Strona główna

O dzieciach, Bergamutach i wrażliwości muzycznej

6
Napisany dnia: 19.03.2010, 15:02 , Tagi: Brak
Czy człowiek rodzi się muzycznym idiotą? Nie pytam rzecz jasna, czy zdarzają się ludzie niemuzykalni – to oczywiste, że tak – ale czy jest trafnym stwierdzenie, iż dzieci generalnie są słuchaczami o drastycznie obniżonych wymaganiach muzycznych. Sądzę, że nie, a jednak już pobieżny odsłuch tego, co proponuje się rodzicom jako muzykę właściwą dla ich pociech zmusza to uznania, iż przekonanie tego rodzaju jest powszechne. Muzykę dla dzieci tworzy się dokładnie w taki sposób, jak gdyby były one muzycznymi idiotami.

  

O ile w muzyce dorosłej mamy do czynienia ze sporym urozmaiceniem, w przypadku muzyki dla najmłodszych jest zupełnie inaczej. Formę idealną, której osiągnięcie wydaje się celem większości twórców komponujących dla dzieci stanowi zaodrzański hit Schnappi, Das Kleine Krokodil i trudno wskazać niszę, w której schroniłaby się wysoka, dziecięca, klasa muzyczna. Zaznaczmy, że w przypadku muzyki dorosłej – jakkolwiek nie narzekać na jej, faktyczny bądź nie, upadek – taka nisza niewątpliwie istnieje. Jeśli bowiem nawet większość współczesnych artystów tworzy muzykę złą, niektórzy wciąż komponują dobrą. Miłośnik praktycznie każdego rodzaju muzyki może zatem znaleźć coś dla siebie – o ile jest dorosły.

W tym miejscu pojawiają się dwa pytania: czy coś takiego jak „muzyka dla dzieci” jest właściwie potrzebne? Być może ambitny rodzic powinien po prostu prowadzać dzieci ze sobą na koncerty takiej muzyki, jaką lubi. Ot, na przykład, niech będzie to Oliver Knussen albo Beethoven – od trzeciego miesiąca życia. A jeśli nawet zgodzimy się, że coś specjalnie dla dzieci by się przydało, czy nie jest tak, iż uczynienie owego czegoś muzycznie dobrym jest niewykonalne? Czy sytuacja nie zamyka się w alternatywie: muzyka dla dorosłych lub Schnappi?

Zacznijmy od kwestii pierwszej. Uważam, że dziecko, nie będąc muzycznym prostakiem, jest jednak innym słuchaczem niż dorosły, ponieważ inaczej poznaje świat, inne rzeczy przykuwają jego uwagę i wzbudzają zainteresowanie. Warto przywołać w tym miejscu literaturę dziecięcą. Najpiękniejsze jej przykłady – niech będzie to Brzechwa, do którego jeszcze wrócę, Kornel Makuszyński, lub nawet C. S. Lewis – są bez wątpienia inne niż książki dla dorosłych. Zwróćmy jednak uwagę, że nie wynika to ubóstwa środków wyrazu, czy prymitywizmu konstrukcji tych pierwszych. Jest to raczej skutek podejścia bardziej buffo (dziecko bowiem lubi się bawić), pisania bardzo magicznego (gdyż żywiołem dziecka jest wyobraźnia!), albo też przystosowania uniwersalnych zagadnień do świata przeżyć i sytuacji charakterystycznych dla młodości. I to jest zadanie dla twórców muzyki dziecięcej: odpowiedzieć na potrzebę zabawy, wyobraźni, nie zaś na rzekomą potrzebę banalności.

Czy jednak warunek postawiony przed muzyką dziecięcą w poprzednim zdaniu jest możliwy do spełnienia? Odpowiedź brzmi, oczywiście, „tak”. Najlepszym tego potwierdzeniem jest, moim zdaniem, twórczość muzyczna powstała jakiś czas temu przy okazji filmowej Akademii Pana Kleksa. Zachowując należyte proporcje w zestawieniu z tym, co należałby uznać za wzorzec dobrej, dorosłej muzyki, kompozycje do wierszy Jana Brzechwy zasługują na miano dzieł wysokiej klasy. Zarówno pod względem konstrukcji, jak też aranżacji i wykonawstwa są to bardzo poważnie przeprowadzone projekty (jest to, zwyczajnie, dobra muzyka), o których oddziaływaniu na dziecięcy umysł może opowiedzieć każdy, kto ma obecnie dwadzieścia-kilka lat.

