Kolęda, kolędowanie i kolędnicy
Po zawiei po śnieżycy, białą wsią od chat do chat
Wędrujemy kolędnicy, rozśpiewani w cały świat.
(B. Ostrowska)
W drugi dzień świąt Bożego Narodzenia swe wędrówki po domach zaczęli kolędnicy. Kolędowanie w Polsce odbywa się od 26 grudnia do 2 lutego do święta Matki Bożej Gromnicznej. Chodzenie w przebraniu od domu do domu , śpiewanie kolęd, składanie życzeń pomyślności domownikom, recytowanie wierszy – wszystko to składa się na kolędowanie.
Kolędowanie zapoczątkowali Pasterze wraz z trzema Królami, którzy po odwiedzeniu w Noc Bożego Narodzenia stajenki wracali do swojego kraju i po drodze opowiadali o tym, co widzieli i co im przekazał anioł. Na pamiątkę tych pierwszych głosicieli cudu Betlejemskiej Nocy chrześcijanie w okresie bożonarodzeniowym odwiedzają z kolędą domy sąsiadów, znajomych.
Obecnie to dzieci i młodzież przeważnie wędrują od domu do domu z szopką, gwiazdą, z koniem, z turoniem a wraz z nimi charakterystyczni przebierańcy tacy jak : dziad, Żyd, Cygan, Cyganka, diabeł, śmierć, anioł.
W zamian ze życzenia i kolędy gospodarze obdarowują kolędników świątecznymi smakołykami lub drobnymi datkami.
„ Przyślimy tu po kolyndzie, niech wom za przykre nie bedzie
A cy bedzie, cy nie bedzie kolyndować się tu będzie
Bo Pon Jezus jak się narodził, to święty Scepon po kolyndzie chodził
I my ludzie grzyśni po kolyndzie do Wos przyśli.
Na scynście, na zdrowie, na to Boże Narodzenie, na tyn Nowy Rok
żeby się Wom barzyła kapusta i groch,
i żeby się Wom darzyło w kumorze, łoborze, na polu dej Boże
W każdym kontku po dzieciontku a na piecu troje.
A teroz zaśpiewamy Wom tako piykno kolyndecko .”
Jack
Fot. www.familia-lison.com