Zmiany w przepisach podatkowych w 2009 roku

Od 1 stycznia 2009 r. czeka nas rewolucja w rozliczeniach podatku dochodowego od osób fizycznych. Zmieni się m.in. ulga prorodzinna, która będzie odliczana proporcjonalnie, będzie można odliczać składki ubezpieczeniowe opłacane za granicą, będą uszczegółowione zasady przekazywania 1 proc. podatku dla organizacji pożytku publicznego, zniknie ulga meldunkowa.

Te zmiany w rozliczeniach będą obowiązywać dopiero od przyszłego roku, ale już teraz warto się z nimi zapoznać. O szczegółach mówi Wiesław Dziedzic, naczelnik Urzędu Skarbowego w Jaśle.

Pierwsza zmiana dotyczy skali opodatkowania. Z obowiązującej trzystopniowej skali podatkowej -19%, 30% i 40%-owej, w tym roku będziemy się rozliczać według nowych zasad, czyli progu 18% i 32%.

Zgodnie z nowymi przepisami o podatku dochodowym, opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody. Uzyskując dochody podlegające opodatkowaniu, podatnicy zobowiązani są w terminie do 30 kwietnia roku następnego, po roku podatkowym złożyć zeznanie według ustalonego wzoru.

Najpopularniejszym dokumentem jest zeznanie podatkowe PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) składane przez podatników, którzy uzyskali przychody, opodatkowane na ogólnych zasadach według w/w skali podatkowej, wyłącznie ze źródeł położonych na terytorium RP, za pośrednictwem płatników i którzy nie prowadzili pozarolniczej działalności gospodarczej oraz działów specjalnych produkcji rolnej.

I. Sposób opodatkowania

Generalną zasadą jest rozliczenie indywidualne podatników ale istnieją też preferencyjne sposoby opodatkowania dla małżonków i dla osób samotnie wychowujących dzieci, które są możliwe po spełnieniu określonych warunków.

W 2008 roku małżonkowie, którzy chcieliby skorzystać z możliwości wspólnego rozliczenia, powinni spełniać (łącznie) następujące warunki:
a) podlegać nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu,
b) pomiędzy małżonkami musi istnieć przez cały rok wspólność majątkowa,
c) małżonkowie muszą pozostawać w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy,
d) jeżeli do żadnego z małżonków nie miały zastosowania przepisy art. 30c czyli tzw. podatek liniowy, oraz przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym regulującej opodatkowanie niektórych przychodów w formie karty podatkowej i w formie ryczałtu ewidencjonowanego oraz ustawy o podatku tonażowym.

Wprowadzone zostały również zmiany dotyczące osób samotnie wychowujących dzieci w roku podatkowym, którym przysługuje preferencyjne opodatkowanie.

Dotychczas taki sposób rozliczenia przysługiwał podatnikom objętym nieograniczonym obowiązkiem podatkowym wychowującym w roku podatkowym dzieci :
1) dzieci małoletnie,
2) dzieci, bez względu na ich wiek, na które, zgodnie z odrębnymi przepisami, pobierany był zasiłek pielęgnacyjny,
3) dzieci do ukończenia 25 lat uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty lub w przepisach — Prawo o szkolnictwie wyższym, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały dochodów z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowym, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości nie powodującej obowiązku zapłaty podatku dochodowego.
Od dnia 01.01.2008 roku prawo do preferencyjnego opodatkowania przysługuje również podatnikom wychowującym dzieci (bez względu na wiek), które uzyskują zasiłek lub dodatek pielęgnacyjny albo rentę socjalną.

Natomiast w przypadku pełnoletnich uczących się dzieci (do ukończenia 25 roku życia), rozliczenie z dzieckiem będzie przysługiwało podatnikom, których dzieci uczą się zarówno w kraju jak i za granicą pod warunkiem, że dzieci nie uzyskują dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 (wg skali) lub wg art. 30b (np. zbycia papierów wartościowych) w łącznej wysokości nie przekraczającej w 2008 roku kwoty 3.088,68 zł, z wyjątkiem renty rodzinnej.
Składając w/w zeznanie podatkowe PIT-37 podatnicy dołączają do zeznania załączniki PIT-O , PIT-D w których wykazują przysługujące odliczenia.

II. Ulgi i odliczenia od dochodu wykazywane w załączniku PIT-O między innymi:

1. Wydatki na cele rehabilitacyjne (art. 26 ust. 1 pkt 6) -poniesione w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne (art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy). Konieczne do odliczenia jest m.in. posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności, dowodu poniesienia wydatku poza wydatkami określonymi limitem,
2. Darowizny do wysokości nie więcej niż 6% dochodu (art. 26 ust. 1 pkt 9 ) przekazane na cele:
- na rzecz organizacji określonej w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego realizującej cele określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego lub równorzędnym organizacjom pożytku publicznego działającym w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim U E lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
- kultu religijnego,
- krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi.
Warunkiem odliczenia jest posiadanie dowodu przekazania darowizny, a w przypadku darowizny pieniężnej dowód wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego.
3. Darowizny wynikające z odrębnych ustaw dotyczące darowizn przekazanych na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, wynikające z ustaw regulujących stosunek Państwa do poszczególnych kościołów (bez ograniczenia kwotowego).
4. Wydatki z tytułu użytkowania sieci Internet w lokalu (budynku) będącym miejscem zamieszkania podatnika (art. 26 ust. 1 pkt 6a ustawy) w 2008 roku - wydatki w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 760 zł udokumentowane fakturą VAT.

