Stres, depresja i lęk coraz częściej powodem zwolnień lekarskich. Niepokojące dane z Podkarpacia
Problemy ze zdrowiem psychicznym coraz częściej wykluczają mieszkańców Podkarpacia z aktywności zawodowej. Tylko w 2025 roku lekarze wystawili w naszym województwie ponad 63 tysiące zwolnień lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania. Łącznie przełożyło się to na blisko 1,2 miliona dni nieobecności w pracy. Najczęstszymi przyczynami były reakcje na długotrwały stres, zaburzenia adaptacyjne oraz depresja. Dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pokazują, że skala problemu systematycznie rośnie.
__________ Fot. Pixabay
Jeszcze kilka lat temu problemy ze zdrowiem psychicznym często pozostawały tematem przemilczanym. Dziś coraz więcej osób szuka pomocy specjalistów, a zaburzenia psychiczne stają się jedną z istotnych przyczyn absencji chorobowej. Potwierdzają to najnowsze statystyki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W 2022 roku na Podkarpaciu wystawiono około 52 tys. zwolnień lekarskich związanych z zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania. Obejmowały one łącznie 938 tys. dni nieobecności w pracy. Trzy lata później liczba takich zwolnień wzrosła do 63 064, a liczba dni absencji osiągnęła 1,18 miliona.
Oznacza to wzrost liczby zwolnień o ponad 21 proc. w ciągu zaledwie trzech lat. Jeszcze bardziej, bo o blisko 26 proc., zwiększyła się liczba dni nieobecności w pracy.
Podobną tendencję widać w całej Polsce. W 2022 roku lekarze wystawili blisko 1,3 mln zwolnień z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania, obejmujących 23,8 mln dni. W 2025 roku było ich już 1,76 mln, co przełożyło się na ponad 34 mln dni absencji.
Stres i depresja na czele statystyk
Z danych ZUS wynika, że jednym z najpoważniejszych problemów wpływających na zdolność do pracy mieszkańców Podkarpacia jest długotrwały stres.
W 2025 roku reakcje na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne były przyczyną wystawienia 17 950 zwolnień lekarskich, które objęły łącznie niemal 337 tys. dni nieobecności w pracy.
Równie niepokojące są statystyki dotyczące depresji. Epizody depresyjne oraz nawracające zaburzenia depresyjne odpowiadały za około 350 tys. dni absencji chorobowej.
– Na miejscu drugim – depresja – informuje Wojciech Dyląg, regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie podkarpackim.
Istotnym problemem pozostają także zaburzenia lękowe.
– Podium zamykają inne zaburzenia lękowe: niemal 215 tys. dni – dodaje Wojciech Dyląg.
Rosnąca liczba zwolnień nie musi jednak oznaczać wyłącznie pogarszającej się kondycji psychicznej społeczeństwa. Może również świadczyć o większej świadomości zdrowotnej i częstszym korzystaniu z pomocy specjalistów. Coraz więcej osób decyduje się na konsultację lekarską zamiast ignorować objawy, które utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Zwolnienia psychiatryczne pod lupą ZUS. Ile jest nieprawidłowości?
W dyskusjach dotyczących zwolnień psychiatrycznych nie brakuje opinii, że tego rodzaju zaświadczenia są szczególnie podatne na nadużycia. Dane ZUS z kontroli nie potwierdzają jednak, aby kwestionowanie ich zasadności było zjawiskiem powszechnym.
W ostatnich latach lekarze orzecznicy ZUS kwestionowali od 3,4 do 6 proc. kontrolowanych zwolnień psychiatrycznych rocznie.
Oznacza to, że zdecydowana większość sprawdzanych zaświadczeń nie była podważana przez lekarzy orzeczników. Warto jednak pamiętać, że dane dotyczą zwolnień objętych kontrolą, a nie wszystkich wystawionych dokumentów.
ZUS oferuje bezpłatną rehabilitację. Turnus trwa 24 dni
Osoby, których problemy psychiczne utrudniają wykonywanie pracy zawodowej, mogą skorzystać z pomocy oferowanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Jak przypomina Wojciech Dyląg, ZUS prowadzi program bezpłatnej rehabilitacji leczniczej, obejmujący również osoby z zaburzeniami psychosomatycznymi, nastroju, lękowymi i behawioralnymi.
Celem programu jest poprawa stanu zdrowia pacjentów i umożliwienie im powrotu do aktywności zawodowej.
Turnus rehabilitacyjny trwa 24 dni i odbywa się w specjalistycznym ośrodku. Program leczenia jest dostosowany do potrzeb konkretnej osoby. Obejmuje między innymi terapię psychologiczną, ćwiczenia ogólnousprawniające, muzykoterapię, choreoterapię, edukację zdrowotną oraz całodobową opiekę medyczną.
Z takiej formy wsparcia mogą skorzystać osoby aktywne zawodowo, ubezpieczone w ZUS, którym stan zdrowia grozi utratą zdolności do pracy. Program jest również dostępny dla osób pobierających świadczenia chorobowe lub okresową rentę z tytułu niezdolności do pracy, jeśli rehabilitacja daje szansę na odzyskanie albo utrzymanie zdolności do pracy.
Aby ubiegać się o skierowanie, należy zgłosić się do lekarza, który przygotuje odpowiedni wniosek. Ostateczną decyzję o zakwalifikowaniu pacjenta do programu podejmuje lekarz orzecznik ZUS.
Co ważne, pacjent nie ponosi kosztów rehabilitacji, zakwaterowania, wyżywienia ani dojazdu. Wszystkie te wydatki pokrywa Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Szczegółowe informacje dotyczące programu dostępne są na stronie zus.pl/rehabilitacja.
Coraz więcej osób potrzebuje pomocy
Statystyki ZUS pokazują, że zdrowie psychiczne ma coraz większe znaczenie nie tylko dla samych pracowników, lecz także dla funkcjonowania całego rynku pracy. Ponad milion dni absencji chorobowej w ciągu roku w jednym województwie pokazuje skalę wyzwania.
Za tymi liczbami stoją osoby zmagające się z depresją, przewlekłym stresem czy zaburzeniami lękowymi. Problemy te często nie są widoczne na pierwszy rzut oka, ale mogą znacząco ograniczać zdolność do normalnego funkcjonowania.
Rosnąca liczba zwolnień przypomina również, że zdrowie psychiczne, podobnie jak fizyczne, wymaga odpowiedniej diagnostyki, leczenia i – w razie potrzeby – czasu na powrót do pełnej sprawności.
Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dane za lata 2022 i 2025.