Zwolnienie lekarskie to nie urlop. ZUS prowadzi kontrole

W 2024 roku na Podkarpaciu lekarze wystawili już ponad milion zwolnień lekarskich na łączną liczbę przekraczającą 12 milionów dni. Mimo że zwolnienie chorobowe ma służyć rekonwalescencji i powrotowi do zdrowia, nie wszyscy ubezpieczeni traktują je zgodnie z przeznaczeniem. Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi coraz więcej kontroli i nie waha się cofać zasiłków.

__________ Fot. ZUS

— Zwolnienie lekarskie to nie urlop. To dokument potwierdzający niezdolność do pracy, którego celem jest umożliwienie choremu powrotu do zdrowia — podkreśla Wojciech Dyląg, regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie podkarpackim.

Czym naprawdę jest zwolnienie lekarskie?

Zwolnienie lekarskie (ZLA) przysługuje osobie, która ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie świadczyć pracy. Uprawnia ono do wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku. Jak wyjaśnia rzecznik ZUS, niezależnie od tego, czy lekarz zaznaczył „chory powinien leżeć” czy „chory może chodzić”, osoba na zwolnieniu powinna unikać czynności, które mogą opóźnić proces leczenia.

— Czas zwolnienia powinien być wykorzystany na rekonwalescencję oraz powrót do zdrowia — mówi Dyląg.

Nie oznacza to jednak, że chory nie może wyjść z domu. Dozwolone są zwykłe czynności życia codziennego, jak wizyta w aptece, u lekarza czy zakupy — szczególnie w przypadku osób samotnych.

Kontrole coraz częstsze

W 2024 roku na Podkarpaciu ZUS przeprowadził już 5 944 kontrole wykorzystywania zwolnień lekarskich. Dla porównania — w całym 2023 roku takich kontroli było 3 435. W wyniku tegorocznych kontroli cofnięto zasiłki 746 osobom na łączną kwotę ponad 1,1 miliona złotych.

— Zdarzają się przypadki, że osoby na zwolnieniu wykonują prace remontowe, wyjeżdżają na wakacje albo podejmują inne zatrudnienie. W takich sytuacjach ZUS cofa zasiłek za cały okres zwolnienia — tłumaczy Dyląg.

ZUS może przeprowadzić dwa rodzaje kontroli:

• Kontrola orzekania – przeprowadzana przez lekarza orzecznika ZUS, który ocenia zasadność wystawienia zwolnienia.

• Kontrola wykorzystywania zwolnienia – prowadzona przez ZUS lub pracodawcę. Sprawdza, czy chory prawidłowo wykorzystuje czas zwolnienia.

Adres pobytu ma znaczenie

Warto pamiętać, że kontrola odbywa się pod adresem wskazanym na zwolnieniu lekarskim. Nie jest to adres zameldowania czy zamieszkania, ale adres faktycznego pobytu podczas choroby. W razie zmiany miejsca przebywania należy w ciągu trzech dni powiadomić ZUS i pracodawcę.

Typowe nadużycia

Wojciech Dyląg wskazuje przykłady nieprawidłowego wykorzystywania zwolnień w regionie i całym kraju. Należą do nich m.in.:

• wyjazdy zagraniczne w celu świadczenia pracy,
• udział w weselach, koncertach, wydarzeniach sportowych,
• uczestnictwo w szkoleniach i egzaminach,
• wakacyjne wyjazdy,
• sprzedaż grzybów i płodów rolnych przy drodze,
• remonty domów.

— Każdy przypadek nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia jest podstawą do cofnięcia świadczeń — podsumowuje rzecznik.

Red.