Polsko-słowackie dyskusje na temat wspólnej strategii dla działań proekologicznych

W miniony czwartek (15 grudnia) w sali konferencyjnej Generatora Nauki GEN w Jaśle odbyło o się spotkanie, którego głównym tematem było opracowanie ekostrategii polsko-słowackiego pogranicza. Dokument stanowić ma jeden z kluczowych elementów projektu „Eko-tożsamość polsko-słowackiego pogranicza”, realizowanego przez władze samorządowe Miasta Jasła przy współpracy z partnerskim miastem Humenné.

Celem projektu jest ochrona i rozwój dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego obszaru pogranicza poprzez położenie nacisku na działania ekologiczne, jakie wspólnie mogą wypracować i realizować obydwa miasta. Opracowanie ekostrategii polsko-słowackiego pogranicza służyć ma między innymi wytyczeniu standardów w zakresie ekologicznej komunikacji z mieszkańcami, a także w sposobach łagodzenia skutków pandemii Covid-19 w aspekcie środowiskowym. Sam projekt zaś, sprawić ma również, że u mieszkańców Jasła i słowackiego miasta Humenné wykształci się gotowość do podejmowania odpowiedzialnych i świadomych zachowań w zakresie ochrony środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem racjonalnej gospodarki odpadami, zmniejszeniem emisji gazów cieplarnianych do powietrza, czy rozwoju infrastruktury zielonej i błękitnej obszarów zurbanizowanych. Miasto Jasło reprezentował burmistrz Ryszard Pabian. W delegacji słowackiego Humenné znaleźli się z kolei: Milan Kuruc - dyrektor służby technicznej miasta, Tatiana Mašková - kierownik wydziału planowania przestrzennego, budownictwa, środowiska, transportu i zieleni, Miroslav Turčan - kierownik wydziału koncepcji i rozwoju miasta, Jana Bardzáková - pracownik wydziału edukacji, kultury, młodzieży i sportu oraz Miron Mikita – ekspert zewnętrzny z miasta Świdnik.

W trakcie spotkania, wiele miejsca poświęcono konkretnym działaniom proekologicznym. Za wzór stawiano rozwiązania, z jakimi można spotkać się między innymi w krajach skandynawskich. Zaprezentowano także wyniki badania opinii publicznej, w którym udział wzięli mieszkańcy Jasła i miasta Humenné na Słowacji. Choć próba nie była reprezentatywna, to liczby pokazują, co jaślanie myślą między innymi o problemach natury ekologicznej, z jakimi miasto musi się zmagać. Wynika z nich, że co trzeci mieszkaniec Jasła negatywnie ocenia rozwój działań ekologicznych w mieście. Co więcej, 26,4% ankietowanych negatywnie oceniło jakość środowiska w Jaśle. Głównymi problemami mają być: lokalne podtopienia i powodzie błyskawiczne, zanieczyszczenie powietrza, niski poziom świadomości ekologicznej mieszkańców oraz niedostateczna kontrola i słaba egzekucja przestrzegania przepisów w obszarze środowiska.

Wyniki badań ankietowych wskazują również, że jaślanie oczekują przede wszystkim poprawy jakości powietrza (77,1%). Liczą także na zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii (75,6%), wzrost poziomu świadomości ekologicznej mieszkańców (74,8%), zwiększenie poziomu recyklingu i odzysku odpadów zebranych selektywnie (73,3%), poprawę stanu ekologicznego wód (68,6%) oraz zmniejszenie zużycia energii (62%).

Ekostrategia polsko-słowackiego pogranicza ma być dokumentem, który w przyszłości pozwoli władzom samorządowym Miasta Jasła skutecznie starać się o środki finansowe na realizację konkretnych inwestycji. – Strategia, o której mówimy opracowywana jest zarówno dla nas, jak też Humennégo. Z danych wynika, że mamy takie same problemy. Wierzę jednak, że z efektów realizacji tego projektu, będą mogły skorzystać również inne samorządy, położone na obszarze polsko-słowackiego pogranicza. Mam nadzieję, że strategia ta będzie dokumentem, do którego każdy będzie mógł zajrzeć i wspólnie wypracowane rozwiązania wdrożyć u siebie. Bardzo się cieszę, że pomimo ograniczonego czasu, tak szybko udało nam się zrealizować ten projekt. Strategia jest dla nas ważna z jeszcze jednego, bardzo ważnego powodu. Ubiegając się o jakiekolwiek środki finansowe, w ramach różnego rodzaju programów i działań, pożądanym jest nawiązanie do dokumentów o znaczeniu strategicznym, dotyczących danego obszaru, poczynając od strategii krajowych, na lokalnych kończąc. Wierzę, że ten dokument również będzie temu służył – tłumaczy burmistrz Ryszard Pabian.

Projekt pn. „Eko-tożsamość polsko-słowackiego pogranicza”, którego wartość wynosi ponad 251 tys. zł, finansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Program Interreg V-A Polska-Słowacja 2014-2020.

MD