Zastosowane instrumentarium, harmonia czy rytmika w sposób dość jasny kwalifikuje tę muzykę do szufladki „popularna”. Rozluźniając nieco kołnierz stwierdźmy jednak, że o taką właśnie muzykę, dokładnie: rozrywkową, pytamy. Pod wieloma względami muzyczna Akademia jest rozrywką wysokich lotów, a to ze względu na użyte techniki artykulacji (gitara basowa w Kaczce dziwaczce), a to rozwiązania melodyczne (absolutnie rewelacyjna miniatura Księżyc raz odwiedził staw) czy na poły awangardową budowę (proszę łaskawie posłuchać Kleksografii, czyli muzyki do wyboru brzechwowych fraszek o zwierzętach, z Piotrem Fronczewskim w roli głównej).

Nie twierdzę, iż  dziecko należy izolować od muzyki dorosłej. Obserwując reakcję najmłodszych na muzykę, której niekiedy sam słucham widzę zresztą, że wykazuje ona zaskakujący potencjał, gdy idzie o uruchamianie dziecięcej wrażliwości. Nieskończone melodie Toma Johnsona, 18 Steve Reicha, ale też Dziewczyna o włosach jak len Debussy’ego czy Hildegarda z Bingen nie wywołują może aż takiej euforii jak spacer po harmonii towarzyszący słowom „uczone są łososie w pomidorowym sosie”, jest jednak w tej muzyce coś, co sprawia, iż dzieciaki milkną i zamieniają się w słuch.

Potrzeby najmłodszych są jednak do pewnego stopnia autonomiczne wobec zasad rządzących poważną muzyką, przy czym odrębności tej nie określa – jak można by wywnioskować z zawartości sklepowych półek – umiłowanie prostactwa czy banału. Ujmuje ją natomiast głód niesamowitości, pragnienie niespotykanego, ale też chęć zabawy, radości i nasycenia bezgranicznej wyobraźni.

Czekam więc z niecierpliwością, aż któryś z dzisiejszych poważnych kompozytorów pochyli się nad tymi potrzebami, jak czynili to wymienieni twórcy literatury dziecięcej. Liczę, że dobrzy muzycy – i jeszcze raz podkreślę, że nie mam na myśli tylko filharmoników – odkryją, jak wdzięcznym i jednocześnie wymagającym adresatem jest dziecko. Czekam na nowe Wyspy Bergamuty – wyspy na których Schnappi będzie miał swój kącik, ale nie będzie ich jedynym lokatorem.


Kamil Sokołowski
sokolowski@jaslo4u.pl
Komentarze Czytelników:
Aby ocenić dany komentarz, wystarczy kliknąć na ikonkę "+" lub "-" w prawym górnym rogu każdego komentarza.
Dodaj nowy komentarz Wybierz sposób wyświetlania komentarzy:
@ fjem
dnia 21.03.2010, 00:34
Ocena
komentarza:
0
kolejny felieton wyje.... w kosmos ;/ <ściana>
@ ?
dnia 23.03.2010, 09:21
Ocena
komentarza:
0
O co ci chodzi ?
@ T.B
dnia 23.03.2010, 09:23
Ocena
komentarza:
0
Nie wiem co palisz ale zioło masz zarabiste bo piszesz teksty nie z tej ziemi :P podzielisz się troszkę też chce odlecieć
@ dragoness
dnia 23.03.2010, 18:23
Ocena
komentarza:
0
Był sobie kiedyś zespół "Fasolki", "Gawęda", była sobie Natalka Kukulska... Gdzież się podziały niegdysiejsze śniegi? Niestety dzieci skazane są obecnie na słuchanie bylejakiego badziewia, niestety. Do T.B. Nie wiem, co ty palisz, ale na odbiór inteligentnych tekstów działa to raczej negatywnie.
@ Gala No Nima
dnia 23.03.2010, 19:38
Ocena
komentarza:
0
Czy zna Pan Panie Kamilu Małe WuWu - może nie powazny kompozytor , ale takich nie było tez przy APK , ale Wojciech Waglewski ! - moje dzieci słuchają i tańczą co najmniej raz w tygodniu , muzyka do filmów z wytwórni Disneya - czyżby nigdy nie słyszął Pan dzieci śpiewjących "hakuna matata" ??? A muzykę dla tej wytwórni nagrywał m.in. Phil Collins - nie tylko rockamn , ale też jazzman - vide nagrania Brand X - przykładów jest znacznie więcej , ale nie chce mi się myśleć - trochę nie do końca przemyślane , bo w kolejnym felietonie nie moge złapać jego sedna ... Pozdrawiam
@ Ks_jaslo4u
dnia 28.03.2010, 21:48
Ocena
komentarza:
0
@gala - no, waglewski tak - punkt dla pana, reszta niepolska, niestety. brand x, nawiasem, kiedyś lubiłem bardzo, teraz słucham b. rzadko - jakoś mi się za grzeczne wydaje ; ) pozdrawiam serdecznie
Dodaj komentarz Jeżeli chcesz, aby Twój nick był wyróżniony żółtym kolorem, po prostu zaloguj się w panelu logowania po prawej stronie
⇓ ⇓ ⇓ Powiększ pole komentarza ⇓ ⇓ ⇓

