Strona główna

Tam mógł być cmentarz. Budowa drogi wstrzymana

95

Budowa odcinka drogi wojewódzkiej 992 w Jaśle została wstrzymana zanim na dobre się rozpoczęła. Na placu budowy blisko dwa tygodnie temu podczas prac archeologicznych odnaleziono szkielet kobiety. Zagadkowe odkrycie pozwoliło na postawienie istotnego z punktu widzenia inwestycji pytania. Czy na trasie przebiegu drogi znajdował się niegdyś cmentarz żydowski?

Pomiędzy rondem Ks. Kazimierza Wojciechowskiego a rondem Adama Lazarowicza w Jaśle powstać ma nowy odcinek drogi wojewódzkiej 992. Prace budowlane w ramach tej inwestycji rozpoczęły się we wrześniu bieżącego roku. W rejonie cmentarza żydowskiego przy ul. Floriańskiej zostały one jednak wstrzymane w związku ze znaleziskiem, jakiego 27 września dokonali archeolodzy. Odkryto tam szczątki kobiety. Czas pochówku szacuje się na okres II wojny światowej. Warto podkreślić, że szkielet znajdował się na nieznacznej głębokości. Pod warstwą ziemi znajduje się na tym obszarze podłoże skalne. Niestety, do chwili obecnej Prokuratura Rejonowa w Jaśle nie otrzymała opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej na temat zabezpieczonego szkieletu.

To jednak nie jedyne znalezisko. Nieopodal, po zebraniu warstwy ziemi ujawniono kolejny szkielet. Tym razem jednak, oprócz kości, oczom archeologów ukazały się prawdopodobnie fragmenty macewy. To wystarczyło, aby prace budowlane zostały wstrzymane.

Budują na cmentarzu?

Dzisiaj wszystkie zainteresowane strony, od inwestora po konserwatora zabytków, który nadzorował prace archeologiczne, zadają sobie zasadnicze pytanie, czy cmentarz żydowski w Jaśle zajmował niegdyś większy obszar, niż wskazuje na to widoczne współcześnie obmurowanie. Odpowiedź może mieć kluczowe znaczenie dla dalszych losów inwestycji. Istnieje, bowiem prawdopodobieństwo, że na terenie, na którym prowadzone są prace budowlane może znajdować się więcej pochówków. O sprawie powiadomiona została Komisja Rabiniczna ds. Cmentarzy w Warszawie, której delegacja zjawiła się w Jaśle 7 października 2019 r.

Teraz kluczowym będzie przeprowadzenie kompleksowej kwerendy historycznej. Dzięki analizie dostępnych źródeł, w tym geodezyjnych jej wykonawcy zamierzają ustalić faktyczne granice kirkutu. Łukasz Dzik, kierownik krośnieńskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z siedzibą w Przemyślu liczy na to, że zaplanowane działania pozwolą dotrzeć do materiałów, dzięki którym uda się precyzyjnie określić to, jaki obszar zajmował cmentarz żydowski w Jaśle w przededniu II wojny światowej. – Na chwilę obecną prace archeologiczne na wyznaczonym wiele lat temu stanowisku archeologicznym zostały zakończone. W miejscu, gdzie znaleziono szczątki, wstrzymane zostały prace budowlane. Rozpoczęliśmy kwerendę historyczną, której celem będzie ustalenie, jaki obszar zajmował cmentarz żydowski w okresie międzywojennym. W karcie ewidencyjnej powstałej dla kirkutu w 2004 r. nie znajdziemy, bowiem informacji, jakoby cmentarz ten mógł być w przeszłości większy obszarowo. Do tej pory nie mieliśmy przesłanek, aby sądzić, że zajmował większą powierzchnię. Kluczowym może okazać się dotarcie do dokumentów, które potwierdziłyby, jak faktycznie przebiegały jego granice. Pytań jest mnóstwo. Cmentarz istniał w granicach, jakie dzisiaj widzimy, co znajduje potwierdzenie karcie ewidencyjnej. Przed wojną być może dokupiono teren. Mogło to być w latach trzydziestych. Być może nie było tam dużego nagromadzenia pochówków. Obecnie szukamy źródeł. Planujemy także przeprowadzenie badań sondażowych, które dałyby nam odpowiedź na zasadnicze pytanie, czy na badanym obszarze znajdują się groby i na jakiej głębokości. Oczywiście zostawałyby one przeprowadzone bez eksploracji szczątków ze względu na uszanowanie tradycji żydowskiej  – wyjaśnia.

Można spodziewać się, że w najbliższych dniach przez kierownika krośnieńskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z siedzibą w Przemyślu wydana zostanie decyzja o wstrzymaniu prac budowlanych na 30 dni. Faktycznie nie są one prowadzone na tym odcinku od blisko dwóch tygodni. Gdyby okazało się, że mamy do czynienia z cennym z punktu widzenia badaczy znaleziskiem, prace mogą zostać wstrzymane nawet na 6 miesięcy.   

