Prace przy stacji odsłoniły starsze relikty. Archeolodzy badają dwie komory piwniczne

Podczas prac związanych z remontem peronu na stacji kolejowej w Jaśle natrafiono na relikty dawnej zabudowy. Odkrycia dokonano w sąsiedztwie rozbieranego budynku dworca. Największe zainteresowanie archeologów wzbudziły dwie komory piwniczne, które – według wstępnej oceny – mogą pochodzić z końca XIX lub początku XX wieku. Na miejscu prowadzone są badania archeologiczne i szczegółowa dokumentacja znaleziska.

Jak przekazała nam Anna Okoniewska z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z siedzibą w Przemyślu – Delegatura w Krośnie, na terenie inwestycji kolejowej prowadzony jest na wniosek PKP nadzór archeologiczny, w trakcie którego ujawniono relikty fundamentów i piwnic. Badania i cała dokumentacja odsłoniętych elementów prowadzone są w ramach tego nadzoru, dlatego nie było potrzeby wstrzymywania w tym miejscu prac budowlanych.

– Badania archeologiczne są w toku, trwa dokumentacja zarejestrowanych reliktów. Najważniejszym elementem odkrycia są obecnie dwie odsłonięte komory piwniczne. W piątek sprawą zajmowała się również komisja konserwatorska. Konstrukcje mają zostać dokładnie oczyszczone, a wykopy pogłębione w zakresie niezbędnym do badań i zinwentaryzowane – przekazała w rozmowie z jaslo4u.pl Anna Okoniewska.

Na relikty piwnic i fundamentów młodszego budynku natrafiono na działce nr ewid. 1573/38, obręb Górka w Jaśle. Najprawdopodobniej są to ślady budynków gospodarczych przylegających do funkcjonującego tu niegdyś głównego dworca. Odkrycia dokonano w sąsiedztwie rozbieranego obecnie budynku, podczas remontu peronu.

– Na początku, z tego co wiemy, dzisiaj byliśmy na Komisji Konserwatorskiej, mamy dwie komory piwniczne. One teraz będą odgruzowane, jeszcze pogłębiane, całość będzie szczegółowo dokumentowana – przekazała przedstawicielka służb konserwatorskich.

Najstarsze elementy mogą mieć ponad 100 lat

Na obecnym etapie archeolodzy nie przesądzają jeszcze dokładnego wieku ani funkcji wszystkich odsłoniętych konstrukcji. Część widocznych elementów wykonanych z betonu jest prawdopodobnie znacznie młodsza. Inaczej oceniane są dwie komory piwniczne.

– Część betonowych elementów będzie raczej młodsza. Nie mam jeszcze ostatecznych wyników. Natomiast te dwie komory piwniczne wydają się być najstarsze – powiedziała Anna Okoniewska.

Zapytana o ich możliwe datowanie wskazała, że na tym etapie można mówić jedynie o wstępnej ocenie.

– Koniec XIX, początek XX, ale to tak orientacyjnie mówię, więc to jest takie wstępne – zaznaczyła.

Przedstawicielka WUOZ podkreśliła, że część konstrukcji znajdujących się w obrębie prowadzonych prac jest zdecydowanie młodsza.

Dopiero zakończenie prac archeologicznych pozwoli ustalić dokładniej, z czym mamy do czynienia. Całość ma zostać szczegółowo udokumentowana, a wyniki zostaną opracowane przez kierownika badań.

Czy odkryte konstrukcje zostaną zachowane?

Do odkrycia doszło pod koniec lipca br. W piątek, 28 sierpnia br. przeprowadzono częściowy odbiór prac archeologicznych, podczas którego ustalono, że część terenu musi zostać jeszcze odgruzowana, aby możliwe było dokładniejsze zinwentaryzowanie piwnic.

Betonowe elementy po zakończeniu dokumentacji zostaną rozebrane. Inwestor planuje w tym miejscu budowę zbiornika.

– Zobaczymy, trwają prace badawcze. One zadecydują o tym, jak to będzie wyglądać. Te elementy bardziej współczesne na pewno nie będziemy chcieli zachować, bo nie posiadają takich cech godnych zachowania – wyjaśniła Anna Okoniewska.

W przypadku starszych reliktów badania i dokumentacja są nadal prowadzone.

– W trakcie komisji też będziemy jeszcze to rozpatrywać. Będziemy szacować, jak to jest – dodała.

Po zakończeniu badań odbędzie się jeszcze odbiór końcowy. Po szczegółowym zadokumentowaniu odkrytych konstrukcji dopuszcza się rozbiórkę reliktów.

Badania nie powinny potrwać miesiącami. Odkryty obszar nie jest duży, a archeolodzy prowadzą swoje czynności w ramach trwającego nadzoru archeologicznego. Tempo prac będzie jednak uzależnione od postępu badań i dokumentowania odkrytych elementów.

Dworzec z 1960 roku znika, obok odkryto ślady wcześniejszej zabudowy

Odkrycie nie jest całkowitym zaskoczeniem w kontekście historii tego miejsca. Rozbierany obecnie budynek dworca powstał w 1960 roku, wykorzystując fundamenty wcześniejszego, przedwojennego obiektu kolejowego.

Obecnie w rejonie stacji, oprócz prac związanych z rozbiórką starego dworca i przygotowaniami do budowy nowego obiektu prowadzonych przez Miasto Jasło, a także z modernizacją linii kolejowej nr 108 oraz przebudową stacji Jasło prowadzoną przez PKP, trwają dodatkowo badania archeologiczne realizowane w ramach nadzoru archeologicznego prowadzonego na wniosek PKP. Archeolodzy z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z siedzibą w Przemyślu – Delegatura w Krośnie dokumentują relikty odkryte podczas remontu peronu w sąsiedztwie dworca.

AJ