Groby porasta zielsko

Niewielu wie, że niedaleko centrum miasta, za zardzewiałą bramą jest cmentarz. Spoczywają tam żydzi i chrześcijanie, m.in. wymordowani w czasie II wojny. Ich zniszczone groby porasta zielsko. Coś należałoby z tym zrobić, bo przecież jest to miejsce pamięci.

Jak informuje Mariusz Świątek z jasielskiego Muzeum Regionalnego, ten zabytkowy cmentarz pochodzi z XIX w., kiedy pojawiła się w Jaśle Gmina Żydowska, która przestała istnieć w czasie II wojny światowej.

- Niemcy zdewastowali cmentarz, a macew użyli do brukowania ulic – dodaje M. Świątek.

Obecnie kirkut przedstawia obraz nędzy i ubóstwa. Wielka, żelazna brama zamknięta na kłódkę, a obok ogromna dziura w ogrodzeniu, przez którą może wejść każdy. Wewnątrz groby porośnięte bylinami, przez które trudno się przedrzeć.

- Niezależnie od wszystkiego, przydałby się tu kapitalny remont,. To zabytek i miejsce pamięci, bo przecież są tu też mogiły pomordowanych w czasie wojny Polaków – bulwersuje się Kamil Ruszała, członek bractwa jasielskiego.

Sprzątanie nie wystarczy

Kamil i jego znajomi z organizacji przychodzą na cmentarz kilka razy w roku i próbują porządkować polskie mogiły.

- To jednak ponad nasze siły, bo niewiele możemy zrobić pożyczonymi grabkami, czy motyczkami – zauważa chłopak.

Sprząta tu także młodzież ze Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego, ale to wciąż mało. Nie wszyscy są jednak podobnego zdania, o czym świadczą swastyki, wymalowane na niektórych pozostałościach nagrobków żydowskich. Zaskoczeni stanem zabytku, zadzwoniliśmy do Fundacji Dziedzictwa Żydowskiego w Warszawie.

Remont, ale wspólny

Jak poinformował nas Jan Kuberski, rzecznik prasowy fundacji, stara się ona o odzyskanie cmentarza. Wie o jego stanie i zdaje sobie sprawę, że powinien on być godnie upamiętniony.

- Jako fundacja służymy pomocą, ale chcielibyśmy, aby starostwo (które w imieniu Skarbu Państwa jest właścicielem) czy miasto w jakiś sposób wspomogło finansowo nasze działania – dodaje Kuberski.

Można też wyremontować to miejsce pod nadzorem konserwatora zabytków.

Agnieszka Frączek

Super Nowości z dnia 20_09_2006