Powojenne sąsiedztwo  

Prace przy budowie nowego odcinka drogi wojewódzkiej 992 w pewnym sensie sprowokowały dyskusję na temat historii cmentarza żydowskiego w Jaśle oraz jego bezpośredniego otoczenia. Wiadomo, że w latach pięćdziesiątych w sąsiedztwie kirkutu, którego granice wyznacza dzisiaj mur powstał Powiatowy Zakład Leczenia Zwierząt. O tym, że mógł on zostać zorganizowany na terenie cmentarza świadczyć mogą źródła historyczne. Wartym odnotowania jest z pewnością pismo, którego treść znajduje się w publikacji pt. Cmentarze żydowskie, synagogi i domy modlitwy w Polsce w latach 1944-1966 (wybór materiałów) autorstwa Kazimierza Urbana.  W piśmie tym, datowanym na 4 sierpnia 1956 r. Weitz Mendel, występujący w roli pełnomocnika Żydowskiej Kongregacji Wyznania Mojżeszowego w Tarnowie zwracał się do Urzędu do Spraw Wyznań w sprawie dewastacji cmentarza przez Zakład Leczniczy dla Zwierząt w Jaśle. Autor wyraźnie wskazuje, że cmentarz składał się z części starszej i nowszej, na której oprócz grobów miały znajdować się także mogiły ofiar zbrodni hitlerowskich, zarówno Żydów, jak też Polaków. Według autora, nowsza część miała zajmować obszar 50 arów, a więc niemal dwukrotnie większy niż część, którą dzisiaj okala mur. Autor pisma dowodzi, że lecznica dla zwierząt powstała na terenie cmentarza. W ostrych słowach ocenia poczynania ówczesnych władz – „Obecnie na grobach i pomnikach, w miejscu skropionym krwią ofiar hitlerowskiego terroru pasą się konie i bydło rogate, barany i kozy należące do Powiatowego Zarządu Leczenia Zwierząt, a nawet teren ten użytkowany jest jako pastwisko i ogród warzywny. Ponieważ tego rodzaju postępowanie mieści w sobie cechy profanacji cmentarza, przeto proszę o wglądnięcie w tę sprawę i wydanie koniecznych zarządzeń zmierzających do zapewnienia należnej czci szczątkom zmarłych pochowanych na cmentarnej ziemi”. Jego treść dostępna jest między innymi na stronach portalu sztetl.org.pl.  

Nieco więcej światła na to, jaki obszar zajmował w przededniu wojny cmentarz żydowski w Jaśle rzucać może uchwała Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Jaśle z 17 lipca 1957 r. o zamknięciu obiektu dla pochówków. Z archiwaliów znajdujących się w zasobach Archiwum Akt Nowych w Warszawie, które zawierają zestawienie tego rodzaju uchwał podjętych w odniesieniu do np. cmentarzy żydowskich w Jodłowej, czy też Nowym Żmigrodzie, wynika, że kirkut zlokalizowany przy ul. Floriańskiej w 1943 r. miał zajmować powierzchnię 1,07 ha.  

Faktycznie, lecznica przetrwała w sąsiedztwie cmentarza aż do lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Do dziś pozostały po niej jedynie fragmenty budynków w postaci przede wszystkim fundamentów. O tym, jak po wojnie zagospodarowany był teren położony na zachód od kirkutu, możemy dowiedzieć się z relacji osób, które pracowały niegdyś w lecznicy. Jedną z nich jest Zygmunt Kamiński, który tuż po zakończeniu studiów pracował w niej około dwóch miesięcy jako stażysta. Najprawdopodobniej w 1970 r. powrócił do Jasła już jako ordynator lecznicy. Doskonale pamięta czas pracy zawodowej. Wspomina, że tuż przy murze cmentarza znajdowała się drewniana wiata licząc od strony ul. Floriańskiej. Następnie, w kierunku południowym znajdowały się, betonowy śmietnik i wychodek dla petentów. Od ul. Floriańskiej budynek lecznicy oddzielać miał sad. Na jej teren prowadziły dwie drogi dojazdowe. Tuż za budynkiem, w którym znajdowały się m.in. pomieszczenia administracyjne, gabinet zabiegowy, sala operacyjna, dyżurka, umiejscowiony był budynek gospodarczy. Najdalej na południe z kolei wysunięte były ogródki działkowe pracowników lecznicy.

Zygmunt Kamiński nie wspomina o tym, aby w czasie, kiedy pracował w lecznicy, na jej terenie natknięto się na jakiekolwiek pozostałości po pochówkach, np. w postaci tablic nagrobnych. Wspomina za to o ekshumacjach, które miały być prowadzone na terenie samego cmentarza po zakończeniu II wojny światowej. – Pamiętam jak po wojnie ekshumowano ciała rozstrzelanych ludzi. Gestapo rozstrzeliwało tam aresztantów. Pewnego dnia poszliśmy w to miejsce powodowani ciekawością. To było na krańcu tego obszaru, idąc w kierunku skałek. Pamiętam, że wymieniono wówczas konkretne nazwisko, Frużyński ze Żmigrodu. Wydarzyło się to w latach, w których pracowałem w lecznicy jako stażysta. Był to rok 1957. Na terenie lecznicy chyba też grzebano ludzi, ale tuż przy styku z murem kirkutu od strony ul. Kwiatowej – mówi.   

Co dalej z drogą?

Odkrycie spowodowało, że prace ziemne na inwestycji zostały wstrzymane od 30.09.2019 r. Termin ten potwierdza biuro prasowe Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie. Poniedziałkowe spotkanie, o którym była wcześniej mowa odbyło się z udziałem przedstawicieli PZDW. Ustalono wówczas wstrzymanie robót na 30 dni. Biorąc pod uwagę fakt, iż odkryte miejsce pochówku znajduje się na terenie planowanego wykopu gruntu, który miał być przeznaczony do wykonania wymiany gruntu i budowy nasypów na przedmiotowej inwestycji, w zasadzie całość robót ziemnych została zatrzymana. W tej chwili prowadzone są prace projektowe i uzgodnienia związane z usunięciem kolizji z urządzeniami podziemnymi oraz wykopaliskami archeologicznymi.

W związku z powyższym rodzi się pytanie, czy sytuacji takiej można było uniknąć. Dlaczego na wstępnym etapie przygotowania inwestycji inwestor nie przeprowadził kompleksowej analizy terenu przyległego do kirkutu? W odpowiedzi udzielonej przez PZDW czytamy, że „Na etapie opracowywania projektu budowlanego i kompletowania dokumentów do wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej dla tej inwestycji uzyskano pozytywną opinię od Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, w której jest jedynie informacja, iż na terenie planowanej drogi znajduje się stanowisko archeologiczne zaewidencjonowane jako ślad osadnictwa z epoki neolitu oraz z późnego okresu wpływów rzymskich. W związku z tym na etapie projektowania nie było żadnych przesłanek o istnieniu cmentarza na terenie projektowanej inwestycji. Ponadto informujemy, że na wcześniejszym etapie, czyli na etapie opracowywania programu funkcjonalno-użytkowego dla przedmiotowej inwestycji, również nie uzyskaliśmy żadnych informacji o możliwości wystąpienia, w miejscu prowadzonych prac, zbiorowej mogiły.”  

