Jaslo4u.pl - Jasielski portal informacyjny
Strona główna

Golesz

0
Przypuszcza się, że pierwotnie był to gród ziemno-drewniany, a swym początkiem sięgać połowy IX w., a więc w okresie istnienia państwa Wiślan. Gród miał doskonałe położenie do obrony i warunki do obserwacji, panował nad okolicą i strzegł doliny Wisłoki – ta była przecież komunikacyjnym traktem. Dzisiaj trudno jest określić jak wielką była wówczas rzeką Wisłoka, ale istnienie grodu na jej prawym brzegu pozwala przypuszczać, że już wtedy istniał tu bród – udokumentowany jest on dopiero kilka wieków później pod nazwą Krajowski Bród. Golesz, hipotetyczny wiślański gród, posiadał zapewne optyczną łączność (dym, ogień) z innymi grodami wiślańskim (tymi udokumentowanymi) w Przeczycy i Trzcinicy. Grody te strzegły granic państwa Wiślan i strzegły ważnej drogi północ-południe, biegnącej korytem rzeki, na tamte czasy jedynym dostępnym traktem komunikacyjnym. A może też obok granic i traktu grody te strzegły, wspólnie z nieodległym Lisowem, świętego miejsca, jakim mogła być i prawdopodobnie była, góra Liwocz (Lewocz)? Bo wystarczy tylko spojrzeć na mapę: Lisów-Trzcinica-Golesz-Przeczyca – jak zgrabnie Liwocz otoczony jest grodami. Kres państwa Wiślan, być może, spowodował upadek i grodu. Jednakże doskonałość miejsca zauważyli następni budowniczowie, w XIV wieku na gruncie tego grodu powstał zamek z basztą, wzniesiony z kamienia. Nie była to potężna budowla, świadczą o tym rozmiary: 40 na 30m. Okolenie 3-metrowym wałem ziemnym podnosiło obronność zamku – miał on spełniać funkcję strażniczą. W dokumentach Golesz zaistniał podczas sporu między podkomorzym sandomierskim, wojewodzicem Jakubem Bogorią, a opactwem tynieckim. Spór dotyczył zajęcia przez Bogorię zamku wraz z całym kluczem (zespół majętności) – Władysław Łokietek wyrokiem wydanym w Trzebini, w dniu 9 II 1319 r. dobra te, wraz z „castrum Golos”, przysądził benedyktynom. Jednakże za pośrednictwem kasztelana krakowskiego – Nawoja, wojewody sandomierskiego – Tomisława i chorążego krakowskiego – Piotra doszło do ugody. Za wyjątkiem Golesza, Krajowic i Warzyc Jakub musiał dobra zwrócić. Wymieniony gród i wioski miały wrócić do opactwa po trzech latach dzierżawy. Tu musiał być i wilk syty, i owca cała, jeśli wziąć pod uwagę olbrzymie znaczenie benedyktyńskiego opactwa, jak i rodu Bogoriów. Ród ów zubożał wskutek terytorialnych zmian, wynikłych z walk księcia Władysława Łokietka z Wacławem II. Oddając znaczne przysługi księciu w walce o koronę, zdobył on polityczne znaczenie i sporo nadań. Nadania te, w wirze ciągłych walk mogły się nałożyć na wcześniejsze, być może, stąd wynikł spór. Jego przebieg jest do dziś zagadkowy, a brak historycznych źródeł nie sprzyja jego wyjaśnieniu. Jeśli wiec doszło do ugody, to należy sądzić, że roszczenia Jakuba Bogorii miały prawne uzasadnienie, tym bardziej, że książę zasądził zwrot benedyktynom tylko części majętności, jakby chciał dać stronom furtkę wyjścia z impasu. Prawie wiek później, w 1407 r. Golesz był centrum administracyjnym rozległych dóbr tynieckich, jest miejscem zbornym pospolitego ruszenia i siedzibą sądu leńskiego. Zamek oparł się najazdowi Węgrów w 1474 roku, natomiast uległ podczas najazdu Rakoczego w 1657 roku, od tego czasu zaczął popadać w ruinę. Jeszcze na początku XIX wieku istniała dochodząca do 5m wysokości narożna, okrągła wieża, fragmenty murów i resztki bramy. Te resztki namalował w 1847 r. Maciej Bogusz Stęczyński i tak je opisał: „Wierzchołek tej góry zielenie się wielkim, gęstym i ciemnym borem jodłowym, a w samym onego środku na lekkim wywyższeniu, stanowiącem sam cypel góry sterczą gruzy jakiegoś starego zamczyska, którego ułamek pozostały, jakby z baszty jakiej, mchem odwiecznym porosły świadczy o wielkiej jego starożytności... A zamierzchłej tak doskonale, że ani śladu nigdzie, ani wspomnienia znaleźć nie można o tym zamku, który od dawna zaniemiawszy, powierzchnością tylko swoją budzi roje marzeń i domysłów”. Przeszło pół wieku później ruiny zamku odwiedził niezmordowany ks. Sarna. Ich wizerunek przedstawił w swym „Opisie powiatu jasielskiego” – w sposób dokładny, lecz mniej poetycki. Po „resztkach Stęczyńskiego i ks. Sarny” pozostały tylko resztki. Na dokładkę, z tych resztek uszczknięto jeszcze kamienie na przyczółki jasielskiego mostu na Jasiołce.
 
