Raport Sanepidu: Mniej chorób zawodowych
9
Problemy z głosem nauczycieli, szczególnie szkół podstawowych, choroby zakaźne pielęgniarek, tracący w pracy słuch mężczyźni. Fabryki, hale produkcyjne, huty, a w nich poziom hałasu często przekraczający dopuszczalne normy. Kłopoty z oddychaniem pracowników na budowach, w cementowniach, kopalniach - osób najczęściej zapadających na pylicę płuc – to typowe przypadki chorób zawodowych.
Choroby zawodowe w powiecie jasielskim
O występujących chorobach zawodowych oraz ich charakterystyce, warunkach pracy i zagrożeniach w zakładach pracy znajdujących się na terenie działania Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w Jaśle mówi jego dyrektor Edward Chruszcz.
- W 2009 roku postępowań o chorobę zawodową w naszej stacji było 13, z tym że ostatecznie stwierdzono ją tylko w trzech przypadkach. Dotyczyło to głównie narażenia głosu, jedno schorzenie związane z hałasem i jedno zakaźne – podsumowywał ubiegły rok działalności Sanepidu w Jaśle dyr. Chruszcz. Tak jak w całej Polsce, również w powiecie jasielskim zauważalny jest zdecydowany spadek zarówno samych postępowań w sprawie uznania choroby zawodowej, jak i ostatecznych decyzji stwierdzających istnienie choroby zawodowej. - W ubiegłym roku złożonych wniosków przez osoby, które starały się o chorobę zawodową było ponad 40, ale nie zostały one uznane – zaznacza dyr. E. Chruszcz.
Spada liczba chorób zawodowych
W ciągu ostatnich piętnastu lat obserwuje się systematyczne zmniejszanie występowania chorób zawodowych. W sytuacji, gdy ta tendencja się utrzyma, będzie można stwierdzić, że w ciągu najbliższych lat w kraju osiągnięty zostanie poziom zadowalający. Mimo obniżenia tego wskaźnika, struktura chorób zawodowych pozostaje praktycznie niezmieniona. Świadczy to o tym, że podejmowane działania profilaktyczne są jednak w efekcie mało skuteczne.
Na znaczy spadek chorób zawodowych wpływa przede wszystkim zmiana struktury gospodarczej kraju. Zlikwidowano wiele zakładów przemysłowych o szczególnie uciążliwej produkcji, co m.in. wpłynęło na zmniejszenie się liczby osób pracujących w narażeniu zawodowym. Spadek zapadalności na choroby zawodowe byłby zapewne jeszcze większy gdyby nie pojawiły się nowe jednostki, takie jak np.: borelioza (choroba przenoszona przez kleszcze), kiedyś w Polsce sporadycznie występująca, obecnie stanowiąca istotny problem na terenach o dużych obszarach leśnych, zwłaszcza na wschodzie kraju.
Na największe ryzyko zakażenia tą chorobą narażeni są pracownicy leśni, zwłaszcza przystępujący do tej pracy po raz pierwszy, żołnierze zawodowi przebywający w „zielonych” garnizonach, rolnicy i pracownicy rolni z terenów bogatych w lasy.
- Na naszym terenie, większość wniosków o stwierdzenie choroby zawodowej dotyczy boreliozy, ze względu na Magurski Park Narodowy. Jest to głównie choroba leśników, gajowych i pracowników tego parku. Wnioski te jednak nie zostały uznane przez jasielski Sanepid. - Żeby choroba zawodowa została uznana musi być czynnik narażenia i stwierdzona choroba. Jeżeli jest choroba, ale nie ma czynnika narażenia, to nie zostaje uznana za chorobę zawodową – twierdzi Chruszcz.
Czym jest choroba zawodowa?
Zgodnie z polskim prawem za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, o ile została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub wywołał ją sposób wykonywania pracy. Aby więc lekarz orzecznik uznał chorobę za zawodową, muszą zostać spełnione dwa podstawowe warunki: choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz choroba musi mieć związek z wykonywaną pracą.
