Zaskakujące odkrycie przy cmentarzu żydowskim
Archeolodzy zakończyli badania sondażowe na terenie budowy nowego odcinka drogi wojewódzkiej 992 w Jaśle. Miały dać one odpowiedź na pytanie, czy w miejscu tym znajdował się niegdyś cmentarz żydowski, a tym samym groby? W trakcie prowadzonych prac archeolodzy natrafili na interesujące odkrycie.
Wracamy do intrygującego tematu budowy nowego odcinka drogi wojewódzkiej 992 w Jaśle, który połączyć ma rondo Ks. Kazimierza Wojciechowskiego z rondem Adama Lazarowicza. Prace budowlane rozpoczęły się we wrześniu bieżącego roku. Zostały jednak wstrzymane w związku z odkryciem, jakiego dokonali na placu budowy archeolodzy. 27 września w pobliżu cmentarza żydowskiego przy ul. Floriańskiej ujawniono pod warstwą ziemi szczątki kobiety, o czym pisaliśmy w artykule pt. Odnaleziono ludzkie szczątki na placu budowy.
Niedługo potem natrafiono na kolejny szkielet. Tym razem jednak oprócz kości w ziemi znajdował się fragment przedmiotu, który mógł być fragmentem kamiennej tablicy. Na miejscu 7 października pojawili się przedstawiciele Komisji Rabinicznej ds. Cmentarzy w Warszawie. Wspólnie wraz z inwestorem i wykonawcą podjęli oni decyzję o wstrzymaniu prac budowlanych. Formalnym jej potwierdzeniem było wydanie przez kierownika krośnieńskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z siedzibą w Przemyślu decyzji o wstrzymaniu prac budowlanych na 30 dni. W tym czasie miała zostać przeprowadzona między innymi kwerenda historyczna. Kluczowe znaczenie dla dalszych losów inwestycji mogły mieć również archeologiczne badania sondażowe, w ramach, których dokonano w pierwszych dniach listopada kilku wykopów o powierzchni ponad 700 m2. Celem prac, o których mowa było dokonanie weryfikacji hipotezy mówiącej o tym, że na badanym obszarze, niegdyś znajdował się cmentarz żydowski, o czym pisaliśmy w artykule pt. Tam mógł być cmentarz. Budowa drogi wstrzymana.
Badania sondażowe na placu budowy drogi sąsiadującym z kirkutem w zakresie, w jakim miały zostać przeprowadzone, zostały już zakończone. Jak się okazuje, archeolodzy natknęli się na obiekty archeologiczne, które świadczyć mogą o obecności na tym terenie form osadnictwa pradziejowego. Warstwa kulturowa, która została ujawniona w toku prac archeologicznych może zawierać obiekty archeologiczne, prawdopodobnie z epoki brązu.
W związku z odkryciem przewiduje się poszerzenie zakresu badań o kolejnych 10 arów. W przyszłym tygodniu badania archeologiczne mają być kontynuowane. Ograniczać się będą jednak tylko do występujących na tym terenie obiektów pradziejowych. Podczas badań sondażowych, o których była wcześniej mowa nie zarejestrowano bowiem żadnych grobów. Tym samym, z dużym prawdopodobieństwem, graniczącym z pewnością przyjąć można, iż w bezpośrednim sąsiedztwie cmentarza żydowskiego przy ul. Floriańskiej na pewno nie organizowano pochówków, choć natknięto się na fragmenty ludzkich kości.
Niemniej, można spodziewać się, że kierownik krośnieńskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z siedzibą w Przemyślu w najbliższych dniach wyda decyzję o wstrzymaniu prac budowlanych na danym obszarze na kolejnych 30 dni. Jak wpłynie ona na harmonogram realizacji inwestycji? Z pewnością plan dotyczący terminu realizacji zadania na ten rok będzie zagrożony. Jest jednak zbyt wcześnie, aby na obecnym etapie przesądzać o tym, że termin zakończenia inwestycji ulegnie wydłużeniu. W tej materii wiele zależeć będzie od zakresu prac archeologicznych oraz tego, w jakim tempie będą one postępować.
MD