 
mar-k

 

Napisany dnia: 11.06.2006, 15:53
Komentarze Czytelników:
Dodaj nowy komentarz Wyświetlaj:
Dodaj komentarz
⇓ ⇓ ⇓ Powiększ pole komentarza ⇓ ⇓ ⇓

Zasady komentowania

Serwis Jaslo4u.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść powyższych komentarzy. Redakcja zastrzega sobie prawo usuwania i redagowania komentarzy niezwiązanych z tematem, zawierających wulgaryzmy, reklamy i obrażających osoby trzecie. Użytkownik ponosi odpowiedzialność za treść komentarzy zgodnie z Polskim Prawem i normami obyczajowymi. Pełne zasady komentowania dostępne na stronie: Regulamin komentarzy

  • Franciszkanie na kwarantannie. Jeden z duchownych zakażony koronawirusem

    - W związku z zachorowaniem na koronawirusa jednego z ojców i kwarantanny mających z nim styczność posługa duszpasterska w kościele została znacznie ograniczona – poinformowali ojcowie z klasztoru Franciszkanów w Jaśle. Jasielski Sanepid szuka osób, które początkiem sierpnia podczas odprawianych mszy przyjmowały komunię świętą.

  • Co zrobić, gdy ubezpieczyciel odmawia wypłaty odszkodowania za skutki powodzi? Cz. 2

     

    W poprzednim artykule dowiedzieli się Państwo, jak ważnym dokumentem w przypadku dochodzenia odszkodowania są Ogólne Warunki Ubezpieczenia. Dzisiaj będziemy kontynuować ten wątek i zgodnie z zapowiedzią z zeszłego tygodnia, przyjrzymy się niektórym wyłączeniom i ograniczeniom odpowiedzialności, z którymi można spotkać się w ubezpieczeniach od skutków powodzi, ale i potencjalnym obowiązkom ubezpieczonego.

  • Oddział zakaźny w Jaśle zamknięty do odwołania. U jednej z pracownic wykryto koronawirusa

    Ze względu na sytuację epidemiologiczną od 6 sierpnia 2020 r. wstrzymana zostaje do odwołania działalność Oddziału Obserwacyjno-Zakaźnego i WZW, Poradni Chorób Zakaźnych, Punktu Konsultacyjnego – czytamy w oficjalnej informacji podanej przez dyrekcję szpitala.

