Szpitale powiatowe biją na alarm. Kryzys finansowy dotyka również Jasła

Rosnące zadłużenie, niewystarczające finansowanie świadczeń medycznych i coraz większe trudności z utrzymaniem płynności finansowej. Szpitale powiatowe w całej Polsce znalazły się w sytuacji, która – zdaniem samorządowców i dyrektorów placówek – wymaga pilnej interwencji państwa. Problem ten doskonale znany jest również w Jaśle, gdzie trudna kondycja finansowa Szpitala Specjalistycznego od miesięcy pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań lokalnego samorządu. Uczestnicy ogólnopolskiego Szczytu Szpitali Powiatowych wystosowali stanowczy apel do rządu, parlamentu i Narodowego Funduszu Zdrowia. Domagają się konkretnych zmian, ostrzegając, że samorządy nie są już w stanie samodzielnie ponosić finansowych konsekwencji funkcjonowania obecnego systemu ochrony zdrowia.

19 października w Warszawie odbył się Szczyt Szpitali Powiatowych, zorganizowany przez Związek Powiatów Polskich oraz Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych. W spotkaniu uczestniczyło ponad 400 przedstawicieli samorządów i placówek medycznych z całego kraju. Efektem obrad było przyjęcie wspólnego stanowiska dotyczącego pogarszającej się sytuacji finansowej szpitali.

Dokument, który trafił również do naszej redakcji za pośrednictwem Starostwa Powiatowego w Jaśle, zawiera osiem postulatów skierowanych do władz państwowych. Ich autorzy podkreślają, że bez zmian w systemie finansowania dalsze funkcjonowanie wielu placówek może być poważnie zagrożone. 

Jasielski szpital przykładem narastających problemów

Sytuacja Szpitala Specjalistycznego w Jaśle pokazuje, że problemy, o których dyskutowano w Warszawie, mają również bardzo konkretny wymiar lokalny.

Jak wynika z danych przedstawionych podczas czerwcowej sesji Rady Powiatu w Jaśle, placówka zakończyła 2025 rok stratą netto przekraczającą 31,1 mln zł. Łączne zobowiązania szpitala na koniec ubiegłego roku wyniosły blisko 124,9 mln zł.

Trudna kondycja finansowa placówki wymusiła poszukiwanie kolejnych źródeł finansowania. 14 września br. Rada Powiatu w Jaśle jednogłośnie wyraziła zgodę na przystąpienie powiatu do długu związanego z planowanym przez szpital kredytem w wysokości 20 mln zł. Oznacza to przyjęcie przez samorząd współodpowiedzialności za zobowiązanie placówki.

Pozyskane w ten sposób środki mają umożliwić szpitalowi utrzymanie płynności finansowej oraz realizację działań naprawczych. Już podczas wrześniowej sesji podkreślano jednak, że doraźne wsparcie finansowe musi iść w parze z konsekwentną restrukturyzacją szpitala.

Samorządowcy: nie możemy dłużej ponosić tych kosztów

W stanowisku przyjętym podczas warszawskiego szczytu przedstawiciele samorządów i szpitali nie pozostawiają wątpliwości co do swojej oceny obecnej sytuacji.

Ich zdaniem za pogarszającą się kondycję finansową placówek w znacznej mierze odpowiadają decyzje podejmowane na szczeblu centralnym w ciągu ostatnich kilkunastu lat.

Autorzy dokumentu zwracają uwagę na przypadki zajmowania rachunków bankowych szpitali przez komorników, odmowy udzielania kredytów przez banki oraz niewystarczającą wycenę świadczeń medycznych. Wskazują również na problem terminów regulowania należności przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Szczególnie istotną kwestią pozostają rosnące koszty zatrudnienia personelu medycznego. Samorządowcy podkreślają, że ustawowo określane podwyżki wynagrodzeń generują dodatkowe wydatki, za którymi nie zawsze idzie odpowiedni wzrost finansowania świadczeń.

