całego województwa. Przekroczenie zanotowano również na stacji pomiarowej w Krempnej. Obszar ten obejmuje ok. 204 km², zamieszkały przez ok. 2 tys. mieszkańców. W tej samej miejscowości 6 lipca urządzenia pomiarowe zarejestrowały stężenie ozonu, które wymaga informowania o ryzyku przekroczenia poziomu alarmowego. Stężenie godzinowe w Krempnej osiągnęło wartość 181μg/m³.

Wyniki pomiarów dostępne są na bieżąco na stronie WIOŚ w Rzeszowie stacje.wios.rzeszow.pl

Stacja monitoringu jakości powietrza w Jaśle (ul. Sikorskiego)

Objawy podrażnienia ozonem

O tym, że w powietrzu stężenie ozonu jest wysokie, może dać nam sygnał nasz organizm. Pierwszymi objawami podrażnienia SA chwilowe zaburzenia funkcji oddechowych, takie jak kaszel, płytki oddech, drapanie w gardle, senność oraz bóle głowy. Najbardziej narażone na wystąpienie podanych dolegliwości są osoby poddane zwiększonemu wysiłkowi fizycznemu. Długotrwałe przebywanie w środowisku, w którym stężenie ozonu jest wysokie może powodować także napady duszności, bóle w klatce piersiowej, podrażnienia i swędzenie oczu, podrażnienia śluzówki. Może przyczyniać się również do rozwoju chorób dróg oddechowych. Ekstremalne stężenie ozonu może prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego, przyspieszenia tętna a nawet do obrzęku płuc.

Kto musi uważać?

Najbardziej podatnymi na szkodliwy wpływ ozonu obecnego w powietrzu są grupy:

• Dzieci i młodzież poniżej 25 roku życia
• Osoby starsze i w podeszłym wieku
• Osoby z zaburzeniami funkcjonowania układu oddechowego (szczególnie osoby chore na astmę)
• Osoby z zaburzeniami funkcjonowania układu krwionośnego
• Osoby palące papierosy
• Osoby wykonujące prace na wolnym powietrzu.

Jak uniknąć szkodliwego działania ozonu?

Aby ograniczyć negatywny wpływ ozonu na nasz organizm należy unikać przebywania na otwartej przestrzeni w upalne dni w godzinach od 11 do 18. Wówczas notowane są najwyższe stężenia ozonu. Osoby zdrowe, nie cierpiące na przewlekłe choroby układu krwionośnego bądź górnych dróg oddechowych powinny stronić od nadmiernego wysiłku fizycznego na otwartej przestrzeni. Wskazane jest również ograniczenie palenia papierosów oraz palenia biernego.

Podwyższonych stężeń ozonu można spodziewać się w regionie do końca okresu letniego, szczególnie w dniach z dużym nasłonecznieniem i wysokimi temperaturami powietrza. 

PP