     

  • OSP Tarnowiec z nowym wozem ratowniczo-gaśniczym

     

    Na wyposażenie jednostki OSP w Tarnowcu trafił nowy pojazd. Lekki samochód ratowniczo-gaśniczy służył będzie strażakom ochotnikom głównie do działań związanych z ratownictwem technicznym i powodziowym. 

  • CKE podała wyniki egzaminu ósmoklasisty. Jak poradzili sobie z nim uczniowie szkół z powiatu jasielskiego?

     

    Centralna Komisja Egzaminacyjna podała wstępne informacje o wynikach egzaminu ósmoklasisty. W całej Polsce przystąpiło do niego 343 025 uczniów VIII klas szkół podstawowych. Średni wynik z języka polskiego wyniósł 59 proc. punktów możliwych do otrzymania. W przypadku matematyki jest to 46 proc. Jak na tle uczniów w kraju wypadli ósmoklasiści z powiatu jasielskiego?

  • Trzy nowe przypadki zachorowań na COVID-19 w powiecie jasielskim

     

    Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Rzeszowie poinformowała w dzisiejszym komunikacie o kolejnych 33. przypadkach zakażenia wirusem SARS-CoV-2 na terenie województwa podkarpackiego. Na COVID-19 zachorowało kolejnych 3. mieszkańców powiatu jasielskiego (dwóch mężczyzn i jedna kobieta).

  • Groził pracownikom stacji paliw. Usłyszał prokuratorskie zarzuty

    Sobotniej nocy pracownicy trzech stacji paliw na terenie powiatu jasielskiego przeżyli chwile grozy. Młody mężczyzna grożąc im pobiciem zażądał wydania papierosów. Ostatecznie  został zatrzymany przez policjantów na stacji paliw Grosar w Jaśle...

  • Wakacje z tenisem – zapisy nadal trwają

     

    Dla wszystkich dzieci, które chciałyby aktywnie spędzić wakacje i nauczyć się grać w tenisa ziemnego Fundacja Aktywna Galicja zaprasza do Wakacyjnej Szkółki Tenisowej. Chętne osoby, które nie zdążyły z zapisem dziecka na zajęcia mamy świetną wiadomość!  Zajęcia będziemy prowadzić do końca sierpnia. Gorąco zachęcamy, gdyż pozostało już mało czasu. 

  • Blisko 500 tys. zł na remont drogi KG2

     

    Droga KG2 została oddana do użytku w styczniu bieżącego roku.  Szybko okazało się, że nowy odcinek drogi wojewódzkiej 992 posiada szereg usterek, które zostały usunięte w ramach udzielonej gwarancji przez wykonawcę robót. Teraz, droga wymaga przeprowadzenia kolejnych prac remontowych, w związku ze skutkami czerwcowych nawałnic. PZDW w Rzeszowie szacuje, że koszt przewidzianych napraw wyniesie około 500 tys. zł.

  • Caritas Diecezji Rzeszowskiej przekazało blisko 2 mln zł do poszkodowanych w wyniku powodzi

    Po czerwcowych nawałnicach, jakie przeszły przez Podkarpacie, Caritas Diecezji Rzeszowskiej ruszyło na pomoc powodzianom. Oprócz wsparcia rzeczowego poszkodowane rodziny otrzymały środki finansowe. W ramach zbiórki do puszek zorganizowanej w parafiach oraz od darczyńców udało się zebrać kwotę 1 744,800 zł...

Panel Logowania

Wiesz coś ciekawego? Poinformuj nas o tym!
Wiesz coś, o czym my nie wiemy?
Chcesz podzielić się z nami informacjami?
Napisz do Redakcji lub wypełnij poniższy formularz.
Nadawca (opcjonalnie):Treść (wymagana):
Kontakt (opcjonalnie):
Kontakt z redakcją:

Mailowo: redakcja@jaslo4u.pl
Telefonicznie: 508 766 105