Rzecznik praw dziecka w Jaśle. Nie możemy odstawać od reszty Europy

Marek Michalak, rzecznik praw dziecka przebywający z dwudniową wizytą na Podkarpaciu odwiedził dziś Jasło. W Szkole Podstawowej nr 2 spotkał się z dziećmi i młodzieżą. Następnie udał się do Domu Dziecka w Wolicy. Podróż ministra na Podkarpacie związana jest z 10-leciem urzędu rzecznika praw dziecka i 20-leciem konwencji o prawach dziecka.

Pomysł zaproszenia Marka Michalaka do Jasła wyszedł z Kuratorium Oświaty w Rzeszowie. – Wybraliśmy Jasło, jako miejsce szczególne na mapie edukacyjnej Podkarpacia. W Jaśle należało dokonać wyboru szkoły. Jesteśmy pełni podziwu dla działalności wielu nauczycieli i szkół. Wybraliśmy szkołę, która jest znakomitym obrazem edukacji jasielskiej. To tutaj pojawią się typowe dla całego miasta problemy, to tutaj występują te wspaniałe sukcesy – mówi Antoni Wydro, podkarpacki wicekurator oświaty.

- Jest to wyróżnienie dla pracy nauczycieli i wszystkich tych, którzy są z dwójką związani – cieszy się Marta Baran, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 2 w Jaśle.

Podczas spotkania z uczniami przybliżył im działalność rzecznika praw dziecka oraz odpowiadał na szereg pytań. -  Te pytania uświadomiły nam, że nasze dzieci chcą brać udział w tym co się dzieje wokół, jakie mają prawa, jakie obowiązki, co dręczy ich szczęśliwe dzieciństwo, że nasi uczniowie, to ludzie doskonale zdający sobie sprawę, gdzie jest ich miejsce w życiu – podkreśla M. Baran.

Sześciolatki w szkole

Przy okazji wizyty ministra w Jaśle poruszono temat uczęszczania sześciolatków do szkoły. Tu, jak się okazuje zdania są podzielone. Przeciwnicy tej idei twierdzą, że szkoła nie jest bezpieczna dla takiego dziecka. Michalak przekonuje, że w takim samym stopniu jest bezpieczna dla sześcio – jak i siedmiolatka. Problem nie tkwi w wieku dziecka, ale braku przygotowania szkoły do jego edukacji. Musimy iść jednak z duchem czasu i wyjść naprzeciw wymaganiom, jakie stawia przed nami Europa. - Jeśli nie wprowadzimy pewnych działań, będziemy odstawać w Europie, gdzie dzieci naukę zaczynają szybciej. Kiedy nasze dzieci kończą studia są pracownikami, a ich koledzy rówieśnicy już zaczynają być pracodawcami. My to musimy przeciąć w którymś momencie - przekonuje rzecznik praw dziecka.

Pomysł jak się okazuje jest trafiony, a zainteresowanie wysłaniem 6-latka do szkoły wykazuje coraz więcej rodziców. W ubiegłym roku dotyczyło to 3% populacji, obecnie jest to już 7%. Szkoły mają jeszcze dwa lata na przystosowanie obiektów do przyjęcia dzieci młodszych, choć większość placówek jest już do tego przygotowana. - W tak wielu klasach jest już wydzielona część wypoczynkowa, zabawowa i ta, w której uczniowie uczą się w ławkach. Bardzo ważne jest to założenie, że nie od pierwszego dnia dzieci są wtłoczone do ławek, żeby siedziały i uczyły się. Zdajemy sobie sprawę, że w pierwszym okresie występuje potrzeba, żeby przyzwyczajały się do nowych warunków, żeby przez kilka miesięcy wchodziły w ten tryb, by spokojnie rozpocząć zajęcia – twierdzi Antoni Wydro.

W jasielskiej „dwójce” jest kilkanaścioro 6-latków. To, jak nam tłumaczy Marta Baran, dzieci które się wyróżniają, choćby przez to, że przyszły rok wcześniej. Nie mają kompleksów i łatwo się klimatyzują w nowym otoczeniu. - W naszej szkole 6-latki radzą sobie lepiej niż ich starsi koledzy, doskonale dostosowują się do warunków szkolnych, rozwijają swoją inteligencję, swoje zdolności i nie ma z nimi najmniejszych problemów – mówi pani dyrektor.

Medycyna szkolna

Istotnym problemem szkolnym jest brak opieki zdrowotnej. Połowa dzieci w wieku szkolnym nie jest w ogóle badana przez specjalistów, w tym lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Po likwidacji gabinetów lekarskich w szkołach szczepienia i badania kontrolne zostały przekazane lekarzom rodzinnym. Utrudniony jest także dostęp do stomatologów. Według statystyk uczniowie, szczególnie z małych miejscowości i wsi nie mają zapewnionej odpowiedniej opieki zdrowotnej. Z danych biura rzecznika praw dziecka wynika, że gabinetów lekarskich nie ma w 2/3 szkół podstawowych, w co drugim gimnazjum oraz w co trzecim liceum. W szkołach wiejskich bądź w małych miastach, gdzie liczba uczniów jest niewielka (np. nie przekracza 100 uczniów w szkole), jedna pielęgniarka szkolna opiekuje się kilkoma szkołami. Marek Michalak twierdzi, że kilkakrotnie interweniował u ministra zdrowia. -  Kilkakrotnie występowałem w tym temacie do ministra zdrowia i jest teraz taki czas żywej dyskusji jak rozwiązać problem. Pomysł jest taki, żeby każde dziecko było badane przez lekarza pediatrę raz do roku. Chodzi o to, żeby rozpoznawać pewne choroby wcześnie, a nie kiedy jest już za późno. Mam świadomość tego, że z gabinetami jakie były kiedyś już nie wrócimy z różnych względów. Toczą się robocze rozmowy między biurem rzecznika a ministerstwem zdrowia, ale żywię głęboką nadzieję, że ten problem musi być rozwiązany – mówi Michalak.  

Antoni Wydro zdaje sobie sprawę z wagi problemu. Uważa, że podstawą jest profilaktyka, ale jak dbać o zdrowie, kiedy nie ma na to pieniędzy. - Niezmiernie ważna jest profilaktyka, żeby podjąć pewne działania. W przyszłości będzie to skutkowało wydawaniem mniejszych pieniędzy na leczenie zaawansowanych chorób – wyjaśnia wicekurator.

Alarmujące są również statystyki dotyczące schorzeń stomatologicznych. Potrzeba takiego gabinetu jest aż nazbyt oczywista. Niestety nie ma kto za to zapłacić. Rzecznik praw dziecka wystąpił z propozycją uruchomienia dentobusów, które jeździłyby po Polsce i leczyły dzieci.

Pomoc dla dzieci z domów dziecka

Minister Marek Michalak odwiedził także Dom Dziecka w Wolicy. Na miejscu spotkał się z wychowankami placówki oraz dyrekcją i pracownikami. - Minister zainteresowany jest sytuacją dzieci, które przebywają w domach dziecka. Podejmuje częste dyskusje na temat istnienia domów dziecka, rodzinnych domów dziecka i rodzin zastępczych – mówi  Wydro

Także dziś spotkał się ze studentami Uniwersytetu Rzeszowskiego. Z kolei jutro odbędzie się ogólnopolska konferencja prawa dziecka do nauki. Rzecznik wraz z wicekuratorem odwiedzą szkoły w Rzeszowie oraz dzieci przebywające w szpitalu. 

Katarzyna Pacwa-Wilk 
k.pacwa@jaslo4u.pl