Pamięć, która zobowiązuje – Jasielskie obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów
W Jaśle zakończyły się uroczystości związane z Narodowym Dniem Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Obchody, zorganizowane przez Starostwo Powiatowe wraz z jednostkami podległymi, miały tradycyjnie już wymiar lokalny, ale i głęboko symboliczny. Jak co roku, odbyły się w trzech miejscach naznaczonych historią odwagi, ofiary i niezłomności.
Oficjalną część obchodów rozpoczęło złożenie kwiatów pod tablicą upamiętniającą Juliana Neya – młodego lekarza, który w wieku zaledwie 32 lat oddał życie za pomoc żydowskiej nauczycielce Sarze Miller. Pamiątkowa tablica znajduje się w budynku dawnej siedziby gestapo przy ulicy Za Bursą – miejscu kaźni, gdzie więzieni i mordowani byli polscy patrioci. Jak przypomniał Adam Pawluś, Starosta Jasielski, to właśnie tu Ney wraz z Anną Bogdanowicz zostali zamordowani za przygotowanie fałszywych dokumentów, które pozwoliły Sarze Miller uciec z getta i przeżyć wojnę.
- Za kromkę chleba można było zostać rozstrzelanym – tak jak pan Julian Ney. Tylko 32 lata miał i musiał oddać swoje życie za to, że pomógł – mówił ze wzruszeniem Starosta Adam Pawluś.
Kolejnym punktem uroczystości było oddanie hołdu Eleonorze Goleń – rozstrzelanej przez Niemców 5 stycznia 1943 roku za udzielanie pomocy rodzinom żydowskim. Tablica jej poświęcona, umieszczona na budynku Sądu Rejonowego w Jaśle, przypomina o dramatycznych wyborach, przed jakimi stali zwykli ludzie w nieludzkich czasach. Eleonora Goleń, jak wielu innych, wybrała człowieczeństwo – ceną była śmierć.
Wartę honorową przy tablicy pełniła Jednostka Strzelecka 2094 Związku Strzeleckiego „Strzelec” im. Józefa Piłsudskiego z Kołaczyc. To wymowny znak, że pamięć o bohaterach jest wciąż żywa wśród młodego pokolenia.
- Jeżeli będziemy o nich pamiętać, ochronimy naszą ojczyznę, która może się znaleźć w niebezpieczeństwie. Musimy być przygotowani na obronę naszej ojczyzny – podkreślał Adam Pawluś, zwracając się szczególnie do licznie zgromadzonej młodzieży.
Uroczystości zakończyły się w Zespole Szkół Usługowych i Spożywczych, gdzie młodzież przygotowała akademię, przypominającą o bohaterskich czynach tych, którzy w czasach terroru nie wahali się pomagać prześladowanym.
W uroczystościach wzięli udział członkowie rodziny Eleonory Goleń, przedstawiciele lokalnych parlamentarzystów i jednostek samorządowych, instytucji kulturalnych oraz lokalnych stowarzyszeń. Obecni byli także dyrektorzy i kierownicy jednostek organizacyjnych powiatu, szkół oraz placówek edukacyjnych, a także przedstawiciele służb mundurowych – straży pożarnej, policji, służby więziennej, wojska i straży miejskiej, a także licznie zgromadzona młodzież szkolna. Uroczystość uświetniła również obecność duchowieństwa, a także gość specjalny – reprezentant Gminy Wyznaniowej Żydowskiej z Krakowa Tomasz Grebner.
AJ