Dyrektor Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w Jaśle wskazuje, iż w poprzednich latach uznawano w jego jednostce od 20 do 25 chorób rocznie. - Obecnie w większych zakładach pracy na terenie naszego powiatu stan bezpieczeństwa jest dobry. My to kontrolujemy i widać poprawę z roku na rok – dodaje E. Chruszcz.
Obowiązek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u pracownika ma pracodawca zatrudniający pracownika, u którego podejrzewa się chorobę zawodową, a także lekarz, który powziął podejrzenie choroby zawodowej u pracownika. Zgłoszenie takie musi nastąpić niezwłocznie po rozpoznaniu choroby zawodowej lub po powzięciu podejrzenia o takiej chorobie. Podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się również państwowemu inspektorowi sanitarnemu i właściwemu inspektorowi pracy.
Ważna profilaktyka
- Jak eliminować zagrożenia? Urządzenia, przy których pracuje człowiek muszą być na tyle bezpieczne dla niego, żeby nie dawały ciągłego narażania na szkodliwe czynniki, np. za duży hałas lub też narażające na powstawanie chorób nowotworowych – wyjaśnia dyr. E. Chruszcz. Istotny jest czas ekspozycji na te czynniki. - Ludzie, którzy pracują w warunkach stwarzających zagrożenie muszą pracować, bo trudno pozamykać zakłady, które niosą te zagrożenia. Natomiast podczas wykonywania pracy muszą mieć krótki czas ekspozycji czy też właściwe zabezpieczenie. W przypadku hałasu – nauszniki, przy zanieczyszczeniu – specjalne maski – dodaje.
Co przysługuje „choremu zawodowo”?
Przypominamy także, iż z tytułu stwierdzenia u pracownika choroby zawodowej przysługuje m.in. zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, zasiłek wyrównawczy, jednorazowe odszkodowanie, renta z tytułu niezdolności do pracy, renta rodzinna, czy też dodatek pielęgnacyjny i dodatek do renty rodzinnej – wszystkich zainteresowanych szczegółami, bądź też podejrzewającymi u siebie oznaki choroby, która może mieć związek z wykonywaną pracą odsyłamy do właściwej jednostki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Katarzyna Pacwa-Wilk
k.pacwa@jaslo4u.pl
Choroby zawodowe w powiecie jasielskim
O występujących chorobach zawodowych oraz ich charakterystyce, warunkach pracy i zagrożeniach w zakładach pracy znajdujących się na terenie działania Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w Jaśle mówi jego dyrektor Edward Chruszcz.
- W 2009 roku postępowań o chorobę zawodową w naszej stacji było 13, z tym że ostatecznie stwierdzono ją tylko w trzech przypadkach. Dotyczyło to głównie narażenia głosu, jedno schorzenie związane z hałasem i jedno zakaźne – podsumowywał ubiegły rok działalności Sanepidu w Jaśle dyr. Chruszcz. Tak jak w całej Polsce, również w powiecie jasielskim zauważalny jest zdecydowany spadek zarówno samych postępowań w sprawie uznania choroby zawodowej, jak i ostatecznych decyzji stwierdzających istnienie choroby zawodowej. - W ubiegłym roku złożonych wniosków przez osoby, które starały się o chorobę zawodową było ponad 40, ale nie zostały one uznane – zaznacza dyr. E. Chruszcz.
Spada liczba chorób zawodowych
W ciągu ostatnich piętnastu lat obserwuje się systematyczne zmniejszanie występowania chorób zawodowych. W sytuacji, gdy ta tendencja się utrzyma, będzie można stwierdzić, że w ciągu najbliższych lat w kraju osiągnięty zostanie poziom zadowalający. Mimo obniżenia tego wskaźnika, struktura chorób zawodowych pozostaje praktycznie niezmieniona. Świadczy to o tym, że podejmowane działania profilaktyczne są jednak w efekcie mało skuteczne.
