Rzeżączka - jak ją rozpoznać i jakie są sposoby leczenia?

Rzeżączka jest jedną z najczęściej pojawiających się niewirusowych chorób przenoszonych drogą płciową. Wywołują ją bakterie - Neisseria gonorrhoeae (dwoinka rzeżączki). Co ważne, to patogen, który wykazuje dużą zakaźność oraz silną umiejętność przetrwania w drogach rodnych. Co zatem warto wiedzieć o rzeżące? Co wskazuje na chorobę i jak można ją leczyć?

Rzeżączka - jak można się zakazić?

Rzeżączką można zarazić się poprzez bezpośredni kontakt osoby zdrowej z wydzieliną błon śluzowych osoby zakażonej. Zwykle choroba zajmuje cewkę moczową, odbyt lub gardło. Stąd też właśnie w tych obszarach pojawia się większość objawów, chociaż biorąc pod uwagę położenie dwóch pierwszych, łatwo wnioskować, że zagrożone są narządy rodne.

Co ważne, istnieje również inna droga zakażenia - choroba może przenieść się podczas porodu z matki na dziecko, czego skutkiem może być zapalenie spojówek. To obecnie rzadko spotykane, ponieważ standardowym procesem jest wykonywanie zabiegu Credégo, czyli zakrapianie noworodkom oczu jedną kroplą roztworu azotanu srebra.

Jak rozpoznać rzeżączkę - objawy u kobiet

Po pierwsze, należy podkreślić, że duża część zakażeń może nie dawać u kobiet żadnych objawów (nawet w połowie przypadków). Jeśli jednak wystąpią, zwykle diagnozuje się:

• Rzeżączkowe zapalenie szyjki macicy - to jednostka chorobowa, którą rozpoznaje się w tym kontekście najczęściej. W jej przebiegu mogą pojawiać się ropne upławy lub wzrost ilości wydzieliny pochwowej. Towarzyszy temu też pieczenie sfer intymnych, ból podczas oddawania moczu oraz bolesność podbrzusza. 
• Ostre zapalenie cewki moczowej - pojawia się pieczenie oraz ból podczas mikcji. Występuje również obrzęk i zaczerwienienie w obrębie ujścia cewki moczowej lub wydostająca się z niej ropna/ropno-śluzowa wydzielina. Objawy te są jednak mniej nasilone niż u mężczyzn.
• Inne możliwe skutki zakażenia: zapalenie odbytu, zapalenie gardła (zwłaszcza w przypadku, gdy do zainfekowania dochodzi drogą oralną), krwawienia międzymiesiączkowe, dłuższe i obfitsze menstruacje. 

Objawy rzeżączki u mężczyzn 

U panów bezobjawowy przebieg zakażenia dotyczy tylko 10 proc. przypadków. Skutkiem jest przede wszystkim zapalenie cewki moczowej, któremu towarzyszy wyciek ropny lub ropno-śluzowy, ból (nasilony podczas mikcji), może pojawić się także tkliwość oraz obrzęk najądrzy. Jeśli zaś dojdzie do zakażenia odbytnicy, co wiąże się głównie z transmisją bakterii drogą analną, występuje ból w jej okolicy oraz sącząca się wydzielina.

Co istotne, jeżeli dodatkowo mężczyźnie towarzyszy zakażenie chlamydiami, po kilku tygodniach może rozwinąć się porzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, co wymaga dodatkowego leczenia.

Powikłania rzeżączki 

Opisując ewentualne powikłania oraz ich leczenie w grupie mężczyzn, należy wskazać przede wszystkim na zapalenie gruczołów Tysona oraz gruczołów opuszkowo-cewkowych, które są typowymi powikłaniami rzeżączki. Poza nimi obserwuje się także zapalenie najądrza, gruczołu krokowego czy niepłodność.

Niepłodnością rzeżączka może skutkować także u kobiet. Powikłania w tej grupie obejmują głównie zapalenie narządów miednicy mniejszej lub gruczołu przedsionkowego większego, ropień okołowątrobowy oraz okołowyrostkowy. W zakresie rozrodczości może dojść do ciąży pozamacicznej czy poronienia. Co istotne, to powikłania, które są związane nie tylko z rzeżączką, lecz także mogą pojawić się w konsekwencji zainfekowania chlamydiozą.

Jak leczyć rzeżączkę?

Biorąc pod uwagę fakt, że rzeżączkę wywołują bakterie, konieczne jest zastosowanie antybiotykoterapii. To przede wszystkim penicylina w uderzeniowej dawce. Co więcej, wskazane może być jednoczesne podawanie leków hamujących wydalanie antybiotyku z organizmu, co pozwala na utrzymanie wyższego stężenia leku.

Warto jednak podkreślić, że coraz częściej pojawiają się drobnoustroje oporne na działanie penicyliny i wtedy konieczne jest podanie innej farmakoterapii - np. chinolonów czy cefalosporyny. Wszystko to powinno odbywać się pod okiem lekarza i co istotne, nawet jeśli objawy ustąpią szybciej, antybiotyk należy stosować tak długo, jak zalecił to specjalista. Co więcej, w przypadku nieprzyjemnych objawów rzeżączki u kobiet, jak swędzenie, pieczenie, zaczerwienienie czy upławy, pomocne może być przemywanie narządów płciowych roztworem chlorowodorku benzydaminy. Działa m.in. odkażająco, znieczulająco i przeciwzapalnie. 

Podsumowując, każdy z niepokojących symptomów należy skonsultować z lekarzem i pamiętać, że diagnostyka, a często także leczenie rzeżączki, dotyczy nie tylko osoby wykazującej objawy, lecz także jej partnera/partnerki seksualnej. To istotne zarówno z perspektywy ewentualnego rozprzestrzeniania się choroby, jak i ochrony przed wymienionymi wyżej powikłaniami - rzeżączkę należy poddać leczeniu jak najszybciej!

Materiał zewnętrzny