– Samorządy nie są w stanie dłużej ponosić finansowych konsekwencji kolejnych, bezrefleksyjnych decyzji politycznych – czytamy w stanowisku uczestników szczytu.

Osiem postulatów. Czego domagają się szpitale?

Przedstawiciele samorządów i placówek medycznych oczekują przede wszystkim systemowych rozwiązań, które pozwolą ustabilizować sytuację finansową szpitali.

Jednym z najważniejszych postulatów jest zapewnienie środków na pokrycie rzeczywistych kosztów ustawowych podwyżek wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia. Autorzy dokumentu domagają się także wprowadzenia mechanizmów waloryzacji kontraktów z NFZ, uwzględniających wzrost kosztów zatrudnienia oraz pozostałych wydatków związanych z działalnością szpitali.

Kolejnym żądaniem jest rzetelna wycena świadczeń medycznych. Zdaniem uczestników szczytu obecne stawki za niektóre procedury nie pozwalają nawet na pokrycie kosztów zatrudnienia personelu niezbędnego do ich wykonania.

Samorządowcy oczekują również wprowadzenia zasady comiesięcznego regulowania przez NFZ należności za wykonane świadczenia.

Wśród postulatów znalazło się także pilne wdrożenie mechanizmów restrukturyzacji zadłużenia szpitali oraz ograniczenie odpowiedzialności finansowej samorządów za zobowiązania likwidowanych placówek.

Autorzy dokumentu domagają się ponadto jasnego określenia przez administrację rządową, które oddziały lub placówki miałyby zostać zlikwidowane w ramach planowanych zmian organizacyjnych, a także umożliwienia kontroli sądowoadministracyjnej zarządzeń prezesa NFZ.

Co dalej ze szpitalami powiatowymi?

Podczas warszawskiego spotkania głos zabrał również wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski. Zapewnił, że resort nie planuje zamykania szpitali powiatowych, wskazując jednocześnie na konieczność dostosowania ich działalności do zmieniających się potrzeb zdrowotnych społeczeństwa.

Wśród proponowanych kierunków zmian wymienił rozwój opieki jednodniowej, przekształcanie profili niektórych oddziałów oraz zwiększanie roli placówek zajmujących się opieką nad osobami starszymi i przewlekle chorymi.

Na tym etapie nie oznacza to jednak rozstrzygnięć dotyczących przyszłości konkretnych oddziałów Szpitala Specjalistycznego w Jaśle. 

Problem ogólnopolski, ale konsekwencje lokalne

Dyskusja o przyszłości szpitali powiatowych ma szczególne znaczenie dla mieszkańców Jasła i całego powiatu jasielskiego. To właśnie miejscowy szpital zapewnia dostęp do leczenia szpitalnego, diagnostyki oraz specjalistycznej opieki medycznej.

Warto jednak zaznaczyć, że problemy finansowe placówek nie wynikają wyłącznie z zasad funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. W przypadku jasielskiego szpitala podczas posiedzeń Rady Powiatu wielokrotnie zwracano również uwagę na kwestie zarządzania, polityki finansowej oraz skuteczności wdrażanych programów naprawczych.

Zmiany na szczeblu centralnym mogą więc stanowić istotne wsparcie, ale nie zastąpią działań koniecznych do poprawy sytuacji ekonomicznej konkretnej placówki.

Stanowisko przyjęte podczas Szczytu Szpitali Powiatowych podpisali Waldemar Malinowski, prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych, oraz Andrzej Płonka, prezes Zarządu Związku Powiatów Polskich.

Teraz przedstawiciele szpitali i samorządów oczekują reakcji władz państwowych. Z perspektywy Jasła najważniejsze pozostaje pytanie, czy zapowiadane zmiany systemowe rzeczywiście poprawią sytuację finansową miejscowego szpitala i pozwolą zapewnić mieszkańcom stabilny dostęp do świadczeń medycznych.

Red.