Tak żyli nasi przodkowie w epoce kamienia
Epoka kamienia jest jednym z najbardziej fascynujących okresów w dziejach ludzkości. Dlatego też Skansen Archeologiczny Karpacka Troja w Trzcinicy pod Jasłem postanowił zabrać swoich gości w absolutnie wyjątkową podróż, podczas której mieli oni niepowtarzalną okazję poznać wiele aspektów życia codziennego naszych przodków. W centrum uwagi znalazł się krzemień. Surowiec ten służył ludziom żyjącym w epoce kamienia do wytwarzania narzędzi i broni.
Zdjęcia z imprezy plenerowej w Karpackiej Troi obejrzycie w FOTOGALERII
Karpacka Troja od wielu lat organizuje cykl imprez pod nazwą „Od Troi po Bałtyk”. W ubiegłym roku, z myślą o wszystkich miłośnikach historii, archeolodzy i rekonstruktorzy postanowili przybliżyć gościom skansenu tajniki kuchni epoki brązu oraz wczesnośredniowiecznych Słowian. Tym razem Karpacka Troja zdecydowała się wyjść poza utarty schemat. Wybór padł na epokę kamienia, a więc najdawniejsze dzieje człowieka.
Epoka kamienia będąca najdłużej trwającym etapem w rozwoju cywilizacji ludzkiej była czasem wielu przemian. To właśnie w tej epoce człowiek porzucił zbieracko-łowiecki tryb życia, stając się rolnikiem, budowniczym stałych osad. Impreza plenerowa „Cywilizacja epoki kamienia" była doskonałą okazją do poznania licznych odkryć, dokonanych przez ludzkość w tym okresie. Wiele z nich zaprezentowali rekonstruktorzy, którzy w niedzielę (18 czerwca) przybyli do Karpackiej Troi.
Na niemal każdym z przygotowanych stanowisko można było spotkać surowiec, który naszym przodkom, żyjącym w epoce kamienia, służył do wytwarzania narzędzi, broni, czy też przedmiotów kultu. Chodzi rzecz jasna o krzemień. – Na stanowisku prezentujemy dzisiaj różne aspekty wydobycia i obróbki krzemienia, głównie pasiastego. Należy stwierdzić, że krzemień był najważniejszym surowcem, jaki potrzebny był człowiekowi w epoce kamienia, poczynając od starszej epoki kamienia, na epoce brązu skończywszy. W ten sposób łączymy z Karpacką Troją, którą zamieszkiwała ludność we wczesnej epoce brązu. Wtedy życie wciąż toczyło się wokół krzemienia. Krzemienia używano do wytwarzania narzędzi, które służyły niemal do wszystkiego. Z krzemienia wytwarzano między innymi narzędzia do oprawiania zwierzyny, skór, narzędzia żniwne, drwalskie, czy też ciesielskie - mówi Artur Jedynak z Muzeum Archeologicznego – Rezerwat „Krzemionki”, oddziału Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim.
Historia krzemienia jako surowca do produkcji narzędzi i broni ma kilka milionów lat. Odrębnym zagadnieniem jest za to historia górnictwa pradziejowego na ziemiach polskich. Okazuje się bowiem, że w odległości niespełna dziesięciu kilometrów na północny wschód od Ostrowca Świętokrzyskiego znajduje się kompleks prahistorycznych kopalń krzemienia pasiastego, będący jednym z najciekawszych obiektów archeologicznych w kraju. Jego historia sięga neolitu i początków epoki brązu (3900-1600 r. p.n.e.).
- Dlaczego w ogóle budowano kopalnie krzemienia? Można go przecież pozyskiwać z powierzchni. Krzemień, który zalega w głębi ziemi jest lepszej jakości niż ten, który spotkać możemy na powierzchni. Surowiec ten ulega bowiem wietrzeniu. Działanie wody, niskich temperatur, oraz słońca powoduje jego erozję. Dlatego ludzie w pewnym momencie doszli do wniosku, że warto pozyskiwać krzemień z głębszych jego pokładów. Tak było na terenach położonych na południe od Radomia. Występuje tam głównie krzemień czekoladowy i pasiasty. Kopalnie w starszej epoce kamienia przypominały wielkie jamy w ziemi. Później wydobywaniem krzemienia zajmowali się wyspecjalizowani górnicy. Kopalnie zmieniły tez wygląd. Składały się z szybu i części podziemnej. Mówimy o czasach około 3500 lat przed narodzeniem Chrystusa – wyjaśnia Artur Jedynak.
Krzemień służył nie tylko do produkcji narzędzi codziennego użytku. Z powodzeniem stosowano go do wytwarzania broni, w tym służącej do polowania na zwierzynę. Ekspertem w tej dziedzinie jest Michał Pilas, który na zaproszenie Karpackiej Troi zawitał dzisiaj do Trzcinicy. Przywiózł z sobą wykonane własnoręcznie repliki przedmiotów codziennego użytku oraz uzbrojenie, w tym między innymi groty strzał, czy też krzemienne sztylety osadzone na rękojeściach z poroża. Zaprezentował także technikę życia miotacza oszczepów.
Goście, którzy odwiedzili w niedzielę Karpacką Troję mieli również okazję poznać historię człowieka sprzed 5000 lat, którego ciało zachowało się w alpejskim lodowcu wraz z całym jego wyposażeniem, niezbędnym podczas wyprawy w wysokie góry. Dowiedzieli się także, jak wyglądał praca pierwotnego garbarza i garncarza. Przedstawiono sekrety dotyczące pożywienia ówczesnego człowieka, technik rozpalania ognia, konserwacji żywności i przyprawiania potraw.
MD