Z pewnością termin realizacji inwestycji ulegnie zmianie. Z uzyskanych informacji wynika, że wykonawca po otrzymaniu decyzji od kierownika krośnieńskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z siedzibą w Przemyślu o zatrzymaniu prac, wystąpi do Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie o wydłużenie terminu realizacji zadania. Na obecną chwilę nie jest możliwe określenie, o jaki termin będzie wnioskował Wykonawca. Jedno jest pewne. W obecnym stanie sprawy PZDW w Rzeszowie nie przewiduje zmiany projektu odcinka drogi wojewódzkiej 992.

MD

Napisany dnia: 11.10.2019, 17:47 , Tagi: Brak
Komentarze Czytelników:
Aby ocenić dany komentarz, wystarczy kliknąć na ikonkę "+" lub "-" w prawym górnym rogu każdego komentarza.
Dodaj nowy komentarz Wybierz sposób wyświetlania komentarzy:
@ Rufen
dnia 11.10.2019, 18:05
Ocena
komentarza:
61
Bez sensowna inwestycja, korków nie zlikwiduje tylko je zwiększy na Floriańskiej. Ale miasto bogate nie ma co robić z kasą to buduje co popadnie żeby tylko budować.
@ Miki 47
dnia 11.10.2019, 22:10
Ocena
komentarza:
-11
Rufen ty jesteś bez sensu
@ Rufen
dnia 11.10.2019, 22:16
Ocena
komentarza:
12
I wice wersa
@ Maliniak
dnia 12.10.2019, 00:48
Ocena
komentarza:
15
[...] wiedziałem! Gdzie ekipa od łopat?
@ Roni
dnia 12.10.2019, 10:14
Ocena
komentarza:
-3
Rozładuje tylko odcinek od wiaduktów na Piłsudskiego do zjazdu na Wojska Polskiego czyli tak naprawdę ruchn ciężarowy głównie z kierunku od Tarnowa.
@ Lisaj
dnia 20.10.2019, 16:11
Ocena
komentarza:
1
Jak to gdzie? Pilnuje stołków!!! W Jaśle kradną stołki kradną na potęgę!!!
@ ...
dnia 25.10.2019, 01:13
Ocena
komentarza:
0
raczej nie rozładuje ponieważ na pasie do skrętu przed światłami zmieści się tylko jeden tir, pod warunkiem że nie będzie ciągnął za sobą przyczepy
@ Sędzia na tel
dnia 11.10.2019, 18:23
Ocena
komentarza:
37
Lepiej było tego nie zgłaszać i zalać asfaltem. A tak będą roszczenia
@ Ale jaja
dnia 11.10.2019, 23:09
Ocena
komentarza:
-12
Sędzia na telefon masz coś z dyskiem
@ Sieka
dnia 11.10.2019, 18:48
Ocena
komentarza:
74
Niech teraz zjawi się to wesołe towarzystwo które kiedyś symulowało rozpoczęcie prac nowiutkimi łopatami.
@ Ignac
dnia 11.10.2019, 21:03
Ocena
komentarza:
16
No właśnie to w ich interesie jest aby szczątki ich przodków poległy we właściwym miejscu.
@ Iza
dnia 11.10.2019, 18:50
Ocena
komentarza:
37
Cmentarz obok w stanie opłakanym nikt się nie interesuje jak wygląda a tu wielkie ogłaszanie niby czego .
@ Xxx
dnia 11.10.2019, 19:12
Ocena
komentarza:
63
Żydzi nie opiekują się cmentarzami zostawiają to goją bo szkoda im kasy
@ Konfederacja
dnia 11.10.2019, 20:53
Ocena
komentarza:
24
Jak to noe dbają? Gminy żydowskie dostały ich lata temu sporo. Dziś zobaczysz na ich miejscu biurowce. Szkoda, że mało kto o tym wie.
@ słownik
dnia 11.10.2019, 21:42
Ocena
komentarza:
6
gojom*

