Z ZS nr 3 „Chemika” do Holandii
W ramach unijnego partnerstwa szkół eTwinning uczniowie Zespołu nr 3 w Jaśle wraz ze swoimi holenderskimi kolegami ze szkoły Vinkler Prince w Veendam zrealizowali projekt „How and why? One science different countries” (Jak i dlaczego? Jedna nauka różne kraje) - zastosowanie nauk ścisłych w codziennym życiu i uzmysłowienie, że nauka potrafi jednoczyć ludzi bez względu na różnice kulturowe i geograficzne.
Inspiracją dla projektu była 400 rocznica urodzin gdańskiego astronoma Jana Heweliusza, 110 rocznica otrzymania przez Marię Skłodowską Curie nagrody Nobla z fizyki i 100 rocznica jej nagrody Nobla z chemii. Projekt obejmował więc astronomię, fizykę i chemię.
Pierwszy etap - wizyta holendrów w Jaśle odbyła się w marcu tego roku. Podczas tej wizyty uczniowie z Holandii realizowali naukową część projektu w pracowniach naszej szkoły, laboratoriach Uniwersytetu Rzeszowskiego i w Jasielskim Obserwatorium Astronomicznym. Wszyscy starali się zobaczyć jak najwięcej zastosowań praktycznych wielkich odkryć dokonanych przez naukowców. Poznać zasady działania przyrządów badawczych, maszyn i urządzeń. Podobnie było teraz w czasie naszego pobytu w Holandii.
Wizyta młodzieży z Chemika w Veendam rozpoczęła się uroczystym powitaniem w szkole Winkler Prince przez burmistrza miasta i dyrektora szkoły. Wraz z nami w spotkaniu uczestniczyły dwie grupy uczniowskie z Włoch i dwie z Hiszpanii, które również przyjechały na wymianę uczniowską w ramach projektów unijnych. Rozpoczął się międzynarodowy tydzień pod nazwą „Intrnational meeting – the jump to our future”, czyli „Spotkanie międzynarodowe – skokiem do naszej przyszłości”.
Już od wieków Holendrzy musieli walczyć z wodą ponieważ duża część powierzchni Holandii to depresja - leży poniżej poziomu morza. Dziś są najlepszymi specjalistami w Europie w projektowaniu i konstrukcji urządzeń hydrotechnicznych; kanałów, tam, wałów, śluz, kurtyn i stacji pomp. Oczywiście działanie wszystkich urządzeń hydrotechnicznych opiera się na prawach fizyki, a dokładniej prawach dynamiki płynów.
W ramach projektu poznaliśmy zasady działania tych urządzeń. Podczas rejsu statkiem po porcie i kanałach Amsterdamu zobaczyliśmy „na żywo” w działaniu śluzy i mosty zwodzone umożliwiające żeglugę.
Oprócz zadań związanych z projektem zwiedzaliśmy też Muzeum Miasta Amsterdam i spacerowaliśmy po starej części miasta.
Autostrada Amsterdam – Groningen biegnie na odcinku 32 kilometrów po Wielkiej Tamie odcinającej Morze Północne. Jest to kolejny element systemu hydrotechnicznego zabezpieczającego przed wtargnięciem wody morskiej. Stojąc w punkcie widokowym wyraźnie widać, że poziom morza jest wyższy niż poziom jeziora po drugiej stronie tamy.
W czasie wizyty w Centrum Zarządzania Wodą w Veendam młodzież uczestniczyła w konferencji wyjaśniającej jak działa krajowy system zarzadzania wodą. To tu podejmuje się decyzje o otwieraniu lub zamykaniu śluz, zalewaniu przygotowanych starorzeczy i polderów i co dla nas najdziwniejsze o przepompowywaniu wody z kanałów do morza.
Naukowa część projektu realizowana była również w goszczącej nas szkole Winkler Prince w Veendam. Międzynarodowe zespoły przeprowadzały miareczkowanie i inne doświadczenia (badano na przykład neutralizację kwasu żołądkowego przy pomocy dostępnych w aptece tabletek). W muzeum uniwersyteckim w Groningen widzieliśmy oryginalne, dawne przyrządy astronomiczne i badawcze z czasów Heweliusza. W Westerbrok odwiedziliśmy stację 14 wielkich radioteleskopów i spacerowaliśmy alejkami wybudowanego w skali odległości modelu Układu Słonecznego.
Radioteleskopy poszukują w kosmosie źródeł promieniowania elektromagnetycznego w zakresie fal radiowych. Poszukiwane sygnały mogą pochodzić od gwiazd, ale również szuka się w ten sposób sygnałów sztucznych, czyli pochodzących od obcych cywilizacji. WSRT w Westerbrok działają w dużym europejskim systemie obserwacyjnym, w którym zrzeszony jest również Toruń ze swoją stacją badań radioteleskopowych w Piwnicach.
Projekt „How and why? - One science different countries” (Jak i dlaczego? Jedna nauka różne kraje) został zrealizowany. Oczywiście cały czas wszyscy musieli posługiwać się językiem angielskim, co było doskonałym sprawdzianem praktycznej znajomości języka. Dodatkową ciekawostką jest odkrycie przez nas kilku związków z Holandią Heweliusza i Skłodowskiej – patronów projektu. Jan Heweliusz studiował w Holandii na uniwersytecie w Lejdzie, przyjaźnił się z Christiaanem Huygensem, sławnym holenderskim fizykiem i astronomem, a jego druga żona pochodziła z Amsterdamu.
Skłodowska współpracowała z holenderskim noblistą Hendrikiem Lorentzem, który otrzymał Nobla z fizyki w 1902, czyli rok przed Marią.
Wizyta w Holandii była okazją poznania atrakcji turystycznych tego kraju, zobaczenia wiatraków, pól kwitnących tulipanów i hektarów pastwisk i tysiące rowerów.
Wszystkie miłe chwile bardzo szybko mijają, tak też minął nasz tydzień pobytu w Holandii. Pozostaną nam wspomnienia i nowe przyjaźnie.
Już planujemy wspólne wakacje! Do ustalenia pozostało tylko czy spędzimy je w Polsce czy w Holandii, a może i tu i tu?
Pełna relacja z pobytu w Holandii na stronie internetowej szkoły http://zs3.jaslo.pl
AK