To było fascynujące widowisko! Jubileuszowy Memoriał "Hubala" za nami

„Łąki Hubalowe” już po raz dziesiąty stały się miejscem fascynującego widowiska historycznego. W ramach jubileuszowej edycji Memoriału Majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”, jego organizatorzy przenieśli widzów do roku 1920. Wspomniano ofiarę, jaką przed stu laty, na polu bitwy pod Firlejówką złożyli, w obronie ojczyzny, uczniowie jasielskiego gimnazjum.

Więcej zdjęć z 10. Memoriału "Hubala" zobaczycie w > FOTOGALERII

Tegoroczny Memoriał „Hubala”, z oczywistych względów wpisał się w obchody setnej rocznicy Bitwy Warszawskiej. Batalii, która zdecydowała o losach wojny polsko-bolszewickiej.  W widowisku historycznym „Rok 1920 - z Jasła do Firlejówki”, jakie mieszkańcy Jasła mieli okazję zobaczyć wczoraj, nawiązano do jednego z epizodów konfliktu zbrojnego sprzed wieku, który trwale zapisał się w historii miasta i regionu jasielskiego. Losy profesorów jasielskiego gimnazjum i ich podopiecznych do dziś pozostają dla współczesnych jaślan symbolem męstwa i najwyższego poświęcenia w obronie zagrożonej przez wroga ojczyzny.

O tym, w jakich okolicznościach jasielscy gimnazjaliści i ich profesorowie trafili na front wojny polsko-bolszewickiej mówił dyrektor Muzeum Regionalnego w Jaśle, Mariusz Świątek. – Sytuacja armii polskiej w 1920 roku była dosyć trudna. W czerwcu, lipcu tego roku armia znajdowała się w odwrocie. Zachodziło niebezpieczeństwo, że Armia Czerwona przełamie pozycje polskie. Postanowiono więc zmobilizować wszystkie siły społeczne. Oprócz regularnej armii, 6 lipca utworzono armię ochotniczą. Wcześniej ogłoszono zaciąg ochotniczy do Wojska Polskiego. Na ten właśnie apel odpowiedzieli wszyscy ci, którzy z różnych względów, czy to zdrowotnych, czy też z uwagi na wiek, nie podlegali poborowi. Takim chwalebnym przykładem dla nas jest ówczesne Gimnazjum w Jaśle, gdzie całe klasy zgłaszały się na ochotnika. Było to ponad trzystu uczniów i dwóch profesorów, Roman Saphier i Jakub Kuska. Ci młodzi chłopcy zostali wcieleni do różnych oddziałów. Większość z nich służyła jednak w 16. Tarnowskim pułku piechoty. Po podstawowym przeszkoleniu wojskowym, zostali wysłani na front. 6 września 1920 roku żołnierze pułku znaleźli się w okolicach Firlejówki, gdzie mieli bronić linii kolejowej o znaczeniu strategicznym. Niestety, z uwagi na przeważające siły wroga, atak konnicy Siemiona Budionnego doprowadził do klęski pułku. Zginął profesor Saphier i sześciu gimnazjalistów – wyjaśniał.

Organizatorzy widowiska, jak zwykle zresztą, postanowili możliwie najwierniej odtworzyć tło historyczne wydarzeń, które miały miejsce w okolicach Firlejówki sto lat temu, we wrześniu 1920 r. Widzowie mieli okazję zobaczyć wieś, w której życie toczy się normalnym rytmem. Na płotach suszy się bielizna. Zarówno kobiety, jak też mężczyźni skupieni są na wypełnianiu codziennych obowiązków. Wtem na planie pojawią się bolszewicy. Polskim oddziałom na razie udaje się odeprzeć wroga, lecz niedługo potem, sowieckie hordy wracają, mordując mężczyzn i paląc zabudowania. Pożodze towarzyszą zapierające dech w piersiach efekty pirotechniczne. Do nierównej walki z bolszewickimi oddziałami staje między innymi III batalion 16 pp., w którym walczyli ochotnicy z Jasła. Wkrótce zarówno profesor Saphier, w postać, którego wcielił się Franciszek Paweł Żmudzki, współtwórca Stowarzyszenia Szwadron Niepołomice w Barwach 8 Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego, jak również uczniowie jasielskiego gimnazjum, leżeli bez życia na polu bitwy. Widowisko zakończyła scena, w której nad poległymi pochylają się okoliczni mieszkańcy, aby następnie złożyć ich ciała w zbiorowej mogile. Oprócz Oddziału Kawalerii Ochotniczej w barwach 20. Pułku Ułanów im. Króla Jana III Sobieskiego, w inscenizacji wzięli udział członkowie Stowarzyszenia „Kasztanka” z Laskowej, grupy rekonstrukcyjne z Limanowej i Kielc oraz jasielska młodzież i harcerze z Komendy Hufca ZHP w Jaśle im. Rodziny Madejewskich.

Zanim jednak na „Łąkach Hubalowych” rozległy się strzały a pole inscenizacji zasłonił gęsty dym po wybuchach materiałów pirotechnicznych, odbyły się pokazy wyszkolenia kawaleryjskiego. Swój kunszt władania szablą oraz lancą zaprezentowali ułani z Oddziału Kawalerii Ochotniczej w barwach 20. Pułku Ułanów im. Króla Jana III Sobieskiego. Wydarzenie uświetniła również swoją grą orkiestra reprezentacyjna Oddziału Kawalerii Ochotniczej w barwach 20. Pułku Ułanów im Króla Jana III Sobieskiego.   

Partnerem wydarzenia zorganizowanego przez Miasto Jasło, Jasielski Dom Kultury oraz Muzeum Regionalne w Jaśle była Grupa LOTOS. Memoriał zastał dofinansowany ze środków Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022 w ramach Programu Dotacyjnego „Niepodległa” zadanie: Memoriał Hubala- z Jasła do Firlejówki”.

MD