Pamięci strajków chłopskich

Strajk polegał na powstrzymaniu się od zakupów i wszelkiej sprzedaży towarów rolnych w dniach od 16 do 25 sierpnia 1937.

Organizowany w całej Polsce (oprócz Pomorza, Śląska i kresów wschodnich), najbardziej masowy i gwałto-wny przebieg miał w Małopolsce, gdzie w starciach z policją zginęło 46 osób.

W powiecie jasielskim proklamowanie strajku odbyło się w dniu 15 sierpnia 1937 roku we wsi Wróblowa. Mimo deszczu w dniu tym zebrała się rzesza mieszkańców okolicznych wiosek i delegacje z całego powiatu jasielskiego i powiatów sąsiednich, by uroczyście poświęcić Zielony Sztandar Koła Stronnictwa Ludowego we Wróblowej oraz uczcić 30 lecie pracy społecznej Jana Madejczyka – prezesa Zarządu Powiatowego Stronnictwa Ludowego w Jaśle.

Ceremonia poświęcenia sztandaru odbyła się po mszy świętej w kościele parafialnym w Brzyskach, odprawionej przez księdza pułkownika Józefa Panasia- kapelana II Brygady Legionów.

Z kościoła z nowym sztandarem ludowcy wrócili do Wróblowej na wiec, podczas którego działacze powiatowi i wojewódzcy ruchu ludowego wygłosili okolicznościowe przemówienia. Przemawiał również jubilat Jan Madejczyk, a młodzież recytowała wiersze ludowo-patriotyczne.

Podczas tej uroczystości ogłoszono Strajk Chłopski, wręczając ulotki wyjaśniające cel strajku.

Jak wspomina Józef Paluchniak z Dębowca, uczestnik i organizator tych wydarzeń w ulotce tej zwracano sie do chłopów o wykonanie wezwania ,  solidarność i kierowanie się o współ-pracę do innych warstw społecznych, a szczególności do robotników.

Apelowano : „Nie dajcie się jednak sprowokować do żadnych innych wystąpień . Zachowujcie się spokojnie –godnie -zastępujcie się na wypadek aresztowań”.

Powołana Chłopska Straż miała dbać o porządek.

Wsparcia jasielskim manifestantom udzielili robotnicy z Rafinerii w Niegłowicach.

Wymienione na wstępie postulaty strajkujących wywołane były współodpowiedzialnością za teraźniejszość i przyszłość Polski , którzy zdawali sobie sprawę z  ciężkiego położenia kraju, ale doszli do wniosku, że  w drodze uchwał i rezolucji nie są wstanie wywalczyć swoich postulatów.

Jak pisze w swoich notatkach wymieniony uczestnik tych wydarzeń, chłopi niezależnie od swoich przekonań politycznych podjęli apel władz naczelnych Stronnictwa Ludowego, mimo represji i pogróżek kierowanych ze strony władz sanacyjnych. Wspomina, że więzieni byli: Piotr Gronkiewicz i Henryk Nagi z Łubienka, Jakub Mroczka, Michał Mroczka i Michał Wojdach z Samoklęsk, Stanisław Gawron i Stanisław Majka ze Żmigrodu, oraz Jakub Paluch, Stanisław Ulaszek i Władysław Ulaszek z Osobnicy.

Wymienionych uczestników z Osobnicy policja mocno pobiła, a wobec tych policjantów Prokurator Sądu Okręgowego w Jaśle prowadził dochodzenie.

Obrony więzionych podjęli się adwokaci jasielscy : dr Roman Bartkiewicz i dr Feliks Warchałowski.

Strajk mimo objęcia swym zasięgiem stosunkowo niedużej części kraju okazał się sukcesem Stronnictwa Ludowego. Zwrócił bowiem uwagę na problemy wsi polskiej oraz uświadomił znaczenie Stronnictwa jako czołowej partii w Polsce.

Wysiłek chłopów nie poszedł na marne, albowiem uświadomił większości (w tym i czynnikom rządowym), że niezadowolenie „dołów” jest ogromne i doprowadzić może do trudno przewidywalnych następstw. Uczczenie pamięci poległych w strajkach chłopskich w 1937 roku nastąpi w każdym Kole i Zarządach gminnych PSL a w miejscowościach gdzie doszło do zamordowania. niewinnych manifestantów przez sanacyjną policję odbędą się uroczystości o większej randze.

Ludowcy jasielscy oprócz uczczenia nieżyjących już uczestników Strajków Chłopskich , wyślą delegacje z pocztami sztandarowymi na  organizowane uroczystości w miejscowo-ściach gdzie zginęli chłopi do: Dydni, Majdanu Sieniawskiego, Posady Jaćmierz,  Muniny, Dąbrówki Obuchowskiej i Harty.

Wezmą również udział w organizowanej przez Zarząd Wojewódzki PSL w Rzeszowie w miesiącu październiku Konferencji Naukowej na Uniwersytecie Rzeszowskim.

Opracował: Kazimierz Sanokowski – Prezes Zarządu Miejsko-Gminnego PSL w Jaśle napodstawie wspomnień Józefa Paluchniaka z Dębowca.