10 znaków musi być
@ do kondederacja
dnia 12.10.2019, 09:05
Ocena
komentarza:
-3
No tak, już widzę te biurowce na Sobniowie.
@ anna
dnia 12.10.2019, 10:00
Ocena
komentarza:
3
chyba gojom.goja to się rany...
@ Polskie groby na Ziemi Lwowskiej
dnia 13.10.2019, 16:27
Ocena
komentarza:
2
Zwracam uwagę na akcję zbiórki zniczy: Polskie groby na Ziemi Lwowskiej,
Natomiast szczątki na Floriańskiej należy ekshumować, przebadać i pochować na cmentarzu żydowskim lub polskim, w zależności od wyników badań. Tak zachowują się ludzie cywilizacji europejskiej opartej na filozofii greckiej (Antygona), prawie rzymskim (ekshumacja) i moralności katolickiej (umarłych grzebać - godny pogrzeb i pochówek).
@ Sasiedzi
dnia 14.10.2019, 13:34
Ocena
komentarza:
1
Parafia Sobniów to zagospodaruje.Zrobi tam cmentarz i po problemie.
@ Sąsiad
dnia 11.10.2019, 19:15
Ocena
komentarza:
32
Niemcy obok tego cmentarza mordowali nie tylko Żydów ale tez Polaków i grzebali koło tego cmentarza.Po drugiej stronie ,od strony górki klasztornej jest grób Waisow z czarnego granitu.Przynajmniej był.
@ keller
dnia 11.10.2019, 19:24
Ocena
komentarza:
35
a jak budowano zaporę Solina ,też były cmentarze.Można przenieść szczątki na cmentarz i budować dalej.
@ Do Keller
dnia 11.10.2019, 20:02
Ocena
komentarza:
-20
Dlatego Solina pochłania wielu ludzi,takie miejsca to nie zabawa.Droga na takim cmentarzu też będzie niebezpieczna.
@ Nie żyd
dnia 12.10.2019, 09:18
Ocena
komentarza:
9
Puknij się w czoło
@ marek
dnia 12.10.2019, 14:29
Ocena
komentarza:
5
puknij sie w czoło młotkiem
@ Sven
dnia 11.10.2019, 19:35
Ocena
komentarza:
-5
[komentarz zawierał obraźliwe treści]
@ Sven
dnia 11.10.2019, 19:39
Ocena
komentarza:
-14
[komentarz zawierał obraźliwe treści]
@ Rufen
dnia 11.10.2019, 19:57
Ocena
komentarza:
-16
Nie ogarniam takich wpisów. Polacy nienawidzą żydów ale założony przez żyda Facebook jest wspaniały i cudowny żyć bez niego nie można.
Normalnie rzygać mi się chce jak czytam takie katolickie wpisy
@ Mat
dnia 11.10.2019, 20:49
Ocena
komentarza:
21
Złośliwi mówią pejsbook
@ do Rufen
dnia 12.10.2019, 09:40
Ocena
komentarza:
10
Żydzi znacznie bardziej nienawidzą Polaków, a pchają się do nas "drzwiami i oknami". A ci co już u nas niestety żyją jakoś nie chcą opuścić naszego kraju. Dziwne, no nie?
@ js
dnia 12.10.2019, 18:40
Ocena
komentarza:
1
Jakoś tego nie zauważyłem chociaż mieszkam w tym kraju i dość dużo po nim jeżdżę. Jednak dopalacze ci szkodzą. Polecam poczciwą maryhę.
@ Do mało spostrzegawczego
dnia 13.10.2019, 16:33
Ocena
komentarza:
-1
Wystarczy przeczytać ile tysięcy paszportów rocznie wydaje Polska przedstawicielom diaspory żydowskiej. Nie są to żadne tajne dane. Warto przy okazji sprawdzić również ile paszportów dostają obywatele Ukrainy. Można też sprawdzić ile i jakie kwoty pobierają cudzoziemcy z ZUS jako polskie emerytury (Izrael, Ukraina). To nie wiem czy jest dostępne w internecie.
@ Znający temat
dnia 11.10.2019, 19:46
Ocena
komentarza:
-3
To nie jest dziwne wszak obok znajduje kirkut. Teren po budowę drogi po wykopkach archeologicznych czeka potrzeba desakralizacji miejsca świętego naszych starszych braci w wierze.
@ Do nieznajacego tematu
dnia 11.10.2019, 20:07
Ocena
komentarza:
32
Określenie "starsi bracia w wierze" jest z gruntu fałszywe. Ani oni bracia nasi, przypomnę że pierwsi żydzi na naszych ziemiach handlowali ludźmi, ani z wiarą naszą im nie po drodze. Ale niestety ten mylny zwrot jest bardzo często nieświadomie powielany.
@ buiiitt
dnia 11.10.2019, 20:27
Ocena
komentarza:
4
no i coś na temat !
pozdro
@ Konfederacja
dnia 11.10.2019, 20:49
Ocena
komentarza:
14
Ej, nie żartuj;) Nasza nowa noblistka Tokarczuk jakiś czas temu stwierdziła, że Polska nie była tolerancyjnym krajem, a Polacy handlowali niewolnikami i zabijali Żydów. Szymborska, Miłosz, Bolek Wałęsa, a teraz ta pseudopolska o ukraińskich korzeniach to dowód na to, ile jest warta ta nagroda.
@ do Konfederacji
dnia 12.10.2019, 00:15
Ocena
komentarza:
-1
[Komentarz nie na temat]
@ nk
dnia 12.10.2019, 06:59
Ocena
komentarza:
9
Przez pierwsze kilka wieków po Chrystusie chrześcijanie byli postrzegani jako żydowska sekta. Tokarczuk niczego nie odkryła, tylko powtórzyła to co jest powszechnie znane. A co do wartości nagrody Nobla - za komuny po przyznaniu jej Pasternakowi, Sołżenicynowi, Miłoszowi, Wałęsie propagandyści z PZPR też nam wmawiali że nic nie warta. O biskupie Tokarczuku, z którym Olga Tokarczuk jest spokrewniona SBecja również ropuszczala bujdy że to Ukrainiec i banderowiec chociaż banderowcy wymordowali całą jego rodzinę.
@ do kondederacja
dnia 12.10.2019, 07:14
Ocena
komentarza:
10
Ameryki nie odkryła, każdy w miarę rozgarnięty człowiek o tym wie. Skoro uważasz, że Polacy z Kresów są pseudopolakami, to tym samym kwestionujesz 600 lat polskości Lwowa czy Małopolski wsch. a także prawa Polski do Ziem Zachodnich, które były rekompensatą za utratę Kresów.
@ Konfederacja do @nk
dnia 12.10.2019, 09:31
Ocena
komentarza:
4