Zasady komentowania

Serwis Jaslo4u.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść powyższych komentarzy. Redakcja zastrzega sobie prawo usuwania i redagowania komentarzy niezwiązanych z tematem, zawierających wulgaryzmy, reklamy i obrażających osoby trzecie. Użytkownik ponosi odpowiedzialność za treść komentarzy zgodnie z Polskim Prawem i normami obyczajowymi. Pełne zasady komentowania dostępne na stronie: Regulamin komentarzy

  • Wybory do Parlamentu Europejskiego. Dzień decyzji

  • Kuba Procanin znów staje do walki z rakiem

     

    Tego chłopaka nikomu nie trzeba przedstawiać. Kuba Procanin, zaledwie dwa tygodnie temu wraz z kolegami z drużyny cieszył się z awansu do II ligi. Teraz siatkarza z Jasła czeka kolejna trudna walka, w której rywalem jest nowotwór.

  • Grzegorz Schetyna był w Jaśle

    Do Jasła przyjechał szef Platformy Obywatelskiej Grzegorz Schetyna, a wraz z nim prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski oraz posłowie Joanna Frydrych i Zdzisław Gawlik. Politycy spotkali się ze strażakami, którzy przez całą noc zabezpieczali domy jaślan przed podtopieniami...

  • Mateusz Mijal i jego nowy singiel

    "Wiem już czego chce"- to tytuł nowego singla Mateusza Mijala. Czy utwór stanie się hitem tegorocznych wakacji? - Jest to taneczny utwór połączony z nowoczesnym brzmieniem – zdradza artysta.

  • PILNE! Ropa przekroczyła stan alarmowy. W powiecie liczne podtopienia

     

    Na rzece Ropie przekroczony został stan alarmowy. W wielu miejscowościach powiatu jasielskiego dochodzi do lokalnych podtopień.

  • Smród nas zabija!

    Okropny fetor, brud, szczury, zanieczyszczona woda w studni - skarżą się mieszkańcy Wolicy, którzy mają dość życia w sąsiedztwie firmy zajmującej się przetwarzaniem odpadów komunalnych. Uważają, że taka działalność nie powinna powstać na osiedlu domów jednorodzinnych.

  • LOTOS zagra z jasielską „Szóstką”

     

    W Jaśle powstanie nowy ośrodek dla młodych sportowców. Wszystko w ramach rozszerzenia programu Piłkarska Przyszłość z LOTOSEM. Dzisiaj doszło do parafowania umowy, w ramach, której beneficjentem programu będzie szkółka piłkarska UKS „Szóstka” Jasło.

  • Wandalom się upiekło!

    Końcem lutego w wielu miejscach miasta Jasła zniszczona została elewacja budynków m.in. firm, szkół oraz bloków mieszkalnych. Właściciele złożyli wnioski o ściganie sprawców, których do tej pory nie ustalono. Sprawa została umorzona.

  • Nauczyciele stracą pracę

    W wyniku reformy oświaty kilkunastu nauczycielom ze szkół podstawowych grozi utrata pracy. Władze miasta czynią starania, aby pedagodzy mieli szansę zatrudnienia w szkołach ponadgimnazjalnych...

  • Wiosenna wyprzedaż „U Leona”. Rabaty nawet do -50%

     

    Tylko teraz w sklepie „U Leona” rabaty nawet do -50%. W wyjątkowo niskich cenach kabiny prysznicowe oraz ceramika sanitarna.

  • Z Jasła do Krynicy pociągiem? ANKIETA!

     

    Temat uruchomienia połączenia kolejowego na trasie Jasło – Krynica Zdrój – Jasło powraca po dwóch latach nieobecności. Dziś otwiera się szansa na to, aby mieszkańcy Podkarpacia mogli odwiedzać to pełne atrakcji miasto korzystając z pociągu. 

Panel Logowania

Wiesz coś ciekawego? Poinformuj nas o tym!
Wiesz coś, o czym my nie wiemy?
Chcesz podzielić się z nami informacjami?
Napisz do Redakcji lub wypełnij poniższy formularz.
Nadawca (opcjonalnie):Treść (wymagana):
Kontakt (opcjonalnie):
Kontakt z redakcją:

Mailowo: redakcja@jaslo4u.pl
Telefonicznie: 508 766 105