III. Odliczenie od podatku wykazane w załączniku PIT-O

1. Ulga za wyszkolenie uczniów lub z tytułu zatrudnienia pracowników w celu przygotowania zawodowego, przyznana na podstawie decyzji urzędu skarbowego.
2. Ulga z tytułu wychowywania dzieci polega na odliczeniu od podatku dochodowego kwoty, stanowiącej iloczyn liczby wychowywanych dzieci. Jest to 1173,70 zł na jedno dziecko za rok 2008r. Kwota podlega wielokrotności, w zależności od ilości dzieci pozostających pod opieką podatnika.

W rozliczeniu podatkowym za 2008 rok ulga rodzinna obejmuje większą grupę dzieci niż dotychczas. W przypadku dzieci niepełnosprawnych, bez względu na ich wiek, prawo do ulgi przysługuje na dzieci otrzymujące dodatek, zasiłek pielęgnacyjny i rentę socjalną (w 2007 roku ulga przysługiwała wyłącznie na dzieci uzyskujące zasiłek pielęgnacyjny). Natomiast w przypadku dzieci uczących się lub studiujących (do ukończenia 25 lat) nowe regulacje rozszerzają ulgę na dzieci uczące się i studiujące za granicą.

Zmianie uległy również zasady określania limitu dochodów dzieci, którego przekroczenie pozbawia rodzica prawa do ulgi. Rodzic nie straci ulgi, jeżeli w roku podatkowym dziecko uzyska dochody:
- opodatkowane na zasadach ogólnych lub
- z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych
nieprzekraczające kwoty - w 2008 roku 3088,68 zł, w 2009 roku 3089 zł .

Z kolei w rozliczeniu rocznym za rok 2009 uprawnieni do ulgi rodzinnej będą podatnicy nie tylko wykonujący władzę rodzicielską, ale także pełniący w stosunku do dziecka funkcję opiekunów prawnych (np. rodzeństwo, dziadkowie) czy też będący dla niego rodziną zastępczą. Obecnie prawo do ulgi przysługuje tylko rodzicom biologicznym oraz adopcyjnym.

IV. Odliczenia wykazane w załączniku PIT-D

W ustawie o podatku dochodowym nie znajdziemy już tzw. ulg mieszkaniowych, jednak na zasadzie praw nabytych niektórzy podatnicy mogą kontynuować odliczenia

1. Z ulgi remontowej można było korzystać do końca 2005 roku włącznie. Po 1 stycznia 2006 r. ulga została uchylona, jednak nierozliczona w tym okresie, może mieć pozytywne skutki finansowe także po tej dacie. Jeżeli przysługujące za 2005 rok odliczenie było wyższe niż podatek należny od danej osoby, nadwyżkę niepokrytą podatkiem można także odliczyć od podatku za lata kolejne, aż do pełnego odliczenia.
2. Podatnicy, którzy w latach 1997-2001 nabyli prawo do odliczenia od podatku wydatków na cele mieszkaniowe (np. zakup gruntu, budowę budynku mieszkalnego, wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej, nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne), a odliczenia te nie znalazły pokrycia w podatku obliczonym za powyższe lata, przysługuje im prawo do kontynuowania tych odliczeń.
3. Prawo do kontynuowania odliczeń dotyczy także tzw. ulgi z tytułu oszczędzania w kasie mieszkaniowej. Podatnicy, którzy w latach 1997-2001 nabyli prawo do odliczania od podatku wydatków z tytułu oszczędzania w kasie mieszkaniowej, a odliczenia te nie znalazły pokrycia w podatku, mają prawo do kontynuowania tych odliczeń na starych zasadach.
4. Podatnikom, którym w latach 2002-2006 został udzielony kredyt (pożyczka), na cele mieszkaniowe określone w art. 26b ustawy o podatku dochodowym w brzmieniu obowiązującym do końca 2006r. przysługuje prawo do kontynuowania odliczeń w ramach tzw. ulgi odsetkowej wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu (pożyczki), do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2027 r. Ulgę odlicza się od dochodu.
Zgodnie z nowym brzmieniem przepisów, podatnikom, którym w latach 2002-2006 został udzielony kredyt (pożyczka) przysługuje, na określonych zasadach, prawo do odliczania wydatków na spłatę odsetek (tzw. ulga odsetkowa):
1) od kredytu mieszkaniowego,
2) od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego,
3) od każdego kolejnego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w pkt 1 lub 2.

- Nowelizacja ustawy umożliwia odliczanie w ramach ulgi odsetkowej odsetek od kredytów refinansowych lub odsetek od kredytu przeznaczonego na spłatę poprzedniego kredytu refinansowego. Co ważne, objęte ulgą kredyty refinansowe, o których mowa powyżej, mogą zostać zaciągnięte nie tylko w Polsce, ale również w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej – wyjaśnia Wiesław Dziedzic, naczelnik Urzędu Skarbowego w Jaśle.

Wprowadzona została także istotna i korzystna zmiana, dotycząca otrzymywanych w 2008 roku alimentów. Zwolnienie z opodatkowania alimentów na rzecz dzieci, rozszerzono na alimenty na rzecz dzieci bez względu na ich wiek, które otrzymują dodatek pielęgnacyjny lub rentę socjalną (wcześniej wolne od opodatkowania były tylko alimenty na rzecz dzieci otrzymujących zasiłek pielęgnacyjny). Natomiast w przypadku alimentów wypłacanych na rzecz osób dorosłych do wysokości nie przekraczającej miesięcznie 700 zł, zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym zostało rozszerzone na świadczenia wypłacane na podstawie ugody sądowej. Bez zmian pozostało natomiast zwolnienie alimentów na rzecz dzieci, które nie ukończyły 25 roku życia.

Numery telefonów pod którymi można uzyskać szczegółowe informacje dotyczące składanych zeznań w tym PIT-37: 013 4480182 w.320,321, 013 4486732 w.320,321.


(omega)