Problemy z masą ciała? Od najmłodszych po dorosłych

Problem nadwagi coraz częściej dotyka osób młodych, które nie prowadzą zdrowego trybu życia, uciekają od aktywności fizycznej i zdrowego odżywiania. Sięgają natomiast po uzależniające fast foody. Jak zmierzyć się z nadwagą i otyłością? Specjalnie dla Czytelników Jaslo4u.pl na pytania odpowiadały dietetyczki Beata Kotwica i Natalia Litwa z Centrum Dietetycznego NutriPoint w Rzeszowie.

Redakcja: Czy to wina ich rodziców? Zbyt duża swoboda a mała dyscyplina?

Beata Kotwica i Natalia Litwa: Pierwszymi i najważniejszymi nauczycielami są rodzice. To oni w okresie wczesnego dzieciństwa kształtują zwyczaje i postawy dzieci. Ich nawyki i zwyczaje, zgodnie z którymi postępują w domu kształtują preferencje i wzorce konsumpcji u pociech. Dzieci obserwują rodziców i czerpią z nich wzór. Dlatego też rodzice powinni dawać dobry przykład, odżywiać się racjonalnie, pamiętać o aktywności fizycznej.

Red: Co jest głównym powodem, dla którego młodzi ludzie grzeszą objadając się niezdrową żywnością, słodyczami bez opamiętania?

BK i NL: Współczesna dieta zawiera znacznie więcej przetworzonej żywności, łatwiejszy jest dostęp do żywności o dużej zawartości cukrów prostych, takiej jak słodycze, słodkie napoje, do żywności typu fast food. Wybór takiej żywności jest obecnie znacznie większy. Również reklama wpływa silnie na preferencje żywnościowe dzieci i ich wybory produktów. Kampanie marketingowe są bardzo często kierowane bezpośrednio do dzieci i młodzieży. Codzienna dieta bogata w cukry proste, niezdrowe tłuszcze jest uzależniająca, a w konsekwencji determinuje kolejne wybory żywieniowe.

Red: Czy są jakieś sposoby na to, by oszukać swój organizm, który domaga się np. cukru?

BK i NL: Metodą na zapomnienie o słodyczach jest m.in. urozmaicenie diety w węglowodany złożone. Błonnik pomoże zapomnieć o podjadaniu. Daje uczucie sytości. Znaleźć można go w warzywach, owocach, pełnoziarnistych produktach zbożowych. Nie powinniśmy robić zapasów słodyczy w domu, na zakupy wychodzić po posiłku i z wcześniej przygotowaną listą. Zamiast słodkości warto spożywać owoce i warzywa. Konieczne jest spożywanie pełnowartościowych posiłków w regularnych odstępach czasu (3-4 h), by poziom glukozy we krwi był stabilny (wahania zwiększają ochotę na słodkości). Postawmy na ruch! W czasie wysiłku wydzielają się endorfiny (hormony szczęścia) – te same, które wydzielają się podczas zajadania się słodyczami.

Red: Czy ograniczenie spożywania jedzenia bez ćwiczeń może dać wymierne efekty?

BK i NL: Dieta bez ćwiczeń wrzuci bieg organizmu nastawionego na likwidowanie tych składowych, które są mu aktualnie najmniej potrzebne. Osoba prowadząca siedzący tryb życia na diecie będzie pozbywać się głównie mięśni. W ich miejsce pojawi się tkanka tłuszczowa. Waga spadnie, ale metabolizm znacznie zwolni. Skutek będzie prosty: mimo ograniczania jedzenia, będziemy szybciej tyć, a raz zmagazynowany tłuszcz będzie nam bardzo trudno zrzucić. Ta droga to prosty sposób na zgromadzenie trudnej w spalaniu tkanki tłuszczowej. Osoby będące jedynie na diecie, nie uwzględniającej ćwiczeń, bardzo często gorzej wyglądają po odchudzaniu niż wyglądały przed nim.

