W Jaśle upamiętniono Żydów pomordowanych przez hitlerowskich zbrodniarzy

Na cmentarzu żydowskim przy ul. Floriańskiej odbyły się dzisiaj jasielskie obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Upamiętnienie związane jest z 78. rocznicą wyzwolenia byłego Niemieckiego Nazistowskiego Obozu Koncentracyjnego i Zagłady Auschwitz-Birkenau. W Jaśle uroczystość miała bardzo skromny charakter. Pod pomnikiem upamiętniającym Żydów z Jasła i okolicznych miejscowości, bestialsko zamordowanych przez Niemców w czasie II wojny światowej, oficjalna delegacja złożyła kwiaty i zapaliły znicze.

Zdjęcia z uroczystości obejrzycie w FOTOGALERII

Jasielskie obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu tradycyjnie odbyły się na terenie cmentarza żydowskiego w Jaśle, jednego z nielicznych reliktów, świadczących dziś o tym, że przed II wojną światową Żydzi współtworzyli historię miasta. Kirkut przy ul. Floriańskiej w Jaśle to jednak przede wszystkim miejsce, które dla wielu jasielskich Żydów i nie tylko stało się miejscem kaźni. Przez cały czas niemieckiej okupacji hitlerowcy przeprowadzali tutaj masowe egzekucje. Ich apogeum przypada na 1942 r. kiedy to Niemcy przystąpili do likwidacji jasielskiego getta. Wówczas na cmentarzu żydowskim przeprowadzono dwie masowe egzekucje. Należy zaznaczyć, że w sierpniu 1942 r. w ramach realizacji zbrodniczego planu „rozwiązania kwestii żydowskiej” z Jasła wyruszyły transporty kolejowe do obozu zagłady w Belżcu, który stał się miejscem eksterminacji Żydów deportowanych z jasielskiego getta.

- W 1945 r. wojska Armii Czerwonej, w tym dniu (27 stycznia – przyp. red.) uwolniły więźniów największego niemieckiego obozu zagłady w Oświęcimiu. Udao się uwolnić około 7 tys. więźniów. Wcześniej Niemcy niestety ewakuowali z niego ponad 60 tys. ludzi. Według obecnych szacunków, obóz w Oświęcimiu pochłonął ponad 1 mln istnień ludzkich. Wśród ofiar było wielu przedstawicieli społeczności żydowskiej, która była mordowana przez cały okres okupacji w wielu zakątkach okupowanej Polski i Europy. Naród żydowski został tak naprawdę wykorzeniony z krajobrazu demograficznego Polski. Podobny los spotkał jasielskich Żydów, którzy zginęli w większości w Bełżcu oraz innych miejscach zagłady, na przykład w lesie warzyckim. Część trafiła też do obozu w Oświęcimiu – wyjaśnia Mariusz Świątek, dyrektor Muzeum Regionalnego w Jaśle.

Mariusz Świątek/fot. Marcin Dziedzic

Dyrektor Muzeum Regionalnego w Jaśle podkreślił, że okupowana Polska, była jedynym obszarem w kontrolowanej przez hitlerowców Europie, gdzie za pomoc Żydom groziła kara śmierci. Przypomniał, że pomimo tak drastycznych sankcji wielu Polaków ratowało Żydów przed niechybną śmiercią, jaka czekała ich z rąk niemieckich oprawców. Wspomniał przy tym między innymi o Eleonorze Goleń, która w czasie II wojny światowej ukrywała we własnym domu dwunastoletnią Żydówkę. Za swoją postawę zapłaciła najwyższą cenę. Trafiła do więzienia, a następnie została rozstrzelana 5 stycznia 1943 r.

Magdalena Białek, nauczycielka w Zespole Szkół nr 3 w Jaśle zajmująca się historią jasielskich Żydów, upamiętniła ofiary Holocaustu odczytując wiersz Wisławy Szymborskiej pt. „Jeszcze”. – Czym bylibyśmy bez pamięci? Człowiek, naród, społeczność bez pamięci nie istnieje. Dlatego tak ważne jest, że jesteśmy tutaj dzisiaj, że chcemy tę pamięć nieść. Dzisiaj oddajemy hołd tym, którzy zginęli, którzy byli pomordowani. Pamiętamy o tym, co dzieje się teraz za naszą wschodnią granicą, kiedy ktoś zaprzeczył prawom istnienia całego narodu w imię swojej ideologii. Dlatego tak ważne jest to, o czym mówił Marian Turski – nie bądź obojętny, i to, co mówiła Irena Sendlerowa, że ludzi nie można dzielić. Ludzie są dobrzy albo źli. Wszelkie próby dokonywania podziałów, segregacji, nawet stwarzania przestrzeni do tego, aby można było publicznie człowieka wyszydzić i poniżyć zawsze prowadzi do równi pochyłej – przekonuje.  

Magdalena Białek/fot. Marcin Dziedzic

Mariusz Świątek, Magdalena Białek oraz Patrycja Bimkiewicz, kierownik Wydziału Promocji, Kultury, Sportu i Turystyki złożyli kwiaty i zapalili znicze pod pomnikiem poświęconym Żydom zamieszkującym Jasło i okolice, bestialsko zamordowanym w czasie II wojny światowej przez hitlerowskich katów oraz na mogiłach, w których spoczywają ofiary niemieckiego okupanta.

MD