Na znaczy spadek chorób zawodowych wpływa przede wszystkim zmiana struktury gospodarczej kraju. Zlikwidowano wiele zakładów przemysłowych o szczególnie uciążliwej produkcji, co m.in. wpłynęło na zmniejszenie się liczby osób pracujących w narażeniu zawodowym. Spadek zapadalności na choroby zawodowe byłby zapewne jeszcze większy gdyby nie pojawiły się nowe jednostki, takie jak np.: borelioza (choroba przenoszona przez kleszcze), kiedyś w Polsce sporadycznie występująca, obecnie stanowiąca istotny problem na terenach o dużych obszarach leśnych, zwłaszcza na wschodzie kraju.
Na największe ryzyko zakażenia tą chorobą narażeni są pracownicy leśni, zwłaszcza przystępujący do tej pracy po raz pierwszy, żołnierze zawodowi przebywający w „zielonych” garnizonach, rolnicy i pracownicy rolni z terenów bogatych w lasy.
- Na naszym terenie, większość wniosków o stwierdzenie choroby zawodowej dotyczy boreliozy, ze względu na Magurski Park Narodowy. Jest to głównie choroba leśników, gajowych i pracowników tego parku. Wnioski te jednak nie zostały uznane przez jasielski Sanepid. - Żeby choroba zawodowa została uznana musi być czynnik narażenia i stwierdzona choroba. Jeżeli jest choroba, ale nie ma czynnika narażenia, to nie zostaje uznana za chorobę zawodową – twierdzi Chruszcz.
Czym jest choroba zawodowa?
Zgodnie z polskim prawem za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, o ile została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub wywołał ją sposób wykonywania pracy. Aby więc lekarz orzecznik uznał chorobę za zawodową, muszą zostać spełnione dwa podstawowe warunki: choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz choroba musi mieć związek z wykonywaną pracą.
Dyrektor Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w Jaśle wskazuje, iż w poprzednich latach uznawano w jego jednostce od 20 do 25 chorób rocznie. - Obecnie w większych zakładach pracy na terenie naszego powiatu stan bezpieczeństwa jest dobry. My to kontrolujemy i widać poprawę z roku na rok – dodaje E. Chruszcz.
Obowiązek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u pracownika ma pracodawca zatrudniający pracownika, u którego podejrzewa się chorobę zawodową, a także lekarz, który powziął podejrzenie choroby zawodowej u pracownika. Zgłoszenie takie musi nastąpić niezwłocznie po rozpoznaniu choroby zawodowej lub po powzięciu podejrzenia o takiej chorobie. Podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się również państwowemu inspektorowi sanitarnemu i właściwemu inspektorowi pracy.
Ważna profilaktyka
- Jak eliminować zagrożenia? Urządzenia, przy których pracuje człowiek muszą być na tyle bezpieczne dla niego, żeby nie dawały ciągłego narażania na szkodliwe czynniki, np. za duży hałas lub też narażające na powstawanie chorób nowotworowych – wyjaśnia dyr. E. Chruszcz. Istotny jest czas ekspozycji na te czynniki. - Ludzie, którzy pracują w warunkach stwarzających zagrożenie muszą pracować, bo trudno pozamykać zakłady, które niosą te zagrożenia. Natomiast podczas wykonywania pracy muszą mieć krótki czas ekspozycji czy też właściwe zabezpieczenie. W przypadku hałasu – nauszniki, przy zanieczyszczeniu – specjalne maski – dodaje.
Co przysługuje „choremu zawodowo”?
Przypominamy także, iż z tytułu stwierdzenia u pracownika choroby zawodowej przysługuje m.in. zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, zasiłek wyrównawczy, jednorazowe odszkodowanie, renta z tytułu niezdolności do pracy, renta rodzinna, czy też dodatek pielęgnacyjny i dodatek do renty rodzinnej – wszystkich zainteresowanych szczegółami, bądź też podejrzewającymi u siebie oznaki choroby, która może mieć związek z wykonywaną pracą odsyłamy do właściwej jednostki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Katarzyna Pacwa-Wilk
k.pacwa@jaslo4u.pl