Jesteś albo zmanipulowanym ignorantem albo zadaniowanym trollem. To Żydzi słynęli z handlu niewolnikami i to Żydzi denuncjowali, okradali i zabijali Polaków. Jeżeli Tokarczuk to powie równie ochoczo, jak to zrobiła wobec Polaków, to możemy zacząć rozmowę. Co do polskości, to uważam, że nie metryką i paszportem się ją mierzy. Wobec jej nastawienia do Polski i Polaków, mam ją za pseudopolkę.
@ Do Konfederacja
dnia 12.10.2019, 12:47
Ocena
komentarza:
4
Nagrody Nobla otrzymali też:Maria Skłodowska-Curie,Henryk Sienkiewicz,Władysław Reymont,w sumie mamy 8 Noblistów.
@ Staszek B
dnia 12.10.2019, 14:10
Ocena
komentarza:
3
Sienkiewiczowi i Reymontowi powinni lewacy ze Sztokholmu odebrać Noble i to jak najszybciej. Przecież to ci wybitni powieściopisarze w swojej twórczości negatywnie przedstawiali Żyda, więc są to antysemici nie zasługujący na Nobla. Odebrać im Nobla i to jak najszybciej, przecież to hańba. Nobel należy się tylko tym co poniżają Polaków, co nazywają ich mordercami, dla których Polska to dla Polaków nienależne miejsce, natomiast dla Żydów do Eden, kraj wymarzony i wspaniały.
Króla Kazimierza III Wielkiego uważałem za bardzo pozytywną osobowość polskiej historii, wszak zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną, ale za to, że był uznawany za protektora Żydów w Polsce, lepiej by było by nigdy się nie urodził.
@ dragoness
dnia 12.10.2019, 15:12
Ocena
komentarza:
2
Nie wiedziałam, że w państwie Piastów Żydzi handlowali niewolnikami? Ponadto, uważanie Polaków za świętych jest i głupie i śmieszne.
@ Konfederacja
dnia 12.10.2019, 16:25
Ocena
komentarza:
2
Ci akurat zasłużyli, więc nie wiem, po co mi to piszesz skoro ich nie wymieniłem.
@ Odyr
dnia 12.10.2019, 18:22
Ocena
komentarza:
0
Podobnie nauczycieli..
@ do konfederacja
dnia 12.10.2019, 19:05
Ocena
komentarza:
1
Konie kują, żaba nogę podkłada. Pani Tokarczuk raczej chyba nie zamierza zabiegać o rozmowę z tobą, a to co myślisz o niej wisi wszystkim funntem klaków na agrafce.
@ Do dragoness
dnia 13.10.2019, 14:42
Ocena
komentarza:
6
Warto się douczyć. Żydzi handlowali chrześcijańskimi niewolnikami, tak wg prof. J. R. Nowaka twierdzą żydowskie źródła np. Ibrahim ibn Jakub (kronikarz). Żydzi pędzili chrześcijańskich niewolników do Wenecji, gdzie byli kastrowani i sprzedawani muzułmanom, por. Giaur A. Mickiewicza lub główna bohaterka Wspaniałego Stulecia (oczywiście przykłady z innych czasów). Chrześcijaństwo, które przyjął Mieszko I kładło kres niewolnictwu na ziemiach polskich. Warunkiem przyjęcia W. Ks. Litewskiego (ziem litewskich, białoruskich i ukraińskich) do Unii polsko-litewskiej było zniesienie niewolnictwa na tych ziemiach ( w Rosji zniesiono je dop. w 18 w., a W.B., Francja, USA?). Mało tego przyczyną ucieczki św. Wojciecha z Czech pod opiekę książąt polskich były knowania stronnictw domagających się powrotu niewolnictwa. Sw. Wojciech naraził się zwolennikom niewolnictwa i musiał uciekać do Polski (zginał z rak Prusów, którym nie spodobały się idee miłości bliźniego np. zniesienia niewolnictwa - źródła dochodów).
@ Do tego od żaby i funta kłaków
dnia 13.10.2019, 16:06
Ocena
komentarza:
2
Ale mnie nie wisi czego uczą się moje dzieci w szkole. Skrajnie antypolskie Księgi Jakubowe są omawiane w szkole średniej. Tokarczuk jest satanistką (okultystką) i skrajną lewaczką. Bieguni to powieść satanistyczna. Nobla dostała za światopogląd i antypolonizm - szkalowanie Polaków jako antysemitów. Zniesławia w swoich powieściach nie tylko Polaków jako naród, ale również konkretne historyczne osoby np. duchownych katolickich. Antypolonizm tak jak antysemityzm powinien być karalny, w taki sam sposób. Antypolonici podobnie jak antysemici powinni spotykać się z ostracyzmem społecznym. Na poziomie warsztatu pisarskiego poetykę utworów O. Tokarczuk można porównać z ostrymi harlekinami - pisarstwo egzaltowane, opisujące emocje, obsceniczne, odwołują się do okultyzmu, a wszystko okraszone kłamstwami historycznymi i zniesławianiem Polaków. Powieści historyczne pisała np. Zofia Kossak- Szczucka, ale jej się nie czyta, bo katoliczka i założycielka Żegoty razem z "antysemitą" Dobraczyńskim. Podobnie nie czyta się R. Brandstaettera ochrzczonego Żyda z Tarnowa, klasyków Norwida i Słowackiego też po łebkach. PiS pieje zachwyty, bo boi się, żeby krytyki lewicowej literatki nie wykorzystano przed wyborami.
A Z. Herbert bez Nobla!
@ dragoness
dnia 13.10.2019, 18:27
Ocena
komentarza:
3
Do pana zorientowanego w historii. Ktoś tym paskudnym Żydom niewolników na handel sprzedawał, prawda? O ile w ogóle. Zalecam przeczytanie artykułu "Handel niewolnikami - wstydliwa tajemnica państwa Piastów", jak również " Obozy koncentracyjne pierwszych Piastów". Nota bene ile książek Tokarczuk, a ile Harlequinów pan przeczytał, że dokonuje pan takich śmiałych porównań?
@ kasia
dnia 13.10.2019, 20:24
Ocena
komentarza:
-1
A czym i kiedy zajmował się niejaki ibrahim ibn jakub narodowości żydowskiej? Handlem niewolnikami droga Pani. Wystarczy poczytać
@ dragoness
dnia 13.10.2019, 22:12
Ocena
komentarza:
2
