Efekt jo-jo po odchudzaniu

Wielu z nas potrafi schudnąć, jednak tylko niewielki procent potrafi utrzymać uzyskaną wagę ciała. Szacuje się, że dopiero po 5 latach od zakończenia diety nie grozi nam efekt jo-jo, o którym każdy z nas wiele słyszał ale mało kto wie, jakie są przyczyny jego powstawania.

Czym jest efekt jo-jo?

Mówimy o efekcie jo-jo, gdy w ciągu 5 miesięcy przyrost masy ciała zwiększa się powyżej 10% wagi, którą osiągnęliśmy podczas odchudzania.

Jakie są przyczyny efektu jo-jo?

• Nieracjonalne diety. Wybieramy zbyt restrykcyjne diety np. głodówki, dieta 1000kcal czy dietę Dukana, których nie jesteśmy w stanie stosować przez dłuższy czas. Wracamy do starych przyzwyczajeń i nasza masa ciała rośnie.
• Zbyt szybka utrata wagi. W gruncie rzeczy większość z nas chce schudnąć szybko, więc wprowadzamy duże ograniczenia kaloryczne i częste głodówki. Takie diety powodują szybkie chudnięcie, ale także wprowadzają nasz organizm w tryb oszczędzania energii, a  następstwem tego procesu jest to, że każda dodatkowa porcja kalorii  odkłada się w tkankę tłuszczową. Później nawet najmniejsze odstępstwo od diety kończy się kolejnym dodatkowym centymetrem w pasie.
• Brak aktywności fizycznej – to częsty błąd podczas odchudzania. W połączeniu z rygorystyczną dietą skutkuje utratą masy mięśniowej, która jest bardzo potrzebna w procesie spalania tkanki tłuszczowej. Dlatego przebywanie w ruchu,  czy uprawianie sportu jest bardzo ważnym elementem odchudzania.

Co  robić, aby uniknąć efektu jo-jo?

• Odchudzać się stosując racjonalną dietę o odpowiedniej kaloryczności i wartości odżywczej. Na diecie redukcyjnej powinniśmy jeść  naprawdę sporo i nie odczuwać głodu, bo dzięki temu nasz organizm nie spowalnia metabolizmu.
• Zadbać o odpowiednie tempo chudnięcia ok. 0,5-1 kg tygodniowo, które nie stanowi obciążenia dla naszego organizmu i pozwala mu stopniowo dostosowywać się do zachodzących zmian.
• Dać sobie czas.  Najpierw zastanowić się, dlaczego podejmujemy się redukcji masy ciała,  jaki jest nasz cel i w jakim czasie chcemy go osiągnąć. Cel powinien być realny do osiągnięcia, czyli lepiej postawić sobie 2 mniejsze cele niż jeden, bardzo duży np. schudnę 10 kg i później kolejne -10kg niż od razu zakładać cel -20kg. Cel powinien być jasno sformułowany i przedstawiony liczbowo np. rozmiar, obwód pasa w cm itp.
• Zadbać o sferę psychiczną, czyli dbać o to, aby nie stresować się dietą, która ma być dla Nas przyjemnością, a nie karą. Warto nagradzać się za małe sukcesy i nie załamywać się w momencie niezachowania zasad diety, więc podejść do tego ze spokojem i wyrozumiałością dla siebie. W utrzymaniu dobrego nastawienia pomoże nam wsparcie np. dietetyka i/lub bliskiej osoby, która będzie trzymała za nas kciuki.
• Wprowadzić fazę stabilizacji czyli stopniowo wychodzić  z diety redukcyjnej.  W etapie tym należy zwiększyć kaloryczność diety i wprowadzić część produktów, które np. były wykluczone w trakcie odchudzania. 
• Utrzymać zdrowe nawyki. Po dietetycznym sukcesie nie możemy jeść w dowolnej ilości tego, na co tylko mamy ochotę. Musimy utrzymać zdrowe nawyki żywieniowe, a kaloryczne potrawy i przekąski wprowadzać w ograniczonej ilości i w odpowiednich porcjach. Nie powinniśmy wracać do starych nawyków żywieniowych, które doprowadziły Nas do nadwagi.

Efekt jo-jo - wpływ na zdrowie

Niestety efekt jo-jo niesie za sobą nie tylko powrót do rozmiaru sprzed diety, ale ma również negatywne skutki na nasze zdrowie.  Odchudzanie w szybki sposób  powoduje ubytek masy ciała z tkanki tłuszczowej, ale też z masy mięśniowej, a  gdy ponownie przybieramy na wadze, rośnie głównie ilość tkanki tłuszczowej.  Zwiększa to ryzyko wystąpienia  chorób układu krążenia czy cukrzycy.  Dodatkowo osoby, które naprzemiennie chudną i tyją, mają niższą samoocenę i są mniej zadowolone z własnego ciała oraz mają zwiększone ryzyko depresji.

Monika Joniec - dietetyk w Gabinecie  Bonne Sante