W popiołach zastygłe milczenie – cmentarz wojenny w Warzycach

Miejska Biblioteka Publiczna w Jaśle zorganizowała spotkanie z Lidią Witkowską, przewodniczącą Społecznego Instytutu Dokumentowania Zbrodni Hitlerowskich w Lesie Warzyckim, która opowiedziała nie tylko o rocznej działalności instytucji, ale również o martyrologii ziemi warzyckiej.

II wojna światowa była doświadczeniem traumatycznym, które pozostawiło trwałe ślady nie tylko w formie nekropolii, lecz także w psychice kolejnych pokoleń. Cmentarz ofiar terroru hitlerowskiego w lesie w Warzycach był miejscem masowej zagłady, a pamięć o ofiarach pozostaje wciąż żywa w lokalnej społeczności.

To miejsce ukształtowało mój patriotyzm lokalny – powiedziała na wstępie Lidia Witkowska, wspominając swój aktywny udział w uroczystościach upamiętniających te wydarzenia. Jej zaangażowanie w działalność Instytutu stanowi tego wyraźne potwierdzenie.

Jednym z podstawowych celów Instytutu jest gromadzenie, opracowywanie i udostępnianie świadectw oraz dokumentów, a także wyjaśnianie i weryfikacja faktów historycznych. Niezwykle istotna jest również działalność edukacyjna, której jedną z form było zorganizowanie pleneru malarskiego. Ponadto na stronach Instytutu regularnie publikowana jest poezja inspirowana tym miejscem i tragicznymi wydarzeniami.

Obecny na spotkaniu poeta Jan Wróbel podkreślił, jak żywa i silna jest pamięć o tych wydarzeniach w społeczności Warzyc. Jego pokolenie miało jeszcze możliwość bezpośrednich spotkań ze świadkami historii, co dodatkowo wzmocniło emocjonalny wymiar tej pamięci. Gościem specjalnym spotkania był Bartosz Bolesławski z Instytutu Pileckiego, który podkreślił ważkość takich społecznych inicjatyw we współczesnym świecie.

Na zakończenie zebrani ze wzruszeniem wysłuchali pieśni w wykonaniu Zuzanny Gacek oraz fragmentu „Przystanków inspirowanych Drogą Krzyżową” Haliny Urban:

„Wiatr zanucił wam pieśń pożegnalną…” – czytała poetka z Warzyc.

Spotkanie przypomniało jak ważne jest pielęgnowanie pamięci o tragicznych wydarzeniach historii lokalnej. Dzięki takim inicjatywom przeszłość nie ulega zapomnieniu, lecz staje się istotnym elementem budowania tożsamości kolejnych pokoleń.

Spotkanie w ramach cyklu „Rozmowy o regionie” odbyło się 20 kwietnia 2026 roku.

MBP w Jaśle