Tak? A można prosić źródła? Bo to że był podróżnikiem i kronikarzem, to jest oczywiste.
@ kasia
dnia 13.10.2019, 22:37
Ocena
komentarza:
1
Dziwne są te pani pytania. Ibrahim ibn jakub opisał swoje poglądy w Księdze dróg i królestw Al-Bajriego wydane w 1068. A co to ma do rzeczy?
@ dragoness
dnia 14.10.2019, 01:23
Ocena
komentarza:
-1
I tam napisał o handlu niewolnikami? Ciekawe...
@ Ale
dnia 14.10.2019, 15:01
Ocena
komentarza:
5
Ale Księgi Jakubowe opisują dzieje powstanie tzw. sekty antytalmudystow ,zwanej dalej Frankistami .Powstal ten ruch na ziemiach dawnej Rzeczpospolitej w okolicy tureckiej granicy .Tam nie było Polaków.Nikt tam nie znał języka polskiego.Ksiegi Jakubowe są zaprzeczeniem judaizmu.Nic nie maja wspólnego z antypolonizmem.Mozna więcej ale po co pisać.Kazdy odbiera to inaczej.
@ Konfederacja
dnia 11.10.2019, 20:45
Ocena
komentarza:
5
To, że teraz, to, że cmentarz żydowski, to, że 'aj waj' to oczywiście przypadek;) Legendowanie się zaczęło bodaj dwa lata temu, kiedy Malec ze świtą przybył do Jasła na ów cmentarz. Głosujcie na PiS, to podobnych cudów niebawem zobaczycie od groma. Pompeo już niedługo będzie przedstawiał Kongresowi USraela nt. tego, jak Polska się wywiązuje ze spłaty żydowskich uroszczeń. 'Sza' już tylko do wyborów, a po tym od razu się zacznie. Mam nadzieję, że choć część jaślan zmądrzała.
@ do konfederacja
dnia 12.10.2019, 09:59
Ocena
komentarza:
-1
coś Ci się pomieszało, bo przecież to PO jest na garnuszku Izraela.
@ Roni
dnia 12.10.2019, 10:17
Ocena
komentarza:
3
Stary jakie bzdury nieskładne piszesz to aż mi szkoda że tacy ograniczeni ludzie mieszkają wtym mieści
@ Konfederacja
dnia 11.10.2019, 20:46
Ocena
komentarza:
2
*przedstawiał raport
@ ABSOLUT
dnia 11.10.2019, 21:27
Ocena
komentarza:
10
Droge wybudują, potem w ramach roszczeń to dostaną i kamienice nasze tez bo im sie należy - bo oni to wybrany lud taki to cud!
@ js
dnia 12.10.2019, 18:55
Ocena
komentarza:
-3
No cóż, nas złodzieju czapka gore.
@ cytryna kwasna
dnia 13.10.2019, 23:43
Ocena
komentarza:
1
Roszczenia są do całego Narodu a nie do pojedynczch Polaków!
"js" tego nie pojmuje i upawia osobiste ataki = propagande nienawści!
@ yozef
dnia 11.10.2019, 21:42
Ocena
komentarza:
5
tam nie bylo zadnego centarza ,,,przeciez sa MAPY OD 200 LAT, ALE TRZEBA SPRAWDZIC CZY NIE MA TAm jeszcze jakis mogil z 2 wojny swiatowej ,i nie bedzie napewno tak ze cierpliwosci ,droga jest ta porrzebna nie badzcie zlosliwi ,,,cos ulzy ulicy 3 maja czy dworcowej
@ yozef
dnia 11.10.2019, 21:44
Ocena
komentarza:
2
tam nie bylonzadnego cmentarza ,mogila z 2 qojny swiatowej ,droga troche ulzy ulicy 3 maja i dworcowej ,,potrzebna niech buduja ,,
@ Do łofcy pierdzielinóf
dnia 11.10.2019, 22:14
Ocena
komentarza:
20
W tym mieście wszystko jest zepsute, niedorobione, zaniedbane i prowizoryczne.
Jaka władza takie miasto.
@ Jas
dnia 11.10.2019, 22:17
Ocena
komentarza:
9
W ty mieście wszystko jest amatorskie i prowizoryczne.
Gdyby Witek Klapacz przechodził z kolegami i postanowił, że tutaj będzie droga, to byłoby tak samo jak dzięki tym specom co wymyślili super objazd miasta przez Sobniów.
@ Jas
dnia 11.10.2019, 22:19
Ocena
komentarza:
14
Apropo...
Wiesiek Jajko ledwo łazi. Szkoda chłopa.
Można mu jakoś pomóc ?
@ do jasa
dnia 12.10.2019, 00:20
Ocena
komentarza:
14
A teraz to będę Ci biła brawo, chociaż nigdy się z Twoimi komentarzami nie zgadzam. Napisałeś coś bardzo mądrego. Też uważam, że Wieśkowi potrzebna jest pomoc. Niby dziwak, niby jakiś taki inny niż inni, ale przyszedł do mnie kiedyś do pracy i powiedział, że mu pewni ludzie, powiedział jacy, zabili pieska. Poryczeliśmy się oboje. Mam do niego słabość. Jak zrobisz akcję, dołączę się.
@ Do Jas
dnia 12.10.2019, 07:53
Ocena
komentarza:
8
Żal mi Pana Wiesia,ma dobre serce,tak pięknie wyrażał się o Swojej Mamie,recytował wiersze..pełen energii i optymizmu...może przeżywa utratę pieska,najbliższego towarzysza życia.Ludzie niektórzy są okrutni.Pomóżmy Wiesiowi,zasługuje na wsparcie,zwłaszcza ludzkie.
@ Ale jaja
dnia 11.10.2019, 23:14
Ocena
komentarza:
2
Cała ta inwestycja to jest nieporozumienie, ani to obwodnica ani pies ani Wydra ot taki idiotyczny wymysł, oby za pośrednictwem osób mądrzejszych które ram zostały pochowany dalsza inwestycja zostala zablokowana na zawsze
@ ...
dnia 25.10.2019, 01:08
Ocena
komentarza:
0
zgodzę się tobą jeżeli przekopią się pod torami do drogi na północ na wprost obecnie ukończonej
@ Ale jaja
dnia 11.10.2019, 23:14
Ocena
komentarza:
0
[Komentarz nie na temat]
@ CHORE PAŃSTWO !!!
dnia 11.10.2019, 23:19
Ocena
komentarza:
-1
[Komentarz nie na temat]
@ CHORE PAŃSTWO !!!
dnia 11.10.2019, 23:53
Ocena
komentarza:
0
[Komentarz nie na temat]
@ nk
dnia 12.10.2019, 07:05
Ocena
komentarza:
5
Każdy stary Jaślanin wiedział że istnieją stary i nowy cmentarz żydowski w Sobniowie. W latach 60 był jeszcze dobrze widoczny. Kamienne elementy z nagrobków Niemcy użyli do brukowania ulic m. in. Kościuszki na odcinku od dębu Kurowskiej do stacji.
@ wybory
dnia 12.10.2019, 07:37
Ocena
komentarza:
4
