X jubileuszowa kwesta na rzecz pomnika Matki Bożej Różańcowej

10 lat temu odbyła się pierwsza zbiórka pieniędzy na rzecz ratowania zabytków Starego Cmentarza w Jaśle. Przez ten długi okres czasu udało się odrestaurować dziewięć pomników nagrobnych na kwotę blisko 388 tys. zł. Skala potrzeb nadal rośnie. W tym roku pieniądze z tegorocznej kwesty zostaną przeznaczone na wykonanie pilnych prac przy pomniku Matki Bożej Różańcowej.

W 2009 r. powstał Społeczny Komitet Ochrony i Renowacji Zabytków Starego Cmentarza przy ul. Zielonej w Jaśle. Inicjatorem zorganizowania pierwszej w historii miasta kwesty był Tomasz Kasprzyk. Impulsem do ratowania zabytków jasielskiej nekropolii niewątpliwie stała się jego wystawa fotograficzna przedstawiająca zabytki architektury cmentarnej z 1784-2009 r. Od tamtej pory przez 9 lat z kwest udało się zebrać ponad 118 tys. zł. Pieniądze na ochronę i renowacje zabytków przekazywali darczyńcy, którymi są Jerzy Duduś-Matuszkiewicz ( 15 tys. zł), Tomasz Kasprzyk ( 5 tys. zł z aukcji swoich prac fotograficznych) oraz Bank Spółdzielczy w Bieczu Oddział w Jaśle.

- Założyciele komitetu chcieli ratować naszą jasielską nekropolię, jeden z najstarszych cmentarzy na Podkarpaciu i cenny zabytek dla Jasła. Zaczęliśmy od tych zabytków najbardziej zagrożonych. Ja ze szczególnym sentymentem patrzę na piaskowcowe postacie Madonny. Niektóre z nich są wykonane przez znanych artystów tamtego czasu i byłoby szkoda gdyby one zniknęły. Skala potrzeb jest jednak jeszcze większa, dlatego wspiera nas m.in. miasto, konserwator zabytków oraz prywatni ofiarodawcy – mówi senator Alicja Zając, przewodnicząca Społecznego Komitetu Ochrony i Renowacji Zabytków Cmentarza przy ul. Zielonej w Jaśle.

W ubiegłych latach odrestaurowane zostały figura św. Jana Ewangelisty z 1879 r., najstarsza sygnowana rzeźba w jasielskiej nekropolii wykonana przez Władysława Eliasza Radzikowskiego z Krakowa, Pieta na grobie Wojciecha Pietrzyckiego z pocz. XX w., wykonana przez Józefa Sroczyńskiego artystę kamieniarza z Jasła, nagrobek rodziny Kleczkowskich z poł. XIX w., znajdujący się przy małej bramie wejściowej, pomnik nagrobny Romualda Palcha, jasielskiego farmaceuty oraz założyciela straży pożarnej w Jaśle i jej pierwszego naczelnika, nagrobek w formie obelisku prof. Andrzeja Karpińskiego, pierwszego dyrektora jasielskiego gimnazjum (utworzonego w 1868 r.) i jego żony Wilhelminy z domu Stadnik z końca XIX w., nagrobek rodziny Srzeniawskich i Małeckich z figurą Matki Boskiej Apokaliptycznej z przełomu XIX i XX w., rzeźba wykonana z piaskowca przez jasielskiego artystę, rzeźbiarza Mitasińskiego, pomnik nagrobny rodziny Bartmańskich z rzeźbą figuralną przedstawiającą św. Marię Magdalenę z pocz. XX w., klęczącą w pozycji siedzącej i opartą głową o krzyż, pomnik nagrobny Zofii Olgi Lewickiej zmarłej w 1906 r., w 11 wiośnie życia z rzeźbą figuralną przedstawiającą siedzącego aniołka oraz rzeźba figuralna przedstawiająca Najświętszą Maryję Pannę ze złożonymi na piersi rękoma z pocz. XX w., na grobie Marii Sołtys. W sumie na terenie miasta w latach 2010 - 2018 udało się wykonać prace remontowo-konserwatorskie o łącznej wartości blisko 388 tys. zł.

- Rok rocznie ze środków miejskich wspomagamy te działania. Ponadto występujemy również z wnioskami do Urzędu Marszałkowskiego w Rzeszowie oraz konserwatora zabytków o wsparcie finansowe inicjatywy. Doceniając naszą społeczną pracę chętniej przeznaczają środki na ochronę zabytków – zaznaczył burmistrz miasta Ryszard Paban.

W tym roku przypada X jubileuszowa kwesta. Pieniądze zebrane ze zbiórki, która odbędzie się 1 i 2 listopada br. pod bramą Starego Cmentarza zostaną przeznaczone na renowację figury Matki Bożej Różańcowej z początku XX wieku na grobie Maryi Gubały. Na nagrobku znajduje się inskrypcja wykonana z piaskowca matki do zmarłej córki, która wymaga pilnych prac konserwatorskich. Pomnik znajduje się w pobliżu kaplicy pw. Jezusa Ukrzyżowanego po prawej stronie w sektorze szóstym.

W tym roku kwestować będą m.in. wicemarszałek województwa podkarpackiego Maria Kurowska, senator Alicja Zając, poseł Bogdan Rzońca, burmistrz Jasła Ryszard Pabian, harcerze ze 139 Drużyny Harcerskiej "Lisy" im. Leopolda "Lisa" Kuli działającej przy Zespole Szkół Miejskich nr 3 z Oddziałami Integracyjnymi w Jaśle, młodzież z I Licem Ogólnokształcącego w Jaśle, radni miejscy, nauczyciele, lekarze oraz członkowie Stowarzyszenia Miłośników Jasła i Regionu Jasielskiego.

Więcej informacji na temat Społecznego Komitetu Ochrony i Renowacji Zabytków Cmentarza przy ul. Zielonej w Jaśle oraz realizacji dotychczasowych prac konserwatorskich można znaleźć na nowo powstałej stronie internetowej komitetcmentarzjaslo.pl.

Ilona Dziedzic

ilona.dziedzic@jaslo4u.pl