Red: Z jakimi chorobami już zmagają się młodzi ludzie? W jakim wieku otyłość jest największym obecnie problemem?

BK i NL: Często chorobą współtowarzyszącą otyłości lub nadwadze jest cukrzyca, podwyższony poziom cholesterolu, a czasem nawet NASH (niealkoholowe stłuszczenie wątroby). Otyłość czy nadwaga coraz częściej dotyczą nawet i tych najmłodszych, które od dzieciństwa mają nieodpowiednio zbilansowaną dietę, bogatą w żywność przetworzoną, wysokokaloryczną. Dlatego nie można określić jednego konkretnego przedziału wiekowego, ponieważ problemy z masą ciała ma ogół populacji – od najmłodszych po dorosłych.

Red: Co jest ważne, gdy chcemy schudnąć, poprawić swój wygląd i samopoczucie?

BK i NL: Najważniejsza jest odpowiednio zbilansowana dieta oraz aktywność fizyczna. Prawidłowy jadłospis powinien składać się z 4-5 posiłków dziennie. Podstawą codziennej diety powinny być węglowodany złożone, pochodzące z pieczywa pełnoziarnistego, kaszy, czy razowego makaronu. Kolejną grupą są warzywa i owoce, które powinny być dodawane do każdego posiłku u dzieci i młodzieży. Nie należy zapominać również o nabiale (mleku, kefirach, jogurtach, serach). Produkty te stanowią jedno z głównych źródeł wapnia w diecie, dlatego zaleca się codzienne wypijanie 3-4 szklanek mleka lub zastąpienie ich produktami fermentowanymi. Nie należy zapominać też o nasionach roślin strączkowych. Niestety rzadko goszczą w naszej kuchni. Strączkowe, to dobra alternatywa dla mięsa, które zbyt często jest spożywane. Oczywiście produkty mięsne też istotne są w diecie dzieci i młodzieży, ale wystarczy jak będą spożywane naprzemiennie z rybami. Właściwe jest też dostarczenie odpowiedniej ilości płynów w ilości 2 litrów dziennie. Zdecydowanie należy ograniczyć spożywanie produktów przetworzonych, tłustych, bogatych w cukier i sól.

Red: Jak długo należy stosować dietę i w jaki sposób ją do siebie dobrać? Czy wystarczy jeść mniej posiłków, odrzucić słodycze, pić dużo wody i dostarczyć organizmowi więcej owoców i warzyw?

BK i NL: Długość stosowania diety uzależniona jest od wielu indywidualnych czynników i predyspozycji organizmu m. in. ilość nadmiaru tkanki tłuszczowej w organizmie, poziomu aktywności fizycznej, nawyków żywieniowych czy chorób współtowarzyszących, dlatego długość stosowania diety jest dla każdego inna. Błędne jest pojęcie, że należy jeść mniej posiłków. Racjonalna dieta powinna zawierać od 4-5 posiłków dziennie, a także być urozmaicona. Jak najbardziej nie należy zapominać o codziennym spożywaniu warzyw i owoców. Najlepiej dodawać je do każdego posiłku, a także pamiętać o odpowiednim nawodnieniu organizmu dzieci i młodzieży. Zdecydowanie należy ograniczyć w diecie słodkie przekąski oraz dania typu fast food.

Red: Co w przypadku, gdy otyłość jest uwarunkowana genetycznie?

BK i NL: Dziedziczy się przede wszystkim skłonność do nadwagi lub otyłości, genetyka ma tu nie wielkie znaczenie. Złe nawyki żywieniowe rodziców często udzielają się dzieciom i młodzieży. Dlatego tak ważne jest prawidłowe odżywianie naszych pociech od najmłodszych lat. Odpowiednio zbilansowana i urozmaicona dieta, pozwoli zachować prawidłową masę ciała i zdrowie na długie lata.

Dziękujemy za rozmowę.

(Red.)