przed wyborami chcieli tylko pokazac że cos robią
@ ...
dnia 25.10.2019, 01:01
Ocena
komentarza:
0
za rok kolejne wybory, warto to sobie przemyśleć
@ KIŚCIELNY
dnia 12.10.2019, 09:23
Ocena
komentarza:
13
Zrobili ośrodek rekreacyjny Kwiatowa a teraz puszczą za ogrodzeniem samochody , w Niedziele przyjedzie człowiek na kiełbaskę odpocząć i wdychać spaliny z samochodów i słuchać ryku silników taki to teren rekreacyjny KWIATOWA
@ Szwung
dnia 12.10.2019, 10:19
Ocena
komentarza:
1
Tak droga nic nie polepszy !! POZOSTAWIĆ ZASIAĆ TRAWĘ przynajmniej wizualnie Jasło będzie ładniejsze ;)
@ Roni
dnia 12.10.2019, 10:19
Ocena
komentarza:
-2
Jeśli był cmentarz to budowa może zostać zablokowana całkowicie przez Żydów.
@ nie pierwszy ten Cmentarz
dnia 12.10.2019, 10:21
Ocena
komentarza:
10
Zmarłych przenieść na właściwe im miejsce i kontynuować rozpoczęte prace. Pamiętamy doskonale Cmentarz z I WŚ i przy nim Cmentarz zmarłych na epidemię cholery znajdujące się przy ul. Ulaszowice. Otóż, obecnie udając się w kierunku osiedla Gorajowice II jedziemy pasem drogi przez ów Cmentarz (z prawej strony dwóch dębów), a pod asfaltem są groby żołnierzy. Nieco dalej na grobach zmarłych na cholerę posadowiony jest kiosk spożywczy. Czy też o tym nikt nie wiedział?
@ Do nie pierwszy..
dnia 12.10.2019, 13:43
Ocena
komentarza:
-3
Ziemia drży,niebo płacze..przecież terenów nie brakuje,taki szacunek dla ofiar wojny i epidemi...kiedyś po nas będą deptać,a z tych marmurów zrobią chodniki..
@ Maliniak
dnia 12.10.2019, 14:34
Ocena
komentarza:
2
Że nie wspomnę o radzieckich żołnierzach pod fontanną w parku...
@ Malinek
dnia 12.10.2019, 18:34
Ocena
komentarza:
-1
Ta fontanna to tylko łzy roni.
@ jan
dnia 12.10.2019, 18:03
Ocena
komentarza:
5
Nie ten jest antysemitom co nie lubi Żydów ,lecz ten którego Żydzi nie lubą. ot i cala prawda
@ a
dnia 12.10.2019, 19:19
Ocena
komentarza:
4
najgorsze ze kierowcy handlowali ta ziemia wykopana i rozwozili po domach i teraz co poniektorzy maja co maja bo kto wie co z ziemia przywiezli
@ Kierowca 8I0
dnia 12.10.2019, 19:26
Ocena
komentarza:
1
Ale jest radość dla przeciwników rozbudowy dróg w Jaśle.
@ Znający temat
dnia 12.10.2019, 20:49
Ocena
komentarza:
4
Do do nieznającego tematu
Widać słabo Waszmość ! znasz temat określenie "nasi starsi bracia w wierze" rozpropagował nie kto inny jak papież Święty Jan Paweł II Wielki >Wyrażenie Jana Pawła II „starsi bracia” wypowiedziane w 1986 r. w synagodze rzymskiej, doprecyzowane potem jako „starsi bracia w wierze”.
Co oznacza określenie '' starsi bracia w wierze ...wskazuje na wspólne dziedzictwo wiary chrześcijan i wyznawców judaizmu, jakim jest Stare Przymierze. To wspólne dziedzictwo bywa również nazywane „wiarą Abrahama”, ale wiadomo, że dotyczy ono także wiary innych patriarchów i proroków, a szczególnie Izaaka i Jakuba.
@ Do znającego temat
dnia 13.10.2019, 20:47
Ocena
komentarza:
-1
Nie zgadzam się z Pana argumentacją. Pw sensie religijnymi nic nas z żydami nie łączy. Ich Talmud to mowa nienawiści, nasze pismi święte to mowa miłości. To że Jan Paweł II to mówił to dla mnie nie brzmi jak wyrocznia. Mylił się w kwestii ekumenizmu i w paru innych kwestiach również.
@ Kierowca rajdowy
dnia 12.10.2019, 21:39
Ocena
komentarza:
2
NO i drogi nie będzie. Posprzątane
@ ...
dnia 25.10.2019, 01:09
Ocena
komentarza:
0
to było do przewidzenia
@ Kierowca rajdowy
dnia 12.10.2019, 21:41
Ocena
komentarza:
1
NO i drogi nie będzie. Archeolodzy posprzątali
@ ksiądz Mateusz
dnia 13.10.2019, 10:32
Ocena
komentarza:
0
Tylko czekać aż gazety izraelskie oskarżą Polaków o antysemityzm z tego powodu.
@ Do znający temat
dnia 13.10.2019, 14:27
Ocena
komentarza:
3
Nie kompromituj się człowieku. Można czegoś nie wiedzieć, nie rozmieć, można się mylić, ale... Jeśli ktoś zwraca ci uwagę, że nie masz racji i gadasz bzdury to, normalnemu człowiekowi zapala się lampka i sprawdza informację, choćby w i internecie. JP II nic takiego nie powiedział, błąd wyniknął z tłumaczenia, wyjaśniają to to dokładnie np. ks. W. Chrostowski lub ks. R. Kneblewski. Współcześni żydzi (jako wyznanie) nie są starszymi braćmi w wierze chrześcijan, bo Żydzi odrzucili Mesjasza, poszli swoja drogą. Starsi bracia w wierze katolików to Żydzi którzy uwierzyli w przyjście Mesjasza, np apostołowie. Obecnie istnieją niewielkie grupy Żydów mesjanistycznych (wierzących w to że Jezus był Mesjaszem), ale są bardzo nieliczne i chyba nie maja wstępu (obywatelstwa) do Izraela podobnie jak Żydzi ochrzczeni lub inni chrześcijanie.
@ Pytanie
dnia 13.10.2019, 16:11
Ocena
komentarza:
0
A co z tymi szczątkami kobiety i trumny znalezionymi w Trzcinicy? Pochodzą z tego źródła? Piszecie,że ziemię z okolicy ul. Floriańskiej gdzieś wywożono.
@ hhhm
dnia 13.10.2019, 20:50
Ocena
komentarza:
0
To wtakim razie jak to zrobić
@ znawca
dnia 13.10.2019, 20:52
Ocena
komentarza:
0
Teraz nie wiadomo co z tym zrobić?
Dodaj komentarz Jeżeli chcesz, aby Twój nick był wyróżniony żółtym kolorem, po prostu zaloguj się w panelu logowania po prawej stronie
⇓ ⇓ ⇓ Powiększ pole komentarza ⇓ ⇓ ⇓

Zasady komentowania

Serwis Jaslo4u.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść powyższych komentarzy. Redakcja zastrzega sobie prawo usuwania i redagowania komentarzy niezwiązanych z tematem, zawierających wulgaryzmy, reklamy i obrażających osoby trzecie. Użytkownik ponosi odpowiedzialność za treść komentarzy zgodnie z Polskim Prawem i normami obyczajowymi. Pełne zasady komentowania dostępne na stronie: Regulamin komentarzy

  • Zaskakujące odkrycie przy cmentarzu żydowskim

     

    Archeolodzy zakończyli badania sondażowe na terenie budowy nowego odcinka drogi wojewódzkiej 992 w Jaśle. Miały dać one odpowiedź na pytanie, czy w miejscu tym znajdował się niegdyś cmentarz żydowski, a tym samym groby? W trakcie prowadzonych prac archeolodzy natrafili na interesujące odkrycie.

  • Nie daj się cukrzycy!

    14 listopada obchodzony jest Światowy Dzień Cukrzycy. Z tej okazji razem z lek. med. Piotrem Plutą, kierownikiem Oddziału Diabetologicznego jasielskiego szpitala przypominamy o tym, że cukrzyca to niebezpieczna choroba, która prowadzi do wielu powikłań. Niestety z każdym rokiem coraz więcej osób na nią zapada.

  • Rusza kolejny nabór do projektu „Twoja szansa na nowe kwalifikacje zawodowe”

     

    Uzyskaj dofinansowanie na wybrany kurs/szkolenie/studia podyplomowe. Rekrutacja odbędzie się w dniach od 18.11.2019 r. do 22.11.2019 r. w godz. 12.00-17.00.

  • Wierzą, że oddając krew mogą uratować komuś życie

     

    O tym, że krew jest niezwykle cenna dla każdego człowieka nie trzeba nikogo przekonywać. Z pewnością do grupy osób przekonanych o jej olbrzymim znaczeniu należą uczniowie Zespołu Szkół Technicznych w Jaśle, którzy oddali krew z myślą o tych, którym może ona uratować życie.

  • Zapalając znicze na ich grobach spłacamy dług

     

    Ulice miasta spowite są gęstą mgłą. Wszyscy tłoczą się z drzwiach autokaru, aby po chwili sennie zasiąść na swoich miejscach. Od odjazdu dzieli ich zaledwie kilka minut. Z niecierpliwością oczekują chwili, w której warkot silnika oznajmi, iż wyprawa na Ukrainę wreszcie się rozpoczyna.

  • 26-latek zniszczył osiem samochodów

    W minioną sobotę w nocy na ul Szkolnej w Jaśle doszło do dewastacji ośmiu samochodów osobowych. 26-letni mieszkaniec Jasła przyznał się do winy. Policja skierowała sprawę do sądu.

  • Obchody Narodowego Dnia Niepodległości w Jaśle

     

    W całej Polsce odbywają się dzisiaj uroczyste obchody Narodowego Święta Niepodległości. W Jaśle uroczystości upamiętniające 101. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości odbyły się w Parku Miejskim, gdzie na Grobie Nieznanego Żołnierza złożono kwiaty.

  • Ceny targowe na zakup obrączek w salonach Łazur!

     

    Planujecie ślub, a nie macie jeszcze obrączek? Stoiska targowe i ich gwar Was przytłaczają?Zapraszamy do naszych salonów jubilerskich w Jaśle i Sanoku, gdzie w ciszy i spokoju wybierzecie Wasze wymarzone obrączki po targowych cenach!

  • Czarni lepsi od wicelidera. Jaślanie mistrzami jesieni

     

    Jesień należy do Czarnych Jasło. Podopieczni Ryszarda Skuby pokonali w ostatnim meczu rundy jesiennej drużynę MKS-u Arłamów Ustrzyki Dolne 2:1. Tym samym zimę spędzą na fotelu samodzielnego lidera rozgrywek klasy okręgowej.

  • Pomagają dzieciom chorym na raka

     

    Strażacy ochotnicy znów zwierają szeregi w ramach akcji „Paczka dla dzieciaka na święta od strażaka”. Tym razem jednak oprócz zbiórki zabawek, artykułów szkolnych i innych dla dzieci z chorobą nowotworową zachęcać będą również do oddawania krwi. Machina już ruszyła. Każdy może stać się jej małym a zarazem niezwykle istotnym trybikiem.

Panel Logowania

Wiesz coś ciekawego? Poinformuj nas o tym!
Wiesz coś, o czym my nie wiemy?
Chcesz podzielić się z nami informacjami?
Napisz do Redakcji lub wypełnij poniższy formularz.
Nadawca (opcjonalnie):Treść (wymagana):
Kontakt (opcjonalnie):
Kontakt z redakcją:

Mailowo: redakcja@jaslo4u.pl
Telefonicznie: 508 766 105